zarejestruj się zaloguj się

Jajniki drobnopęcherzykowe

Tekst: lek. Kamila Osińska
Jajniki drobnopęcherzykowe
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 26. września, 2013

Janiki drobnopęcherzykowe mogą stanowić jeden z elementów rozpoznawczych zespołu policystycznych jajników, ale nie muszą go oznaczać. Powstają liczne, małe pęcherzyki w warstwie korowej jajnika. Oznacza to przede wszystkim zaburzenia owulacji i często jednocześnie miesiączkowania.

lek. Kamila Osińska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to są jajniki drobnopęcherzykowe?

     

    Oznacza to liczne, małe pęcherzyki w warstwie korowej jajnika, otoczonego z zewnątrz grubą warstwą błony białawej, która uniemożliwia pękanie pęcherzyków. Oznacza to przede wszystkim zaburzenia owulacji i często jednocześnie miesiączkowania.

     

    Jak wyglądają i działają zdrowe jajniki?

     

    Jajniki zbudowane są z 2 części – rdzennej i korowej. Każda z nich odpowiedzialna jest za inne funkcje. Rdzenna, znajdująca się w centrum narządu, zbudowana z tkanki łącznej, zawiera liczne naczynia krwionośne, chłonne, produkuje głównie androgeny. Z kolei warstwa korowa- wierzchnia, zawiera komórki jajowe w różnych stadiach rozwoju, zamknięte w pęcherzykach, które produkują estrogeny. Są one nierównomiernie rozmieszczone, mają zróżnicowaną wielkość. Należy również wyróżnić część wnękową, w której znajdują się naczynia i nerwy zaopatrujące. Jajniki jako narząd wydzielania wewnętrznego podlegają kontroli osi podwzgórze-przysadka-jajnik.

    Począwszy od okresu pokwitania, gdy kobieta zaczyna miesiączkować, pod wpływem zmieniających się stężeń hormonów osi, następuje wzrost poszczególnych pęcherzyków w jajniku- około 20-30 na każdy cykl. Dojrzewanie to następuje zwykle co 28 dni. Zazwyczaj ostatecznej selekcji ulega kilka, by w trakcie owulacji nastąpiło pęknięcie jednego pęcherzyka Graffa, zawierającego komórkę jajową i uwolnienie jej do jamy brzusznej w pobliżu jajowodu. Jajnik od zewnątrz pokryty jest warstwą  komórek nabłonkowych i leżącą pod nim błoną białawą.

     

    Czynniki wpływające na owulację

     

    Na zaburzenia owulacji może mieć wpływ:

    • przewlekły stres,
    • zaburzenia odżywiania, np. jadłowstręt psychiczny, otyłość,
    • wczesny okres dojrzewania płciowego, po wystąpieniu pierwszej miesiączki, kiedy to dominują cykle bezowulacyjne. W wyniku dojrzewania osi podwzgórze- przysadka-jajnik, następuje unormowanie stężeń hormonów i występowanie owulacji,
    • nieprawidłowo  leczone bądź nierozpoznane choroby przewlekłe, np. choroby tarczycy,
    • zespół policystycznych jajników (inaczej zespół Steina-Leventhala) – jedna z częstszych endokrynopatii wśród kobiet w wieku rozrodczym, częsta przyczyna zaburzeń miesiączkowania a tym samym niepłodności. Szacuje się, że dotyka ok. 5-10% kobiet w wieku rozrodczym. Prócz charakterystycznego obrazu w USG – drobnotorbielowatych janików (12 i więcej pęcherzyków o średnicy 2-9mm lub powiększony jajnik o objętości powyżej 10cm3), mamy tu także podwyższone stężenie androgenów we krwi, zaburzenia stosunku gonadotropin a także objawy kliniczne androgenizacji (trądzik, łysienie typu męskiego – na czubku głowy, owłosienie w miejscach charakterystycznych dla mężczyzn – np. broda, uda, brzuch) i otyłość,
    • guzy hormonalnie czynne wytwarzające m.in. androgeny,
    • zaburzenia w szlakach wytwarzania hormonów płciowych.

    Co kobietę może skłonić do wizyty u lekarza i jednocześnie mieć związek z owulacją m.in.:

    • zaburzenia miesiączkowania – zbyt rzadkie/brak miesiączki,
    • niepłodność,
    • objawy androgenizacji – wypadanie włosów na czubku głowy, trądzik, owłosienie typu męskiego- na twarzy, tułowiu i brzuchu,
    • objawy chorób przewlekłych jak niedoczynność tarczycy ze skłonnością do tycia, sennością, suchą skórą, obrzękami i wypadaniem włosów,
    • owulacja stanowi miernik naszej sytuacji psychosomatycznej. Jej zaburzenia odzwierciedlają zazwyczaj zmiany w  naszym nastroju, patologię w funkcjonowaniu organizmu. dlatego tak ważne jest unormowanie stylu życia np. w przypadku leczenia zaburzeń płodności.

     

    Jajniki policystyczne a drobnopęcherzykowe

     

    Jajniki wielotorbielowate, charakterystyczne dla zespołu policystycznych jajników, należy różnicować z takimi o budowie wielopęcherzykowej. Obraz jajników wielopęcherzykowych można spotkać u zdrowej kobiety w późniejszym okresie rozrodczym, przedmenopauzalnie. Również w stanach z towarzyszącą  hiperprolaktynemią, w zaburzeniach odżywiania (np. w jadłowstręcie psychicznym) i innych patologiach wpływających na funkcję podwzgórza (np. przewlekłym stresie) może dojść do następujących zmian. W jajniku widoczne są pęcherzyki, które w porównaniu z torbielkami w zespole PCOS, są mniej liczne ( 5-6), maja większą średnicę- zwykle ponad 10mm i rozmieszczone są w całym jajniku. Nie ma tu rozrostu podścieliska.

    W badaniach laboratoryjnych stężenia gonadotropin- FSH, LH oraz testosteronu są prawidłowe. Przyczyną wspomnianych zmian są zaburzenia wydzielania hormonów podwzgórza, regulujących poprzez przysadkę, funkcję jajników. Staje się to powodem nieprawidłowego dojrzewania pęcherzyków jajnikowych. Przed menopauzą, wielopęcherzykowe jajniki, stanowią naturalną konsekwencję przemijania okresu rozrodczego, którego nie leczy się. Jednak w przypadkach, gdy można unormować funkcję podwzgórza- jak na przykład w jadłowstręcie psychicznym- powrót do prawidłowej masy ciała, w innych z towarzyszącą hiperprolaktynemią- unormowanie poziomu hormonów- obraz jajników ulega zwykle normalizacji. 

     

    Jak diagnozować jajniki drobnopęcherzykowe?

     

    Rozpoznanie drobnotorbielowatych janików powinno skłaniać do szerszego spojrzenia na pacjentkę. W przypadku zgłaszania współistniejących dolegliwości przez pacjentkę, należy poszukiwać przyczyny tego stanu. Począwszy od badania ogólnego, uwzględnienia wieku pacjentki ,zwrócenia uwagi na objawy nadmiernego owłosienia, zmiany skórne, sylwetkę kobiety, przez co należy rozumieć pomiar wagi, wzrostu i ocenę BMI, badanie ginekologiczne, a ponadto panel hormonów płciowych (estrogeny, testosteron, androstendion, LH, FSH, SHBG, prolaktyna), funkcji tarczycy(TSH, fT4), nadnerczy, ocena lipidogramu. Często sama rozmowa z pacjentką o sytuacji życiowej może przynieść odpowiedź o psychogennej przyczynie zaburzeń.

     

    Leczenie jajników drobnopęcherzykowych

     

    Wykrycie odchyleń w badaniach skłania do wdrożenia leczenia. W zależności od choroby pacjentki i problemu z jakim zgłasza się do lekarza, można zaproponować różne rozwiązania. W przypadku stwierdzenia zespołu PCOS i chęci wyregulowania cykli miesięcznych zaleca się dwuskładnikową tabletkę antykoncepcyjną. Problem hirsutyzmu skłania do stosowania również preparatów estrogenowo-progesteronowych.

    Z kolei gdy pacjentka pragnie zajść w ciążę, mając diagnozę PCOS – leczenie jej może wymagać kilku zróżnicowanych metod. Począwszy od hormonalnej stymulacji jajeczkowania aż po chirurgiczne zabiegi na jajnikach (kauteryzacja jajników), co umożliwi jajeczkowanie. Zaburzenia funkcji tarczycy, nadnerczy, podwzgórza wymagają konsultacji i unormowania. Także stan psychiczny pacjentki, zauważalne odchylenia w stanie odżywienia, powinny skłaniać do rozmowy i zrozumienia przez nią potrzeby unormowania stylu życia i stosowania zbilansowanej diety.

    Jajniki drobnotorbielowate mogą być rozpoznaniem na samym początku przeprowadzanych badań jak również stanowić ostatni panel w całości diagnozy. Obraz ten uzyskany w badaniu USG powinien być rozpatrywany holistycznie, wraz z uwzględnieniem całości wywiadu o pacjentce a także przeprowadzonych badań.

    Autor: lek. Kamila Osińska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Cykle bezowulacyjne
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.