zarejestruj się zaloguj się

Rak jajnika

Tekst: lek. Miłosz Wilczyński
Rak jajnika
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 19. czerwca, 2013

Rak jajnika to nowotwór złośliwy, występujący u kobiet w okresie menopauzy lub po menopauzie. Przyczyn zachorowania upatruje się w czynnikach genetycznych. Częściej zapadają na niego kobiety, które są bezdzietne, cierpią na endometriozę lub leczyły niepłodność. Wczesne postacie raka jajnika mogą nie dawać żadnych objawów. Rak ten często daje przerzuty. Objawami raka jajnika jest najczęściej ból oraz zwiększony obwód brzucha.

SPIS TREŚCI:

     

    Czym jest rak jajnika?

     

    Rak jajnika to nowotwór złośliwy występujący u kobiet. Nowotwór rozwija się z komórek nabłonka, które pokrywają jajnik. Rak ten dotyka zwłaszcza kobiety w okresie menopauzy i po menopauzie. Rak jajnika, tuż po nowotworach złośliwych piersi, płuca, endometrium i jelita grubego, zajmuje 5. miejsce w ogólnoświatowych statystykach częstości występowania w grupie kobiet. W 2008 roku z jego powodu zmarło w Polsce 2507 pacjentek.

    Przez ginekologów bywa nazywany cichym zabójcą. Czynnikami predysponującymi do wystąpienia raka jajnika jest:

    • bezdzietność,
    • stymulacja jajeczkowania w przypadku niepłodności,
    • endometrioza.

     

    Przyczyny raka jajnika

     

    Większość chorób, które dotykają ludzi jest zapisana w genach. Podobnie jest w przypadku z raka jajnika. W różnego rodzaju genach występują mutacje odpowiadające za zwiększone ryzyko jego występowania. Jedną z takich niebezpiecznych zmian materiału genetycznego są mutacje w genach BRCA 1 i BRCA 2. W przypadku ich zaistnienia zwiększa się też ryzyko wystąpienia raka piersi. Istnieją testy genetyczne, które potrafią wykryć tego rodzaju mutacje. Zalecane są jednak tylko u kobiet pochodzących z rodzin wcześniej dotkniętych rakiem piersi lub jajnika.

    Istotnym czynnikiem wpływającym na częstość występowania raka jajnika jest wiek. Większość nowotworów złośliwych tego narządu jest diagnozowana u pacjentek powyżej 50. roku życia. Jeśli występują one u młodszych kobiet, to zazwyczaj są to raki bardziej agresywne. Ryzyko wzrasta również u pacjentek, u których menopauza pojawiła się w późniejszym wieku, tj. powyżej 50. roku życia.

    Stosowanie doustnej antykoncepcji, w postaci popularnych „pigułek”, znacząco i zauważalnie obniża ryzyko zachorowania na raka jajnika. Protekcyjnie na nabłonek jajnika działa również okres karmienia piersią i ciąża. Skutki stosowania hormonów w postaci hormonalnej terapii zastępczej, u kobiet w wieku około- i pomenopauzalnym, nie zostały do tej pory jednoznacznie sprecyzowane.

     

     

    Rak jajnika – objawy

     

    Rak jajnika wywodzi się z tkanki nabłonkowej, która jest szeroko rozpowszechniona w różnych lokalizacjach anatomicznych wewnątrz jamy brzusznej (otrzewnej) człowieka. Z tego powodu rak ten ma dużą skłonność do tworzenia przerzutów na całej jej powierzchni. 

    Objawy w przypadku raka jajnika pojawiają się dość późno, przez co kobiety zgłaszają się do lekarza dopiero wtedy, gdy proces nowotworowy jest już zaawansowany, a możliwości wyleczenia są mocno ograniczone.

    Objawy raka jajnika są bardzo niespecyficzne. Niektórzy autorzy zwracają uwagę, że wczesne postacie raka nie dają niemal żadnych dolegliwości. Kobieta w takiej sytuacji może nie zdawać sobie sprawy z zagrożenia i wciąż normalnie funkcjonować, aż do momentu, gdy nowotwór rozrośnie się na tyle, by wywołać pierwsze problemy zdrowotne. Objawy, które są podane poniżej, nie są charakterystyczne dla raka jajnika. Ich występowanie jest częste nawet w grupie zdrowych kobiet. Zasadniczą różnicą jest to, że dolegliwości te, gdy są wywołane przez nowotwór, mają nasilony charakter. Występują wtedy często, nawracają i utrzymują się przez dłuższy czas.

    Do najczęstszych objawów raka jajnika zalicza się:

    • zwiększenie obwodu brzucha (wywołane rozrastającymi się masami nowotworowymi, jak również zbierającym się płynem wewnątrz jamy brzusznej – stan taki nazywamy wodobrzuszem),
    • wzdęcia brzucha i uczucie pełności,
    • ból brzucha, ból podbrzusza i miednicy,
    • ogólne złe samopoczucie,
    • zmęczenie,
    • częste odbijanie i inne problemy gastryczne,
    • zaparcia,
    • problemy z załatwianiem potrzeb fizjologicznych (takie jak niemożność utrzymania moczu w pęcherzu czy częste oddawanie moczu).

    Wszystkie te objawy zależne są przede wszystkim od stopnia zaawansowania nowotworu i związane z zajęciem przez niego sąsiadujących struktur anatomicznych w miednicy, np. odbytnicy lub pęcherza moczowego.

     

    Diagnostyka raka jajnika

     

    Pacjentka powinna trafić do ginekologa w momencie, gdy zaczyna zauważać u siebie wyżej wymienione objawy lub po prostu zapisać się na wizytę kontrolną. Zadaniem lekarza jest przeprowadzenie dokładnej i szczegółowej rozmowy z chorą, a jej obowiązkiem udzielenie rzetelnych odpowiedzi na wszelkie pytania. Kolejnym etapem wizyty powinno być badanie dwuręczne (przez pochwę) pozwalające stwierdzić ewentualne patologie w obrębie jajnika i jajowodu. W przypadku wątpliwości i podejrzeń lekarz może skierować pacjentkę na dodatkowe badanie, jakim jest ultrasonografia. Badanie to jest bezbolesne, przeprowadza się je za pomocą głowicy wprowadzanej do pochwy. Ultrasonografia w rękach doświadczonego lekarza potrafi z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, czy jajniki są zajęte procesem chorobowym.

    Lekarze jednak nie są w stanie stwierdzić z całkowitą pewnością, że guz, który widzą w obrazie ultrasonograficznym jest złośliwy. Do tego potrzebny jest materiał histopatologiczny (fragment guza), który można uzyskać tylko podczas operacji (ewentualnie nakłucia jamy brzusznej, gdy pacjentka ma wodobrzusze). Jednym z markerów raka jajnika, który pobiera się do badania z krwią, jest tzw. antygen CA125. Jeśli nawet jest on dodatni, to ginekolog i tak musi operować, aby upewnić się, czy zmiana w jajniku jest rakiem, czy też nie.

    Istnieją również bardziej wyspecjalizowane sposoby diagnostyki dodatkowej, które są dostępne, głównie, w wysokospecjalistycznych szpitalach. Służą one dokładniejszej ocenie rozsiewu nowotworu złośliwego w obrębie organizmu. Powszechnie stosowane są wtedy badania takiego typu jak rezonans magnetyczny lub tomografia komputerowa.

     

    Leczenie raka jajnika

     

    Podstawowym sposobem leczenia raka jajnika jest zabieg operacyjny. Operuje się go w każdym stopniu zaawansowania, a chirurgowi przyświeca cel usunięcia jak największej ilości tkanki nowotworowej. Taki zabieg nazywa się cytoredukcją i polega na oczyszczeniu całej jamy brzusznej z rozsiewu raka jajnika. Taka operacja składa się z różnych etapów.

    Oprócz przerzutów raka jajnika na otrzewnej, macicy z jajowodami i jajnikami, wycina się wyrostek robaczkowy i sieć większą (struktura anatomiczna, która wisi niczym „fartuch” od ściany żołądka w górnej części jamy brzusznej i sięga aż do miednicy). Po zabiegu operacyjnym pacjentka poddawana jest zazwyczaj paru cyklom chemioterapii. Mimo dużej wrażliwości nowotworu na promieniowanie jonizujące, radioterapia pozostaje metodą leczenia zarezerwowaną tylko dla przypadków wznów i innych szczególnych sytuacji.

     

    Rokowanie w przypadku raka jajnika

     

    Rokowanie w przypadku raka jajnika jest zazwyczaj złe. Wynika to z tego, że najczęściej jest on rozpoznawany za późno. Proces leczniczy staje się wtedy trudniejszy i mniej skuteczny. Poszukuje się obecnie badań przesiewowych, które pozwalałyby na wykrywanie raka jajnika we wczesnych stadiach. Ultrasonografia, choć doskonała do diagnostyki, nie spełniła oczekiwań na tym polu.

    Przeżycia 5-letnie, w przypadku raka jajnika w wysokich stadiach zaawansowania, oscyluje w granicach 5–17%. W przypadku zmiany wykrytej szybko odsetek ten zwiększa się aż do 75%. Istotne jest zatem, aby nie lekceważyć pierwszych pojawiających się objawów i regularnie pojawiać się na wizytach kontrolnych u ginekologa.

    Autor: lek. Miłosz Wilczyński
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.