zarejestruj się zaloguj się

Zespół pustego siodła

Tekst: lek. Maryla Śmietanowska
Dodane: 14. października, 2013

W zespole pustego siodła w obrazie tomografii komputerowej obserwuje się zmniejszenie wymiarów przysadki lub nie można w ogóle zaobserwować przysadki w siodle, w którym w warunkach prawidłowych powinna się znajdować. Obrazowi tomografii w około połowie przypadków towarzyszą współistniejące objawy niedoczynności przysadki mózgowej.

SPIS TREŚCI:

    Co to jest zespół pustego siodła?

     

    Siodło tureckie to wklęsła formacja kostna, zagłębienie, kształtem przypominające siodło i jest położone w środkowej części podstawy czaszki. Jego funkcją jest ochrona przysadki mózgowej. W zespole pustego siodła w obrazie tomografii komputerowej obserwuje się zmniejszenie wymiarów przysadki lub nie można w ogóle zaobserwować przysadki w siodle, w którym w warunkach prawidłowych powinna się znajdować. Obrazowi tomografii w około połowie przypadków towarzyszą współistniejące objawy niedoczynności przysadki mózgowej.

     

    Anatomia przysadki mózgowej

     

    Przysadka mózgowa położona jest w środkowym dole czaszki. Specjalny kształt kości podstawy czaszki w jej środkowej części, tworzący swego rodzaju zagłębienie w kości, nazwano siodłem tureckim. Przysadka mózgowa leży w siodle – od dołu i z boków, jest więc chroniona przez struktury kostne, którymi jest otoczona. Od góry natomiast nad zagłębieniem rozpięta jest wytrzymała tkanka łączna, nosząca nazwę przepony siodła tureckiego. Gruczoł jest otoczony cienką warstwą płynu mózgowo-rdzeniowego i nie dotyka ścian siodła, a przepona stabilizuje szypułę i dodatkowo ochrania przysadkę przed uciskiem z zewnątrz.

    Przysadka jest gruczołem wydzielania wewnętrznego. Zbudowana jest z dwóch płatów: przedniego i tylnego. Kształtem przypomina orzech laskowy, położony w siodle tureckim, zwęża się ku górze i łączy się z resztą mózgu poprzez cienką szypułę, zbudowaną z komórek nerwowych i otoczoną przez naczynia krwionośne.

     

    Fizjologia przysadki mózgowej

     

    Przysadka sprawuje kontrolę nad pozostałymi gruczołami wydzielania wewnętrznego. Produkcja hormonów tropowych w płacie przednim przysadki pobudza produkcję hormonów przez tarczycę, nadnercza, u kobiet jajniki, a u mężczyzn jądra, warunkuje zachowanie prawidłowych funkcji życiowych przez organizm. Produkowane w podwzgórzu oksytocyna i wazopresyna są magazynowane w tylnym płacie przysadki. Wazopresyna odgrywa ważną rolę w regulacji gospodarki wodnej organizmu oraz kontroli ciśnienia tętniczego krwi.

     

    Przyczyny zespołu pustego siodła

     

    Zespół pustego siodła może mieć charakter:

    • wrodzony, jeśli występuje już od urodzenia – kiedy przepona siodła nie rozwija się prawidłowo albo nie występuje wcale,
    • pierwotny, jeśli do zaniku przysadki dochodzi samoistnie,
    • wtórny do urazu z różnych przyczyn: po epizodzie niedokrwienia przysadki (udar przysadki), po operacjach, urazie lub naświetlaniach okolicy głowy.

    Uszkodzenia lub wady przepony siodła przyczyniają się do powstania otworu, przez który wnikająca opona pajęcza i płyn mózgowo-rdzeniowy powodują ucisk na przysadkę. W siodle tureckim zaczyna brakować miejsca, rosnące ciśnienie przyciska przysadkę do ściany siodła i powoduje stopniowy zanik gruczołu.

     

    Najczęstsze czynniki ryzyka

     

    Najczęściej zespół pustego siodła dotyczy kobiet (w około 80%), zwłaszcza po licznych ciążach. Istotnymi czynnikami ryzyka są otyłość oraz nadciśnienie tętnicze.

     

    Objawy zespołu pustego siodła

     

    Na wystąpienie zespołu pustego siodła wskazywać mogą objawy takie jak wypływ płynu mózgowo-rdzeniowego przez nos lub podwyższone ciśnienie wewnątrzczaszkowe. Płyn mózgowo-rdzeniowy, bezbarwny, lekko opalizujący, fizjologicznie znajduje się w przestrzeni podpajęczynówkowej, układzie komorowym mózgu i pełni rolę amortyzatora oraz ochrania tkankę mózgową przed uszkodzeniami, a także bierze udział w regulacji ciśnienia wewnątrzczaszkowego. Jego wyciek świadczy o uszkodzeniu opon mózgowych i kości czaszki.

    Objawy zespołu pustego siodła można podzielić na:

    • neurologiczne, wynikające z podwyższonego ciśnienia śródczaszkowego – zwłaszcza uporczywe bóle głowy. W badaniu dna oka stwierdzić można obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, a pacjenci mają ubytki pola widzenia.
    • endokrynologiczne, wynikające z zaniku uciśniętego gruczołu – pod postacią niedoczynności przysadki, z których jako pierwsze najczęściej pojawiają się zaburzenia miesiączkowania i obniżone libido u kobiet, a impotencja u mężczyzn. W części przypadków obserwuje się również hiperprolaktynemię (podwyższone stężenie we krwi hormonu przysadki – prolaktyny).

     

    Postępowanie w zespole pustego siodła

     

    Postępowanie w zespole pustego siodła zależy od tego, czy zespół ma charakter bezobjawowy, czy też nie. Jeśli objawy nie występują, postępowaniem z wyboru jest obserwowanie i monitorowanie pacjenta. Jeśli dojdzie do hiperprolaktynemii, właściwym postępowaniem jest obniżanie stężenia prolaktyny we krwi. W przypadku pojawienia się objawów niedoczynności przysadki mózgowej wskazana jest suplementacja hormonów przysadki.

     

    Rokowanie w zespole pustego siodła

     

    Zespół pustego siodła z reguły charakteryzuje się powolnym przebiegiem i nie towarzyszą mu stany zagrożenia życia. Obraz kliniczny i stan pacjenta zależą od przyczyny wystąpienia zespołu – dużo poważniejsze rokowanie mają pacjenci, u których do uszkodzenia doszło w wyniku urazu.

    Autor: lek. Maryla Śmietanowska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Hormony płciowe
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.