zarejestruj się zaloguj się

Policystyczne jajniki a problem z miesiączką

Tekst: lek. Dawid Lisiecki
Policystyczne jajniki a problem z miesiączką
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 06. lutego, 2014

Zespół policystycznych jajników jest chorobą często występującą wśród młodych kobiet. W przebiegu schorzenia mogą pojawić się problemy z miesiączką. Nieprawidłowości dotyczące krwawienia miesiączkowego w większości przypadków stanowią kluczowy objaw choroby. Mechanizm rozwoju nieprawidłowych menstruacji jest skomplikowany, ale jego znajomość pozwala w leczeniu tego i innych objawów choroby.

lek. Dawid Lisiecki
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Charakterystyka zespołu policystycznych jajników

     

    Zespół policystycznych jajników (PCOS – polycystic ovary syndrome) jest najczęściej występującym zaburzeniem endokrynologicznym wśród kobiet w wieku prokreacyjnym. W rozwoju choroby wielką role odgrywa oporność komórek na insulinę, czyli insulinooporność. Najpowszechniej znaną funkcją tego hormonu jest regulacji stężenia glukozy we krwi. Jednak insulina spełnia o wiele więcej funkcji w naszym organizmie.

    W przypadku narastanie oporności na insulinę trzustka produkuje ją w większych ilościach, a wtedy w przebrzmiały sposób dochodzą do głosu jej inne funkcje. Obecnie zespół policystycznych jajników uznawany jest za schorzenie, w którego rozwoju biorą udział dziedziczone zaburzenia metaboliczne. Nie znaleziono jednak dotychczas konkretnego genu odpowiadającego za wystąpienie PCOS. Na klasyczny obraz kliniczny zespołu policystycznych jajników składają się rzadkie, nieregularne miesiączki, niepłodność oraz nadmierne owłosienie okolic wrażliwych na działanie hormonów płciowych, a także charakterystyczny obraz jajników w badaniu ultrasonograficznym.

     

    Prawidłowy cykl miesiączkowy

     

    Na cały cykl miesiączkowy składają się cykl jajnikowy, endometrialny i szyjkowy. W regulacji cyklu miesiączkowego biorą udział:

    • podwzgórze,
    • przysadka,
    • jajniki.

    Każdy z powyższych gruczołów odpowiada za produkcje i uwalnianie odpowiednich hormonów. Produkty podwzgórza pobudzają przysadkę do produkcji folikulotropiny (FSH) i lutropiny (LH). Te zaś hormony regulują czynność hormonalną jajników i wpływają na produkcję estrogenów, progesteronu oraz androgenów. Pierwsza faza cyklu jajnikowego to faza folikularna. Największe znaczenie odgrywa wtedy FSH, które stymuluje rozwój pęcherzyków jajnikowych. Jeżeli wszystko przebiega prawidłowo pęcherzyki produkują estrogeny, a te wydzielone w dużych ilościach do krwi powodują gwałtowny wyrzut LH z przysadki co skutkuje owulacją, czyli drugim etapem cyklu jajnikowego. Po uwolnieniu komórki jajowej rozpoczyna się faza lutealne. Powstaje tak zwane ciałko żółte, które produkuje pod wpływem LH progesteron. Jeżeli dojdzie do ciąży produkcja progesteronu jest pobudzana przez hormony ciążowe. Opisane zmiany hormonalne wpływają na błonę śluzową macicy (endometrium) i regulują cykl endometrialny. Składa się on z czterech faz:

    • miesiączkowej,
    • wzrostowej,
    • owulacyjnej,
    • wydzielniczej.

    Dla postępu cyklu endometrialnego kluczowe znaczenie ma zaistnienie owulacji. Widocznym „objawem” zachodzenia wszystkich zmian hormonalnych podczas cyklu miesiączkowego jest krwawienie miesiączkowe. Bezpośrednią przyczyną wystąpienia krwawienia jest spadek stężenia estrogenów i progesteronu pod koniec cyklu na skutek nie wystąpienia zapłodnienia uwolnionej komórki jajowej. Za prawidłową menstruację uznaje się taką, która występuje regularnie co około 28 dni i trwa 4-5 dni, a ilość utraconej krwi wynosi między 30 a 70 mililitrów w ciągu całego cyklu.

     

    Zaburzenia miesiączkowania a policystyczne jajniki

     

    Zaburzenia miesiączkowania występują u około 70-80% kobiet chorujących na zespół policystycznych jajników. U pozostałych miesiączkowanie nie jest zaburzone. W przebiegu zespołu policystycznych jajników dochodzi do zaburzeń hormonalnych zarówno na poziomie podwzgórza jak i przysadki oraz jajników. Kluczowe znaczenie dla wystąpienia zaburzeń miesiączkowania ma brak owulacji bądź występowanie owulacji bardzo rzadko. Za taki stan rzeczy odpowiada spadek stężenia folikulotropiny (FSH) oraz wzrost stężenia lutropiny (LH) na skutek zbyt dużego stężenie insuliny. Dodatkowym mechanizmem podtrzymującym tę nieprawidłowość jest wzmożona produkcja androgenów.

    Na skutek powyższych zaburzeń na ogół u kobiet z zespołem policystycznych jajników, miesiączka występuje rzadko, czyli co najmniej co 35 dni oraz jest skąpa. Innym częstym objawem jest wtórny brak miesiączki. Taka sytuacja występuje jeżeli u kobiety poprzednio prawidłowo miesiączkującej przez minimum trzy kolejne miesiące nie wystąpi menstruacja. Zaburzenia miesiączkowania w przebiegu zespołu policystycznych jajników mogą również obejmować zbyt częste miesiączkowanie, czyli taki stan, w którym menstruacja pojawia się częściej niż co 22 dni. U kobiet cierpiących na PCOS regularność miesiączek ulega znacznej normalizacji po przekroczeniu 40 roku życia. Prawdopodobnie jest to związane w dużej mierze z naturalnym spadkiem liczby pobudzanych przed FSH do wzrostu pęcherzyków jajnikowych.

     

    Leczenie zaburzeń miesiączkowania

     

    Podstawową metodą walki z objawami zespołu policystycznych jajników jest zmniejszenie masy ciała. Zbawienne działanie redukcji tkanki tłuszczowej polega w PCOS na zmniejszeniu insulinooporności, a co za tym idzie niepożądanych działań nadmiaru insuliny. Ważne aby zmniejszenie masy ciała następowało pod kontrolą lekarza lub dietetyka. Nie wolno przeprowadzać głodówek lub stosować bardzo restrykcyjnych diet, które nie są zalecane przez dietetyków. Proces odchudzania powinien obejmować zarówno zmiany w sposobie odżywiania jak i regularny wysiłek fizyczny dostosowany do możliwości danej kobiety.

    Redukcja masy ciała jest wskazana u wszystkich otyłych kobiet cierpiących na PCOS. Ponadto w leczeniu zaburzeń hormonalnych i metabolicznych występujących w przebiegu PCOS stosuje się leki zwiększające wrażliwość komórek na insulinę, czyli zmniejszające insulinooporność, stymulujące owulację, hormony normalizujące czynność jajników oraz inne leki włączane do procesu terapeutycznego w zależności od obrazu klinicznego choroby. Możliwe jest również leczenie chirurgiczne polegające na zmniejszeniu ilości tkanki jajnika odpowiadającej za produkcje hormonów. Zabiegi takie przeprowadzane są na ogół metodą laparoskopową.

    Autor: lek. Dawid Lisiecki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.