zarejestruj się zaloguj się

Rak sutka

Tekst: lek. Mateusz Spałek
Rak sutka
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 20. października, 2014

Rak sutka budzi przerażenie wśród milionów kobiet na całym świecie. To najczęstszy nowotwór złośliwy występujący u kobiet. Mało kto wie, że może dotyczyć również (ale dziesięciokrotnie rzadziej) mężczyzn. Pomimo ogromnego postępu i odkryciu wielu nowych metod wykrywania oraz zwalczania tego rodzaju raka, nadal zajmuje pierwsze miejsce w zachorowalności oraz drugie w śmiertelności kobiet z powodów onkologicznych.

lek. Mateusz Spałek
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czynniki ryzyka raka sutka

     

    Naukowcy badają, jakie czynniki, zachowania i predyspozycje mogą zwiększać szansę na rozwój raka piersi. Do tej pory zidentyfikowano kilka cech, które z całą pewnością mają związek z większym ryzykiem pojawienia się nowotworu sutka:

    • płeć (znacznie częściej kobiety),
    • miejsce zamieszkania (Europejki i Amerykanki chorują częściej niż Afrykanki i Azjatki),
    • mutacje genetyczne (osławione geny BRCA1 i BRCA2),
    • wiek (ryzyko zaczyna wzrastać od 30 roku życia),
    • miesiączkowanie (wczesna pierwsza miesiączka i późna menopauza zwiększają ryzyko zachorowania),
    • ciąża (kobiety, które nigdy nie były w ciąży cechuje znacznie wyższe ryzyko rozwoju raka piersi),
    • wysokie dawki promieniowania jonizującego (np. po radioterapii innego nowotworu),
    • rak drugiej piersi oraz rak trzonu macicy.

     

    Rak sutka – rodzaje

     

    Najważniejszy podział raków piersi został opracowany przez Światową Organizację Zdrowia. Obejmuje on:

    • raki przedinwazyjne, czyli takie, które nie dają jeszcze przerzutów:
      • rak DCIS – przewodowy rak przedinwazyjny, zgodnie z jego budową patomorfolodzy wyróżniają raka litego, sitowatego, mikrobrodawkowatego oraz brodawkowatego; można go wykryć w badaniach przesiewowych (np. mammografii) z uwagi na występowanie zwapnień; złośliwość określa się na podstawie mikroskopowej oceny budowy komórki rakowej; u 20-30 % kobiet z pozostawioną zmianą DCIS rozwinie się inwazyjny rak piersi, dlatego wskazane jest podjęcie leczenia podobnego do tego w rozwiniętym raku piersi (nawet mastektomii w wybranych przypadkach),
      • rak LCIS – zrazikowy rak przedinwazyjny, którego zwykle znajduje się przypadkowo podczas wykonywania innych badań piersi, np. biopsji pobliskiej zmiany; stanowi ryzyko rozwoju raka w przyszłości, ale mniejsze niż w przypadku DCIS – zwykle lekarz zaleca obserwację i częste wykonywanie mammografii, rzadko kiedy decyduje się na podjęcie radykalnego leczenia (obustronnego usunięcia piersi);
    • raki inwazyjne, czyli takie, które mogą dawać już przerzuty:
      • inwazyjny rak przewodowy, który jest najczęstszym typem raka piersi rozpoznawanym u kobiet (60-85 %); jest rakiem bardzo niejednorodnym zbudowanym z różnych rodzajów komórek;
      • inwazyjny rak zrazikowy, który odpowiada za 10-20 % przypadków raka piersi u kobiet;
      • rzadsze rodzaje raków piersi (rak rdzeniasty, rak śluzowy, rak płaskonabłonkowy, rak tubularny);
      • rak Pageta, w którym stwierdza się tak zwane komórki Pageta; sutek jest zaczerwieniony i pokryty strupami;
      • rak zapalny piersi, który jest rzadkim rodzajem raka piersi o niekorzystnym rokowaniu; nazwa wzięła się z towarzyszących objawów – dużej bolesności, obrzęku, rumienia piersi oraz gorączki.

    Poza ogólnym podziałem, dodatkowo w obrębie piersi mogą wystąpić inne nowotwory (nie należy ich mylić z rakami). Są to:

    • guz liściasty piersi,
    • naczyniakomięsak,
    • tłuszczakomięsak,
    • włókniakomięsak,
    • mięsak prążkowanokomórkowy,
    • guzy przerzutowe z innych narządów (np. raka endometrium).

     

    Budowa guzów piersi

     

    Raki piersi to bardzo zróżnicowana grupa nowotworów. Onkolog, przed podjęciem odpowiedniego leczenia, musi określić właściwości komórek nowotworowych, budujących guz piersi, tak by dobrać odpowiednie leczenie i ustalić rokowanie.

    Patolog oznacza stan receptorów hormonów kobiecych znajdujących się w tkankach raka – receptorów estrogenowych oraz progesteronowych. Ma to niezwykle istotne znaczenie przy ustalaniu terapii. Dodatkowo analizuje się zdolność komórek raka do podziału i ich stopień zróżnicowania – duża szybkość dzielenia się pogarsza rokowanie w chorobie i zwiększa szansę na przerzuty odległe.

    Patomorfolodzy wyróżnili cztery podstawowe podtypy raka piersi:

    • luminalny A – obecne są w nim receptory estrogenowe,
    • luminalny B – receptory mogą w nim występować, ale nie muszą, zwykle komórki są mniej zróżnicowane, co pogarsza rokowanie,
    • HER2 – specjalna grupa raków piersi z zwielokrotnieniem się genu HER2 (skuteczny jest lek o nazwie trastuzumab – herceptyna),
    • bazalny – tutaj zalicza się raki potrójnie ujemne (bez HER2 oraz receptorów hormonalnych), zwykle rokują najgorzej.

     

    Rak sutka – objawy

     

    Najczęstszym objawem raka piersi jest wykrycie u siebie zgrubienia lub guzka w piersi. Guzek jest zwykle nieruchomy, twardy. Może mu towarzyszyć wyciek z brodawki sutkowej różnymi wydzielinami (surowiczą, krwistą, ropną, martwiczą). W przebiegu raka piersi mogą stać się nierówne, bolesne i obrzmiałe. Czasami pojawia się objaw „pomarańczowej skórki” (skóra części piersi przypomina skórę pomarańczy), swędzenie oraz pieczenie. Guzy piersi mogą być bolesne. Gdy choroba wejdzie w zaawansowane stadium, często można wybadać u siebie powiększenie pachowych, nadobojczykowych i szyjnych węzłów chłonnych. W przypadku choroby z przerzutami pojawiają się symptomy ze strony zajętych narządów (płuc, wątroby, kości i mózgu).

     

    Rak sutka – diagnostyka

     

    Podstawową metodą przesiewową w wykrywaniu raka piersi jest mammografia. Gdy lekarz podejrzewa ten nowotwór, diagnostykę rozpoczyna od zebrania dokładnego wywiadu i zbadania piersi. Ostateczne rozpoznanie potwierdza dodatni wynik badania mikroskopowego wycinka guza pobranego grubą igłą (biopsja gruboigłowa) lub biopsją mammotomiczną (stosuje się specjalne urządzenie). Uzupełniające badania to:

    • USG piersi,
    • rezonans magnetyczny piersi,
    • biopsja aspiracyjna cienkoigłowa BAC,
    • badanie wydzieliny z gruczołu piersiowego,
    • RTG klatki piersiowej lub tomografia klatki piersiowej (ocena pod kątem przerzutów do płuc),
    • tomografia komputerowa jamy brzusznej (przerzuty do wątroby),
    • tomografia komputerowa mózgu (przerzuty do mózgu),
    • scyntygrafia kości (przerzuty do kości),
    • pozytonowa tomografia emisyjna PET (przerzuty w całym ciele).

     

    Rak sutka – leczenie

     

    Leczenie raka sutka jest bardzo złożoną procedurą, która angażuje wielu specjalistów: chirurgów onkologicznych, onkologów klinicznych, radioterapeutów, rehabilitantów i psychologów. Po ocenie stopnia zaawansowania nowotworu możliwe są trzy scenariusze, czyli operacja, leczenie przedoperacyjne lub leczenie paliatywne. Ważne jest, by przed leczeniem przedoperacyjnym pobrać próbkę komórek guza do późniejszej ich oceny (mogą się zmienić po zastosowanym leczeniu), zaś gdy lekarz wykonuje samą operację, może je pobrać podczas zabiegu.

    Celem radykalnego (definitywnego) leczenia raka piersi jest zniszczenie całego nowotworu, łącznie z ogniskami poza piersią. U chorych z przerzutami stosuje się leczenie paliatywne (objawowe, wydłużające życie).

    Możliwe jest wykonanie kilku rodzajów operacji:

    • lumpektomia (inaczej BCT, usunięcie jedynie guza z okolicznymi tkankami, wymaga niewielkiego, pojedynczego ogniska raka), którą uzupełnia się radioterapią i chemioterapią po zabiegu, nie stosuje się jej u kobiet, u których nie można podać napromieniania oraz z wieloma guzami piersi i zajętymi węzłami chłonnymi,
    • mastektomia z pobraniem węzła chłonnego wartowniczego (odjęcie całej piersi oraz pobranie strażniczego węzła chłonnego),
    • mastektomia z limfadenektomią pachową (odjęcie całej piersi oraz usunięcie węzłów chłonnych znajdujących się w pasze).

    U wybranych kobiet z zaawansowanym rakiem piersi lub rakiem zapalnym onkolog może zadecydować o podaniu przedoperacyjnej chemioterapii, trwającej około pół roku. Znajdują tutaj zastosowanie: adriamycyna, doksorubicyna, docetaksel, cyklofosfamid, metotreksat, 5-fluorouracyl.

     

    Rak sutka – postępowanie po operacji

     

    Leczenie pooperacyjne raka sutka zależy od rodzaju operacji oraz wyników badań mikroskopowych pobranych tkanek guza i węzłów chłonnych. Onkolog rozważa zwykle podanie:

    • radioterapii pooperacyjnej trwającej około 5 tygodni na obszar piersi, blizny po operacji oraz czasami dołu pachwowego i nadobojczykowego, takie leczenie ma na celu zmniejszenie szansy na wznowę (czyli ponowne pojawienie się taka w tym samym miejscu),
    • chemioterapii – zwykle w przypadku braku receptorów estrogenowych i progesteronowych na guzie, wyższego niż spodziewany stopnia zaawansowania; najczęściej stosuje się schematy oparte na wielu lekach; chemioterapia jest toksyczna i może powodować wypadanie włosów, uszkodzenie serca, jelit, nerek, szpiku i układu rozrodczego,
    • hormonoterapii – gdy stwierdzi się obecność hormonowrażliwości komórek raka, to bardzo skutecznym leczeniem jest podawanie leków z grupy inhibitorów aromatazy – najpopularniejszy z nich jest tamoksifen, który stosuje się przez 5 lat od zakończenia chemioterapii, działania niepożądane są znacznie mniejsze niż w przypadku klasycznej chemioterapii,
    • terapia celowana – stosuje się ją u wybranych kobiet z rakiem wykazującym nadmierną ilość receptorów HER2; lek powoduje unieczynnienie tego receptora i zahamowanie rozwoju komórek nowotworowych; pierwowzorem leków tej grupy jest trastuzumab, a preparatami nowszej generacji lapatynib i pertuzumab; te leki mogą być stosowane jednocześnie z radioterapią, chemioterapią i hormonoterapią.

    W przypadku stwierdzenia przerzutów odległych, lekarz zwykle decyduje o podaniu leczenia paliatywnego (wydłużającego życie oraz poprawiającego jego jakość). Wykorzystuje się:

    • chemioterapię o niskiej toksyczności, która hamuje szybkorosnące przerzuty oraz rozwój pierwotnego guza,
    • hormonoterapię w przypadku guzów z obecnością receptorów hormonalnych,
    • radioterapię przerzutów do kości i mózgu,
    • terapię celowaną,
    • wycięcie przerzutów (bardzo rzadko, głównie pojedyncza zmiana w mózgu).

     

    Rak sutka – rokowanie

     

    Rokowanie w raku sutka jest różne, w zależności od rodzaju guza, jego zaawansowania i obecności przerzutów odległych. Jak w każdym nowotworze, wczesne wykrycie choroby znacznie zwiększa szansę na wyleczenie.

    W przypadku stwierdzenia u siebie niepokojących objawów związanych z piersiami (guzek, wydzielina, ból, powiększenie węzłów chłonnych), należy niezwłocznie udać się do dowolnego lekarza (rodzinnego, ginekologa lub od razu do onkologa). Przeprowadzi on dalszą diagnostykę, mającą ustalić czy symptomy powodowane są przez raka.

    Autor: lek. Mateusz Spałek
    Znaleziono: 4 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.