zarejestruj się zaloguj się

Hirsutyzm – leczenie

Tekst: lek. Miłosz Wilczyński
Hirsutyzm – leczenie
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 17. stycznia, 2014

Hirsutyzm nie jest chorobą a jedynie może być (choć nie musi) objawem chorobowym. Jest to dolegliwość dotycząca bardzo wielu kobiet, bo aż około 35%, która polega na występowaniu nadmiernej ilości owłosienia, m.in. na wardze górnej, klatce piersiowej, plecach czy brzuchu. Leczenie zależne jest od ustalenia przyczyny hirsutyzmu.

SPIS TREŚCI:

    Przyczyny hirsutyzmu

     

    Nie mówimy tu o jasnych, delikatnych włoskach charakterystycznych dla kobiet, lecz o męskim typie owłosienia wywołanym nadmiarem androgenów lub przyjmowaniem niektórych leków. Hirsutyzm stanowi ogromny dyskomfort dla co trzeciej kobiety w Polsce, dlatego bardzo ważne jest, aby przy występowaniu wyżej wymienionych objawów zgłosić się do lekarza endokrynologa lub ginekologa, który przeprowadzi właściwą diagnostykę i ustali czy przypadkiem nadmierne owłosienie nie jest związane z poważną chorobą jajników lub nadnerczy. W większości przypadków, na szczęście, mamy do czynienia jedynie z nieznacznie zwiększonym owłosieniem mieszczącym się w granicach normy.

    Stopień owłosienia u kobiet zależny jest od wielu czynników, przede wszystkim od predyspozycji genetycznych, czyli od tego czy w rodzinie również występowało wzmożone owłosienie. Rasa jest także ważnym czynnikiem, gdyż Azjatki i Murzynki mają zdecydowanie mniejsze owłosienie. Kobiety o śniadej, ciemnej cerze często są bardziej owłosione niż blondynki z jasną karnacją. Stopień owłosienia zmienia się przez całe życie i często jest związany z różnymi stanami fizjologicznymi, które występują u płci żeńskiej. I tak na przykład, okres pokwitania, ciąża czy menopauza są stanami, którym będzie sprzyjać wzmożony wzrost włosów.

    Zagadnienie hirsutyzmu to, niestety, nie tylko defekt kosmetyczny lecz często poważny problem zdrowotny, stanowiący ogólnosystemowe zagrożenie dla kobiety, związany z chorobą gruczołów wydzielania wewnętrznego (inaczej chorobą endokrynologiczną), czy nawet chorobą nowotworową. Aby zrozumieć przyczyny hirsutyzmu musimy wiedzieć, że androgeny, czyli hormony męskie, oraz estrogeny, czyli hormony żeńskie, występują zarówno w organizmie kobiety jak i mężczyzny. U płci męskiej przeważają oczywiście androgeny, a u płci żeńskiej estrogeny. Jeżeli w organizmie kobiety pojawi się zbyt duża ilość androgenów, mamy do czynienia z hiperandrogenizmem. Jest to stan kliniczny, który między innymi może objawiać się nadmiernym owłosieniem u kobiet w miejscach typowych dla mężczyzn. Warto zwrócić uwagę na inne objawy, które często współwystępują z hirsutyzmem. Zaliczamy do nich:

    • trądzik,
    • zaburzenia miesiączkowania,
    • obniżony ton głosu,
    • przetłuszczanie się włosów,
    • powiększenie łechtaczki.

     

    Hirsutyzm a choroby

     

    Istnieje wiele możliwych przyczyn hirsutyzmu. Zaliczyć możemy do nich choroby jajników, takie jak zespół policystycznych jajników PCOS czy wirylizujący guz jajnika. Za nadmierne owłosienie odpowiedzialne mogą być również choroby nadnerczy:

    • guz nadnerczy produkujący androgeny,
    • wrodzony przerost nadnerczy.

    Bardzo często przyjmowane leki są przyczyną hirsutyzmu. Należą do nich: androgeny, sterydy anaboliczne, danazol (stosowany w leczeniu endometriozy), streptomycyna, doustne środki antykoncepcyjne z androgennym progestagenem czy kwas walproinowy (lek stosowany głównie w leczeniu padaczki), a także niektóre leki przeciwnadciśnieniowe oraz blokery receptorów histaminowych stosowane w leczeniu choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy.

    U pacjentek z hiperprolaktynemią (podwyższone stężenie prolaktyny we krwi) czy zespołem oporności na insulinę również może pojawić się hirsutyzm.

    Biorąc pod uwagę stany patologiczne, hirsutyzm najczęściej wywołuje zespół policystycznych jajników oraz opóźniony wrodzony przerost nadnerczy (CAH – congenitaladrenalhyperplasia).

    W przeważającej mierze przypadków mamy do czynienia z sytuacją, kiedy stwierdzamy hirsutyzm u kobiet, u których nie można stwierdzić nieprawidłowego wydzielania androgenów i które regularnie miesiączkują. Ten stan określamy mianem hirsutyzmu idiopatycznego czyli samoistnego. Najprawdopodobniej wynika on po prostu z nadwrażliwości mieszków włosowych na androgeny.

    Hirsutyzm idiopatyczny rozpoznaje się najczęściej w wieku dojrzewania. Bardzo często matka lub babka pacjentki miały podobne dolegliwości, co potwierdza tezę o predyspozycji genetycznej.

     

    Leczenie hirsutyzmu

     

    Zanim przystąpimy do leczenia, należy, o ile to możliwe, znaleźć przyczynę dolegliwości. Do dyspozycji mamy badania laboratoryjne, przede wszystkim w postaci pomiaru stężenia testosteronu w osoczu krwi – całkowitego i wolnego; oraz DHEA czyli dehydroepiandrosteronu a także FSH i LH.

    Można również zbadać poziom prolaktyny we krwi. Otrzymanie nieprawidłowych wyników w badaniu krwi nakazuje nam zastosowanie dalszej diagnostyki. Jeżeli podejrzewamy zaburzenia jajnikowe, konieczna jest wizyta u ginekologa oraz wykonanie badania ultrasonograficznego USG. W przypadku gdy obraz kliniczny sugeruje występowanie guza nadnerczy, wskazane jest wykonanie tomografii komputerowej jamy brzusznej.

    Zdarza się, że wykonane badania nie ujawniają żadnych zaburzeń i wtedy mamy do czynienia z hirsutyzmem samoistnym. W tym wypadku pozostaje nam jedynie leczenie objawowe, czyli usuwanie nadmiernego owłosienia. W pozostałych przypadkach stosujemy leczenie przyczynowe.

    Jeżeli przyczyną hirsutyzmu jest guz jajnika lub nadnerczy, wymagane jest usunięcie operacyjne. Jeśli natomiast nadmiar owłosienia wywołany został przez któryś z przyjmowanych leków, należy odstawić ten lek i, jeśli konieczne, zastąpić go innym.

    U większości kobiet w celu leczenia hirsutyzmu wskazane jest zastosowanie farmakoterapii. Należy jednak pamiętać, że efekty leczenia widoczne są najwcześniej po upływie 6 miesięcy. Farmakoterapia nie ma wpływu na włosy, które już zdążyły się pojawić, wobec tego należy do niej dołączyć mechaniczne metody usuwania owłosienia. Wybór środka farmaceutycznego uzależniony jest od czynnika odpowiedzialnego za hiperandrogenizm.

    Najczęściej problemem jest androgenizacja jajnikowa wywołana między innymi przez PCOS. U większości kobiet zalecane jest stosowanie dwuskładnikowych tabletek antykoncepcyjnych oraz antyandrogenów. Stosowanie tabletek antykoncepcyjnych dwukrotnie zmniejsza potrzebę depilacji oraz hamuje progresję hirsutyzmu. Lekami obniżającymi wytwarzanie androgenów są także analogi gonadoliberyn. Ich zastosowanie jest jednak bardzo ograniczone ze względu na liczne i uciążliwe działania niepożądane. Właściwie zastosowanie mają one tylko u pacjentek, u których leczenie doustnymi środkami antykoncepcyjnymi w połączeniu z antyandrogenami nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Leki o działaniu antyandrogenowym są skuteczne, niezależnie od przyczyn hirsutyzmu. Należą do nich:

    • spironolakton,
    • octan cyproteronu,
    • flutamid,
    • ketokonazol,
    • finasteryd,
    • dutasteryd.

    Antyandrogeny są preparatami potencjalnie teratogennymi, dlatego u kobiet w wieku prokreacyjnym muszą być stosowane razem ze środkami antykoncepcyjnymi.

    W leczeniu hirsutyzmu zastosowanie znalazła także metformina (doustny lek przeciwcukrzycowy), która oprócz zmniejszania insulino oporności, powoduje zmniejszenie nasilenia hiperandrogenizmu. Istnieje również coś takiego jak leczenie miejscowe hirsutyzmu, a jedynym lekiem dopuszczonym i stosowanym w tym celu jest chlorowodorek eflornityny w postaci kremu. Eflornityna zwalnia lub powoduje zahamowanie wzrostu włosów na twarzy u kobiet. Stosowanie tego preparatu ma jednak działania uboczne w postaci podrażnienia skóry, trądziku czy zapalenia przymieszkowego oraz pieczenia i swędzenia skóry.

    W leczeniu objawowym powinno się skorzystać z porady kosmetologa lub dermatologa, który doradzi jaka jest najlepsza metoda usuwania owłosienia. Niestety, nawet najlepsze metody nie dają trwałych rezultatów i wymagają ogromnej wytrwałości i systematyczności. Po pomoc można zgłaszać się do gabinetów kosmetologicznych, gdzie wykonywane są zabiegi laserowego usuwania owłosienia oraz zabiegi elektrolizy. Zabieg elektrolizy polega na usunięciu cebulek włosowych za pomocą niskonapięciowego prądu. Te dwie metody są zdecydowanie bardziej skuteczne niż depilacja woskiem czy golenie.

    Autor: lek. Miłosz Wilczyński

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.