zarejestruj się zaloguj się

Endometrioza a antykoncepcja

Tekst: lek. Natalia Ignaszak-Kaus
Endometrioza a antykoncepcja
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 04. sierpnia, 2014

Endometrioza to choroba, w przebiegu której w nieprawidłowych miejscach dochodzi do pojawienia się błony śluzowej macicy (tj. endometrium). Endometrioza wpływa na płodność kobiety. Jest przyczyną bolesnego miesiączkowania. Na leczenie endometriozy składa się terapia hormonalna i podawanie leków przeciwbólowych. Leki antykoncepcyjne są stosowane w celu łagodzenia bólu i regulacji pracy jajników.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest endometrioza?

     

    Endometrioza nazywana jest „chorobą tysiąca hipotez”. To określenia dobrze opisuje złożoność jej zagadnienia, a także trudności w jej diagnozowaniu i leczeniu. Polega na występowaniu błony śluzowej macicy (tzw. endometrium) poza miejsce jej normalnego występowania, jakim jest jama macicy. Endometrium można znaleźć również w innych narządach płciowych, w jamie otrzewnej, a nawet w bardzo odległych miejscach organizmu (płuca, mózg, kości).

    Odległe „przerzuty” to jednak bardzo rzadkie przypadki opisywane w literaturze fachowej. Przyczyna endometriozy nie jest znana. Współcześnie naukowcy spierają się, co do jej etiopatogenezy. W związku z brakiem konkretnej przyczyny, nie istnieje też leczenie przyczynowe, które skutecznie usuwałoby problem. Jedynym dostępnym sposobem walki z endometriozą jest leczenie objawowe, które dzieli się na farmakologiczne oraz chirurgiczne. Terapia uzależniona jest od kilku czynników, m.in. chęci kobiety do posiadania potomstwa, nasilenia dolegliwości i ich rodzaju. Bierze się pod uwagę także wiek chorej, stopień zaawansowania endometriozy, choroby towarzyszące.

    Jedną z metod farmakologicznego leczenia jest terapia hormonalna, która w dużej mierze opiera się na dwuskładnikowej tabletce antykoncepcyjnej. Co ma wspólnego taka forma antykoncepcji z walką z endometriozą? Odpowiedź na to pytanie znajduje się w dalszej części artykułu.

     

    Objawy endometriozy

     

    Objawy endometriozy nie są charakterystyczne, aczkolwiek można wymienić kilka, które najczęściej towarzyszą endometriozie. Należą do nich:

    • ograniczenie płodności, niepłodność,
    • silne bóle miednicy mniejszej,
    • bardzo bolesne miesiączki, tzw. dysmenorrhea. Pojęcie to określa krwawienia na tyle bolesne, że ograniczają one normalną aktywność kobiety, a ból nie reaguje na normalne dawki leków przeciwbólowych,
    • bolesne stosunki płciowe (dyspareunia), które pojawiają się głownie wtedy, gdy ogniska endometriozy zlokalizowane są w pochwie lub na szyjce macicy,
    • ból towarzyszący mikcji i defekacji – w przypadku naciekania cewki moczowej, pęcherza lub jelit,
    • bardzo obfite krwawienia miesiączkowe, związane przede wszystkim z rodzajem endometriozy umiejscowionej w mięśniu macicy (tzw. adenomioza).

    Dominującymi dolegliwościami jest zespół bólowy miednicy mniejszej, a w okresie prokreacyjnym – niemożność zajścia w ciążę. Wybór leczenia w dużej mierze zależy też od objawów i oczekiwań kobiety.

    Objawy mogą jedynie sugerować endometriozę, jednak złotym standardem jej rozpoznawania pozostaje laparoskopia ginekologiczna z pobraniem wycinków do badań histologicznych. Co więcej stopień zaawansowania zmian i ilość ognisk endometriozy nie koreluje z nasileniem dolegliwości bólowych czy trudnościami z zajściem w ciążę. Z tego wynika, że konsekwencje endometriozy nie zależą wyłącznie od zrostów, torbieli endometrialnych i innych patologii, które wywołuje obecność ognisk endometriozy. Przyczyny dolegliwości są dużo bardziej złożone i coraz więcej mówi się o podłożu autoimmunologicznym schorzenia.

     

    Leczenie endometriozy

     

    Jeżeli kobieta nie chce zajść w ciążę, najlepszym sposobem leczenia endometriozy jest terapia farmakologiczna. Obejmuje ona terapię hormonalną oraz doraźne zwalczanie bólu (bolesne miesiączki w przebiegu endometriozy). Najskuteczniejszymi lekami przeciwbólowymi w tego typu schorzeniach są ibuprofen i diklofenak.

    Leki hormonalne mają na celu zahamowanie czynności hormonalnej jajników. Produkowane przez jajniki hormony – steroidy, zwłaszcza estrogeny, są źródłem dolegliwości bólowych oraz nasilają ilość ognisk endometriozy. Mówimy więc o estrogenozależnym charakterze tego schorzenia. Z tej prostej zależności można wywnioskować, że największą grupą pacjentek są kobiety w wieku rozrodczym, które już miesiączkują, a poziom hormonów płciowych w ich organizmie jest wysoki. Jak to bywa w medycynie, tak i tutaj można znaleźć odstępstwa od tej reguły – zdarzają się bardzo młode dziewczęta lub panie po menopauzie, u których stawia się takie rozpoznanie.

    Ogniska endometriozy stanowi taka sama błona śluzowa, jaka obecna jest w jamie macicy. Podlega ona też tym samym przemianom w trakcie cyklu miesięcznego. Estrogeny powodują jej rozrost, co jest pożądane w obrębie macicy, jednak niekorzystne w endometrium zlokalizowanym ektopowo. Terapia hormonalna powoduje supresję jajników, a tym samym doprowadza do zaniku (atrofii) endometrium – zarówno prawidłowego jak i tego położonego poza jamą macicy.

    Do najczęściej stosowanych leków hormonalnych zaliczamy analogi gonadoliberyn (aGnRH), które podawane są w sposób ciągły, danazol, progestageny (głównie octan medroprogesteronu) czy też kształtki wewnątrzmaciczne z lewonorgestrelem (tzw. spirale).

    Leki hormonalne imitują w organizmie kobiety stany, w których endometrioza właściwie nie występuje. Są nimi menopauza i ciąża. W stan pseudociąży wprowadzają pacjentkę progestageny i dwuskładnikowe tabletki antykoncepcyjne, natomiast w stan pseudomenopauzy – danazol, analogi GnRH. Wszystkie te metody mają dość podobne efekty uboczne i skuteczność, a powinny być przyjmowane zgodnie z zaleceniami ginekologa i pod jego stałą kontrolą. Nie bez znaczenia jest też tolerancja leków przez organizm pacjentki.

     

    Endometrioza a tabletki antykoncepcyjne

     

    Najczęściej jednak terapię rozpoczyna się od przyjmowania dwuskładnikowej tabletki antykoncepcyjnej. Wyjątkiem są bardzo młode dziewczęta oraz kobiety w wieku okołomenopauzalnym. Zaleca się stosowanie jej w sposób ciągły, bez robienia przerw, przez okres 10-12 miesięcy. Jeżeli po trzech miesiącach ciągłego przyjmowania tabletki antykoncepcyjnej ból nie mija, należy zmienić schemat leczenia i wykorzystać inne leki hormonalne.

    Antykoncepcja przy endometriozie ma na celu zarówno zmniejszyć ból miesiączkowy, jak i niemiesiączkowy, a także zredukować objętość torbieli endometrialnych. Około 10% kobiet może skarżyć się na nieregularne krwawienia w trakcie leczenia za pomocą tabletki antykoncepcyjnej, jednak z reguły jest ona dobrze tolerowana. Niestety skłonność do endometriozy i powstawania torbieli czy zrostów pozostaje, dlatego w kilka miesięcy po odstawieniu tabletek choroba często powraca.

    Podsumowując, nie ma jednego schematu leczenia endometriozy, ponieważ nieznana jest jej przyczyna. Wszystkie stosowane metody leczenia, zarówno farmakologiczne, jak i chirurgiczne, stanowią jedynie leczenie objawowe. Sposób leczenia endometriozy zależy od oczekiwań kobiety. Jeżeli przede wszystkim chce pozbyć się dolegliwości bólowych, terapią pierwszego rzutu jest dwuskładnikowa tabletka antykoncepcyjna w połączeniu z niesteroidowymi lekami przeciwbólowymi (ibuprofen, diklofenak). Taki sposób terapii jest dobrze tolerowany przez większość pacjentek i cechuje się najmniejszym ryzykiem i efektami ubocznymi ze wszystkich aktualnie dostępnych leków hormonalnych.

    Autor: lek. Natalia Ignaszak-Kaus

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.