zarejestruj się zaloguj się

Probiotyki doustne i dopochwowe

Tekst: lek. Natalia Ignaszak-Kaus
Probiotyki doustne i dopochwowe
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 03. kwietnia, 2014

Probiotyki to żywe organizmy, najczęściej szczepy bakterii, które ograniczają namnażanie szkodliwych mikroorganizmów. Powszechnie stosowane są bakterie kwasu mlekowego pozwalające zachować prawidłową i naturalną florę bakteryjną. Probiotyki ginekologiczne dzieli się na doustne i dopochwowe. Probiotyki wpływają także korzystnie na odbudowę mikroflory pochwy oraz zwalczają kolonizujące ją drobnoustroje.

SPIS TREŚCI:

    Czym są probiotyki?

     

    Probiotyki to żywe mikroorganizmy, które wpływają korzystnie na zdrowie (z greckiego pro bios – 'dla zdrowia'). Te podawane doustnie zawierają wyselekcjonowane kultury bakterii. Najczęściej są to bakterie kwasu mlekowego (Lactobacillus). Ich stosowanie pozwala na zachowywanie prawidłowej flory fizjologicznej.

    Probiotyki znajdują zastosowanie w ginekologii, jak i w pediatrii, gastroenterologii i innych dziedzinach medycyny. Powinny być stosowane w każdej specjalizacji medycznej, w której stosuje się antybiotyki. Sama antybiotykoterapia to tylko jedno z wielu wskazań profilaktycznych do stosowania probiotyków.

    Ostatnio coraz częściej mówi się o probiotykach w aspekcie zdrowia oraz higieny kobiecych dróg moczowych i rodnych narażonych na niekorzystne zmiany biocenozy i pH pochwy, a w konsekwencji, nieprzyjemne dolegliwości, którym może zapobiec suplementacja probiotyków. Probiotyki ginekologiczne dzieli się na probiotyki doustne oraz probiotyki dopochwowe.

     

    Jak działają probiotyki?

     

    Uważa się, że probiotyki ginekologiczne wywierają pozytywny wpływ na zdrowie, jeśli są dostarczane w odpowiedniej ilości. Nie bez znaczenia pozostaje również ich skuteczność, która została potwierdzona badaniami naukowymi. Istnieje bowiem wiele szczepów, czyli podgatunków bakterii, jednak nie wszystkie działają tak samo. Dostępne na rynku produkty zawierają probiotyki szczepów pozwalające zapobiegać infekcjom intymnym.

    Najczęściej stosowanymi w ginekologii i położnictwie są bakterie z rodzaju Lactobacillus. To beztlenowe, gram-dodatnie bakterie, które wytwarzają kwasy organiczne, w tym kwas mlekowy. Ze względu na ich właściwości oraz kształt potocznie określa się je jako pałeczki kwasu mlekowego. Jak działa Lactobacillus? Otóż wydzielany przez niego kwas obniża pH pochwy, co jest zjawiskiem bardzo pożądanym.

     

    Probiotyki a pH pochwy

     

    Prawidłowe pH pochwy mieści się w przedziale 3,5–4,5. Jednak wiele leków, niewłaściwa higiena, zaburzenia odporności i wiele innych czynników może znacznie podwyższyć poziom pH. W takich warunkach dochodzi do kolonizacji pochwy przez drobnoustroje chorobotwórcze, dla których środowisko kwaśne jest zabójcze. Wyższe wartości pH natomiast stwarzają dla nich optymalne do namnażania się warunki.

    Dodatkowo bakterie Lactobacillus wydzielają nadtlenek wodoru i bakteriocyny (enzymy). Ten pierwszy jest aktywną formą tlenu i uszkadza wiele bakterii w mechanizmie szoku tlenowego, natomiast bakteriocyny posiadają zdolność degradacji kwasów nukleinowych patogenów (niszczenia szkodliwych drobnoustrojów), przez co zostaje zahamowany ich wzrost i namnażanie.

    Lactobacillus naturalnie kolonizuje drogi rodne kobiety. Doszukano się kilkudziesięciu jego podgatunków. W populacji polskiej przeważają szczepy: L. crispatus, L. iners, L. jenseni, L. acidophilus i L. gasseri. Niekiedy jednak dochodzi do wyparcia tych dobroczynnych bakterii i rozwoju zakażeń, w tym drożdżycy.

     

    Probiotyki a antybiotyki

     

    Czynnikiem, który najczęściej wpływa na redukcję pałeczek kwasu mlekowego, jest stosowanie antybiotyków. Antybiotyk nie oddziałuje bowiem wybiórczo na konkretną bakterię, ale zwykle na ich różne gatunki. Najpowszechniej stosowane antybiotyki posiadają szerokie spektrum działania, dlatego eliminują nie tylko patogeny chorobotwórcze, ale także potrzebną organizmowi florę bakteryjną.

    Jej odbudowanie wymaga czasu (niekiedy kilku miesięcy), dlatego często dochodzi do kolonizacji przez „szybsze” bakterie – w szczególności grzyby, najczęściej drożdżaki. Jeśli musimy stosować antybiotykoterapię, zawsze przyjmujmy leki osłonowe w postaci probiotyków. Są one dostępne bez recepty. Trzeba pamiętać, aby nie przyjmować ich jednocześnie z antybiotykiem. Część probiotyków należy przechowywać w niskiej temperaturze, najlepiej w lodówce.

    Kilkugodzinna przerwa między przyjęciem antybiotyku a probiotyku zapobiegnie dezaktywacji przez lek bakterii kwasu mlekowego. W przeciwnym razie suplementacja będzie nieskuteczna. Trzeba pamiętać, że odbudowa naturalnej flory bakteryjnej trwa nawet kilka miesięcy, warto więc stosować probiotyki profilaktycznie, nawet po zakończeniu terapii antybiotykami.

     

    Probiotyki dopochwowe

     

    Na dolegliwości związane z nieprawidłową mikroflorą pochwy cierpią kobiety w każdym wieku. Wśród nastolatek i młodych kobiet głównymi przyczynami nieprawidłowości są częste zmiany partnerów seksualnych i mikrootarcia nabłonka powstające podczas stosunków. Predysponuje to do kolonizacji pochwy przez patogeny wypierające pałeczki Lactobacillus. Również irygacje pochwy, czyli praktyki higieniczne powszechnie uważane za korzystne, mogą doprowadzić do zniszczenia jej naturalnej biocenozy.

    Także podczas cyklu miesiączkowego bywają dni, kiedy łatwiej o zaburzenie równowagi między pożytecznymi a niekorzystnymi bakteriami. Jest to okres krwawienia miesiączkowego. Krew miesiączkowa i złuszczony nabłonek macicy stanowią doskonałą pożywkę dla bakterii, dlatego zaleca się stosowanie probiotyków ginekologicznych zwłaszcza na tym etapie cyklu. Co więcej seks podczas miesiączki jest raczej niewskazany, gdyż może zwiększać ryzyko infekcji. Probiotyki dopochwowe korzystnie wpływają na rozwój naturalnej flory bakteryjnej, która pełni ważną rolę w zapobieganiu namnażaniu się bakterii wywołujących infekcje intymne.

    Najskuteczniejsze w odbudowaniu właściwej flory bakteryjnej pochwy, i jednocześnie najbardziej skuteczne w zapobieganiu powstania kolejnych infekcji, są probiotyki dopochwowe. Są to preparaty probiotyczne w postaci czopków, które aplikuje się do pochwy. Działają miejscowo, ale stężenia bakterii Lactobacillus są zdecydowanie większe, co przekłada się na ich skuteczność.

    Stosowanie preparatów probiotycznych jest bardzo proste. Kapsułkę umieszcza się głęboko w pochwie, zachowując przy tym zasady higieny. Zazwyczaj należy zastosować 1–2 globulki na dobę. Możliwe skutki uboczne występują rzadko – obejmują swędzenie, pieczenie, zwiększoną wydzielinę z pochwy. 

     

    Probiotyki doustne

     

    Nie ma przeciwwskazań, aby każda kobieta, niezależnie od wieku i ewentualnych schorzeń, zażywała preparaty probiotyczne. Te przyjmowane doustnie pomagają dodatkowo odbudować florę jelit, regulując procesy trawienia oraz pasaż jelitowy. Zapobiegają też biegunkom po terapii antybiotykowej, po której przewód pokarmowy jest praktycznie wyjałowiony z pożytecznych bakterii. 

    Probiotyki doustne najczęściej zawierają kilka różnych szczepów bakterii Lactobacillus. Najczęściej są to: Lactobacillus rhamnosus, Lactobacillus reuteri, Lactobacillus Gasperi. Produkty te zawierają także laktoferynę (białko, które wykazuje działanie przeciwbakteryjne). Odpowiednia ilość bakterii kwasu mlekowego chroni przed wzrostem szkodliwych drobnoustrojów.

    Oprócz osłonowego stosowania probiotyków, nie można zapominać też o właściwym odżywianiu się. Kefiry, jogurty naturalne, kiszone ogórki czy kapusta to produkty mile widziane w diecie osoby po antybiotykoterapii.

     

    Probiotyki ginekologiczne w ciąży

     

    Kolejnym okresem w życiu kobiety, w którym poleca się profilaktyczne zażywanie probiotyków, jest ciąża i połóg. Ma to związek zarówno ze zmianami anatomicznymi zachodzącymi w ciele kobiety, jak i zmianami w gospodarce hormonalnej. Inny schemat i stężenia wydzielanych hormonów narażają kobietę na niekorzystne przekształcenia w obrębie nabłonka, jego łatwiejsze wysuszanie i zwiększone ryzyko podrażnień i otarć okolic intymnych.

    Poza tym ewentualne infekcje dróg moczowo-płciowych są często niebezpieczne dla rozwijającego się płodu. W czasie ciąży i karmienia piersią wiele leków, w tym antybiotyków, jest przeciwwskazanych, dlatego trudniej poradzić sobie nawet z banalną infekcją ciężarnej. Profilaktyczne podawanie probiotyków w tym okresie chroni kobietę w ciąży przed niepotrzebnymi dolegliwościami.

    Dużą grupę kobiet narażoną na dolegliwości układu moczowo-płciowego stanowią panie w okresie menopauzy. Zmiany hormonalne, głównie spadek stężenia estrogenów, doprowadzają do zaniku błon śluzowych pochwy i spadku jej nawilżenia, co wywołuje, tak częste wśród tej grupy pań, infekcje. Probiotyki wpływają korzystnie na odbudowę mikroflory pochwy i zwalczają kolonizujące ją drobnoustroje. Zapobiegają także zakażeniom grzybiczym i ich powikłaniom.

    Autor: lek. Natalia Ignaszak-Kaus
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Infekcje intymne a probiotyki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.