zarejestruj się zaloguj się

Menopauza a hormonalna terapia zastępcza

Tekst: lek. Miłosz Wilczyński
Menopauza a hormonalna terapia zastępcza
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 20. czerwca, 2014

Hormonalna terapia zastępcza jest często stosowana u kobiet w okresie okołomenopauzalnym i pomenopauazalnym. Pozwala zredukować dokuczliwe objawy menopauzy związane ze zmianami hormonalnymi w organizmie kobiety przekwitającej. Objawy klimakterium mogą wystąpić jako element procesu starzenia się kobiety, gdyż menopauza jest przecież całkowicie fizjologicznym procesem.                      

SPIS TREŚCI:

    Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) a menopauza

     

    Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) jest często stosowana u kobiet w okresie okołomenopauzalnym i pomenopauazalnym. Podawanie hormonów pozwala zredukować dokuczliwe objawy menopauzy. Objawy menopauzy mogą wystąpić jako element procesu starzenia się kobiety, menopauza jest przecież całkowicie fizjologicznym procesem. Stosowanie HTZ łagodzi objawy menopauzy. Terapia ta jest również skuteczna u kobiet, które patologicznie szybko przestały miesiączkować (przedwczesna menopauza), jak i u chorych po operacji usunięcia jajników. Polega ona na stosowaniu estrogenów, zbilansowanych działaniem gestagenów.

    Udowodniono, że przyjmowanie samych estrogenów może być niebezpieczne, ze względu na ich wpływ na tkankę nabłonkową wyścielającą od wewnątrz jamę macicy i zwiększenie ryzyka rozwoju raka endometrium. Z tego powodu wraz z estrogenami zawsze należy stosować składnik gestagenny, zabezpieczający przed tym niekorzystnym dla pacjentek działaniem. Jedynym wyjątkiem od tej zasady są kobiety, którym w przeszłości całkowicie wycięto macicę (wraz z szyjką).

    Drogi podawania HTZ są zróżnicowane. Najczęściej stosowaną formą jest terapia doustna. Jednak można przyjmować leki drogą parenteralną, czyli za pomocą wstrzyknięć mięśniowych, plastrów, kremów, żeli, implantów podskórnych i innych.

     

    Przeciwwskazania do hormonalnej terapii zastępczej

     

    Hormonalna terapia zastępcza stanowi dość poważną ingerencję w układ hormonalny kobiety, dlatego też należy przeprowadzić szczegółowe badania przed jej wdrożeniem, mające na celu zapewnienie względnego bezpieczeństwa w trakcie terapii. W tym celu lekarz powinien dokonać oceny endometrium i narządu rodnego w ultrasonografii i podczas badania klinicznego. Ponadto istotne jest wykonanie oceny cytologicznej szyjki macicy oraz mammografii. Powszechnie przyjętymi bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania HTZ są:

    • porfiria,
    • przebyte udary mózgu,
    • choroba zakrzepowo-zatorowa,
    • zaburzenia układu krzepnięcia,
    • choroba niedokrwienna serca i przebyty zawał serca,
    • nowotwory hormonozależne (np. rak sutka, rak endometrium),
    • niewydolność wątroby, czynne choroby tego narządu,
    • hipercholesterolemia,
    • niezdiagnozowane krwawienia z dróg rodnych.

    Do przeciwwskazań względnych należą: przebyte stany zastoju żółci, migrena, mięśniaki macicy (egzogenne estrogeny mogą promować ich wzrost).

     

    Zalety i wady hormonalnej terapii zastępczej

     

    Hormonalna terapia zastępcza wpływa negatywnie na układ krzepnięcia zwiększając ryzyko wystąpienia żylnej choroby zakrzepowej. Estrogeny powodują zwiększenia agregacji płytek krwi, spadek czynników przeciwkrzepliwych np. antytrombiny III, wzrost stężenia fibrynogenu. Gestageny przyczyniają się za to do zastoju krwi żylnej. Zmiany te predysponują do zaburzeń przepływu krwi i procesu krzepnięcia, co powoduje zwiększenie ryzyka zakrzepicy i zatorowości. Istotne dlatego jest dokładne badanie pacjentki i wyeliminowanie tych kobiet, które mają już inne predyspozycje do choroby zakrzepowo-zatorowej.

    Stosowanie hormonalnej terapii zastępczej wpływa również na profil lipidowy krwi. Estrogeny niekorzystnie zwiększają stężenie trójglicerydów. Jednak wpływają jednocześnie na zmniejszenie stężenia we krwi „złego” cholesterolu LDL, a wzrost „dobrego” HDL. Powodują również rozszerzanie naczyń i wykazują działania antyoksydacyjne. Pomimo powyżej wymienionych zalet okazało się, że kobiety długo stosujące HTZ mają większe ryzyko zgonu z powodu choroby niedokrwiennej i zawału serca. Kiedyś sugerowano nawet stosowanie estrogenów w profilaktyce choroby wieńcowej, jednak wyniki ostatnich badań obaliły ten pomysł.

    Hormonalna terapia zastępcza wpływa na zmniejszenie ryzyka zachorowania na chorobę Alzheimera i Parkinsona. Ponadto kobiety przyjmujące estrogeny rzadziej chorują na poważną chorobę psychiatryczną, jaką jest schizofrenia.

    Przyjmowanie HTZ składającej się z progestagenów i estrogenów u kobiet po menopauzie ryzyko zachorowania na raka sutka nieznacznie się zwiększa. W razie stosowania terapii samymi estrogenami wśród pacjentek po usunięciu macicy, istnieje brak zwiększonego ryzyka raka piersi, pod warunkiem rozpoczęcia leczenia hormonalnego 5 lat po wystąpieniu objawów menopauzy.

    Hormonalna terapia zastępcza jest stosowana u pacjentek chorujących na osteoporozę pomenopazalną. Estrogeny oddziaływają hamująco na osteoklasty, czyli komórki kości powodujące resorpcję kości. Ponadto poprzez wpływ na osteoblasty pobudzają syntezę składników kości. Estrogeny zwiększają również ilość receptorów dla witaminy D, która oddziałuje na kości powodując zmianę ich metabolizmu. Działanie HTZ na układ kostny polega, najogólniej mówiąc, na zwiększeniu masy kostnej i profilaktyce osteoporozy.

    Autor: lek. Miłosz Wilczyński
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Wahania nastroju a menopauza

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.