zarejestruj się zaloguj się

Jak wykryć raka piersi? Badania na raka piersi

Tekst: lek. Karolina Kołodziejczak
Jak wykryć raka piersi? Badania na raka piersi
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 10. grudnia, 2014

Rak piersi to druga pod względem ilości przypadków przyczyna śmierci wśród wszystkich zachorowań na nowotwory u kobiet. Rak sutka wcześnie wykryty dobrze rokuje. Podstawową metodą na wykrycie raka gruczołu piersiowego jest samobadanie piersi. Zmiany w piersiach można wykryć przy pomocy takich badań jak: USG piersi, mammografia, rezonans magnetyczny. Coraz częściej wykonuje się badania genetyczne na raka piersi.

SPIS TREŚCI:

    Jakie są metody rozpoznawania raka piersi?

     

    Rak sutka jest najczęstszym pod względem zachorowań i drugim, biorąc pod uwagę zgony, nowotworem złośliwym występującym u kobiet w Polsce. Program wczesnego wykrywania raka piersi pozwala na zdiagnozowanie nowotworu o niewielkich wymiarach, kiedy możliwości leczenia są znacznie większe niż w przypadku późnego jego wykrycia. Rak piersi może mieć również podłoże genetyczne, co stanowi wskazanie do zintensyfikowanego działania profilaktycznego.

    Obecnie istnieją następujące metody na wykrycie raka piersi:

    • samobadanie piersi,
    • USG piersi,
    • badanie mammograficzne,
    • rezonans magnetyczny,
    • poradnictwo genetyczne dotyczące raka sutka.

     

    Samobadanie piersi – jak prawidłowo wykonać badanie?

     

    Samobadanie piersi powinno się wykonywać od dwudziestego roku życia raz w miesiącu po zakończeniu miesiączki. U kobiet, które nie miesiączkują, badanie piersi należy przeprowadzać raz w miesiącu, najlepiej ustalić sobie konkretny dzień. Nawet jeżeli nie badamy niepokojących zmian, warto aby raz w roku piersi zbadał lekarz, np. ginekolog.

    Samobadanie piersi należy rozpocząć od oglądania gruczołów piersiowych. W pozycji stojącej przed dużym lustrem należy unieść ręce do góry i obejrzeć piersi. Ważne jest zwrócenie uwagi na symetrię gruczołów sutkowych, ich kolor, zmiany kształtu, wygląd brodawek sutkowych. To samo powtarzamy z rękoma opartymi na biodrach. Następnie przechodzimy do badania palpacyjnego (dotykiem).

    1. Podnosimy rękę po stronie badanej piersi i drugą rozpoczynamy badanie piersi.
    2. Zataczamy okręgi, kierując się coraz bliżej brodawki sutkowej.
    3. Badanie zaleca się wykonywać trzema środkowymi palcami.
    4. Kończąc badanie piersi w tej pozycji należy ucisnąć brodawkę, zwracając uwagę czy nie wypływa z niej treść (wyciek z brodawki sutkowej).
    5. Następnie w ten sam sposób badamy pierś w pozycji leżącej.
    6. Na koniec kontrolujemy węzły chłonne pod pachą, sprawdzając czy nie wyczuwamy tam guzków.

    Takie same czynności wykonujemy badając drugą pierś. Rak piersi najczęściej umiejscawia się w górnym zewnętrznym kwadrancie piersi (około połowy przypadków).

    Samobadanie gruczołów piersiowych może być trudniejsze w przypadku piersi o budowie gęstej, gruczołowej, szczególnie u młodych kobiet. Wtedy ważna jest regularność badania i zapoznanie się z budową własnych piersi, dzięki czemu, mimo wyczuwalnej „grudkowej” budowie sutków, nowopowstałe zmiany będą mogły być zauważone.

     

    Jakie zmiany w piersiach powinny niepokoić?

     

    W przypadku wykrycia podczas badania zmian w budowie piersi należy zgłosić się do ginekologa. Co powinno niepokoić?

    Do lekarza należy zgłosić się kiedy pojawią się następujące zmiany i objawy:

    • zmiana wielkości piersi,
    • zmiana symetrii (asymetria piersi),
    • zmiana koloru piersi,
    • wciągnięcie skóry, brodawki,
    • wyciek płynu z brodawki sutkowej,
    • wyczucia guzka w piersi lub pod pachą

    Najlepiej by wizyta kontrolna odbyła się u ginekologa lub onkologa (nie wymaga się skierowania).

     

    Wykrycie raka piersi w USG piersi

     

    Badanie ultrasonograficzne gruczołów piersiowych (sonomammografia) jest badaniem obrazowym, które umożliwia diagnostykę piersi gęstych, gruczołowych. Taka budowa gruczołów piersiowych jest charakterystyczna dla młodych kobiet. Usg piersi jest zalecane dla osób przed 35. (40.) rokiem życia. Umożliwia ono wykrywanie zmian również u kobiet w okresie laktacji i ciąży. Nie jest obarczone koniecznością narażenia pacjentki na promieniowanie rentgenowskie. Jest niebolesne, a wynik badania otrzymujemy bezpośrednio po jego wykonaniu. Umożliwia wykrycie zmian wielkości już ok.5mm. Badanie ustrasonograficzne gruczołów piersiowych można przeprowadzić w każdej fazie cyklu miesiączkowego. Zaleca się jego wykonywanie co dwa lata między 20. a 30. rokiem życia. Następnie raz w roku, jeśli nie ma innych wskazań. Usg piersi nie jest jednak badaniem przesiewowym.

    Lekarz POZ nie ma w swoich kompetencjach możliwości kierowania na badanie usg piersi, może on natomiast skierować do poradni chorób sutka w przypadku wykrycia zmiany w badaniu palpacyjnym. Usg piersi coraz częściej wykonywane jest przez lekarzy ginekologów, mogą oni również zlecić to badanie.

     

    Badanie gruczołów sutkowych powinno się również wykonać przed operacją plastyczną powiększenia piersi.

     

    Badanie usg jest także wykorzystywane jako uzupełnienie badania mammograficznego. Ułatwia rozróżnienie zmian litych i torbielowatych, wyznaczenie granic guza. Używane jest także do przeprowadzania biopsji celowanej guza, nakłucia torbieli.

     

    Wspomnienia wymaga również elastografia, czyli badanie oceniające sprężystość, sztywność tkanek, co pomaga w różnicowaniu charakteru zmiany.

     

    Badanie mammograficzne

     

    Wiele kobiet zastanawia się, które badania wybraćmammografię czy USG piersi? Badanie mammograficzne jest badaniem przesiewowym (skryningowym) w kierunku raka sutka. Program profilaktyki raka piersi (jest to profilaktyka wtórna – wykrywa wczesne postacie nowotworu) zakłada wykonywanie badań mammograficznych u kobiet w wieku 50– 69 lat, co 2 lata. Natomiast, co rok u kobiet w wieku 50–69 lat, w których rodzinie występował rak gruczołu piersiowego (u mamy, siostry lub córki) lub stwierdzono mutacje w genach BRCA1 lub BRCA2.

    Z programu wczesnego wykrywania raka piersi skorzystać mogą kobiety, które w ostatnich dwóch latach nie miały wykonanej mammografii w zakresie tego programu lub otrzymały zalecenie powtórzenia badania po roku. Program przesiewowy jest bezpłatny, nie jest potrzebne skierowanie i nie można mieć objawów raka piersi. Osoby, które wyczuły guzek w piersi powinny wykonywać badania diagnostyczne poza testami przesiewowymi. Podobnie sytuacja wygląda w odniesieniu do kobiet, które wcześniej już były leczone z powodu raka sutka. W sytuacji, kiedy utrudniony jest dostęp do placówek medycznych, można korzystać z mammobusów. W przypadku nieprawidłowego wyniku badania pacjentka kierowana jest do dalszych etapów diagnostyki. Zawsze należy pamiętać, aby na wizyty lekarskie zabierać ze sobą wyniki wykonanych poprzednio badań.

    Badanie MMG wykorzystuje promieniowanie rentgenowskie. Wykonuje się je w projekcji skośnej i górno-dolnej. Zaleca się przeprowadzanie badania mammograficznego w dwóch pierwszych tygodniach cyklu miesiączkowego. Przed badaniem nie powinno się stosować balsamów i innych produktów kosmetycznych nakładanych na okolicę piersi i pach. Podczas badania przez krótki okres czasu pacjentka może czuć nieprzyjemny ucisk na piersi. Mammografia jest badaniem czułym w wykrywaniu zmian nowotworowych (ok. 85% czułości). MMG 3D (tomosynteza) zwiększa czułość badania, dzięki uzyskiwaniu warstwowych obrazów gruczołów.

    U kobiet w wieku 40–49 lat i po 70. roku życia można wykonywać mammografię, decyzję podejmuje się indywidualnie.

    Regularne wykonywanie badań przesiewowych nie zwalnia z samobadania piersi ani na odwrót, te metody powinny się uzupełniać.

     

    Rezonans magnetyczny

     

    Do diagnostyki gruczołów piersiowych w kierunku wykrycia raka piersi wykorzystuje się również badanie mammografii rezonansem magnetycznym (MMG-MR). Jednym ze wskazań do korzystania z tej metody badania jest diagnostyka u kobiet z wysokim ryzykiem zachorowania na raka piersi, np. mutacja genów BRCA1, BRCA2, TP 53.

    Badanie MR piersi wykonuje się w drugim tygodniu cyklu menstruacyjnego, między 6. a 13. dniem. Innym badaniem obrazowym gruczołów piersiowych jest pozytonowa emisyjna tomografia (PET), której wskazania w raku piersi są ograniczone.

    Do diagnostyki zmian wykrytych w piersiach stosuje się biopsję aspiracyjną cienkoigłową, gruboigłową, np. pod kontrolą ultrasonografu, mammografu, rezonansu magnetycznego.

     

    Badania genetyczne na raka piersi

     

    Rak sutka może mieć podłoże genetyczne. Mutacje genu BRCA1, BRCA2, TP53 (zespół Li-Fraumeni), genu PTEN (zespół Cowdena) predysponują do choroby. Sama obecność mutacji nie jest diagnozą raka.

    Badania genetyczne na raka piersi w kierunku nosicielstwa mutacji BRCA1 i BRCA2 można wykonać osobom ze zwiększonym prawdopodobieństwem ich wystąpienia (od 10%).

    Na większe ryzyko posiadania mutacji w tych genach może wskazywać wywiad rodzinny, jeśli w rodzinie występowało wiele zachorowań na raka sutka, jajnika lub znany już jest fakt obecności mutacji w rodzinie. Także wystąpienie raka piersi przed 40. rokiem życia, obustronny nowotwór złośliwy piersi lub też rak sutka występujący u mężczyzny, zwiększają prawdopodobieństwo nosicielstwa mutacji.

    Testy molekularne używane do wykrywania mutacji genów BRCA1, BRCA2 można podzielić na przesiewowe i obejmujące poszerzoną analizę. Pacjenci ze zwiększonym ryzykiem nosicielstwa mutacji powinni być pod opieką poradni genetycznej i mieć zapewnioną pomoc psychologa. Przed wykonaniem badań molekularnych lekarz zbiera wywiad rodzinny i wyjaśnia, co wniesie wynik badania do dalszego postępowania.

    Autor: lek. Karolina Kołodziejczak
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Przyczyny raka piersi
    Znaleziono: 4 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.