zarejestruj się zaloguj się

Zespół policystycznych jajników

Tekst: mgr Marta Natkańska
Zespół policystycznych jajników
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 06. lutego, 2014

Zespół policystycznych jajników znany jest także jako wielotorbielowatość jajników. Zespół policystycznych jajników uznawany jest za jedną z głównych przyczyn niepłodności wśród kobiet, jest także jednym z najczęstszych zaburzeń hormonalnych wśród pań.

mgr Marta Natkańska
AUTOR
mgr Marta Natkańska specjalista zdrowia publicznego
SPIS TREŚCI:

    Co to jest zespół policystycznych jajników?

     

    Zespół policystycznych jajników zwany jest także wielotorbielowatością jajników lub zespołem Steina-Leventhala. Istotą choroby jest występowanie zmian patologicznych w obrębie jajników, czemu towarzyszy zespół specyficznych objawów klinicznych. Zespół policystycznych jajników uznawany jest za jedną z głównych przyczyn niepłodności wśród kobiet, jest także jednym z najczęstszych zaburzeń hormonalnych wśród pań.

     

    Zaburzenia w obrębie jajników

     

    Jajniki odpowiedzialne są za wytwarzanie komórek jajowych, a także służą wydzielaniu żeńskich hormonów płciowych. Są to estrogeny, progesteron, relaksyna i androgeny. Te ostatnie, choć uznawane są za typowo męskie hormony płciowe, w organizmie kobiety fizjologicznie występują w niewielkich ilościach. Zespół policystycznych jajników rozwija się na skutek nadmiernego oddziaływania androgenów na jajniki. Efektem tego jest ich nieprawidłowa funkcja i zaburzenia owulacji. Większość cykli to cykle bezowulacyjne, w czasie których nie zostaje uwolniona komórka jajowa, mogąca zostać zapłodniona. Zmiany hormonalne wpływają na to, że komórka jajowa, choć wzrasta, nie zostanie uwolniona. Pod wpływem działania androgenów pęcherzyk Graafa – inaczej pęcherzyk jajnikowy – obumiera (w pęcherzyku znajduje się komórka jajowa, lecz nie zostaje ona uwolniona). W pęcherzyku Graafa pozostaje po nim niewielka torbiel. Z każdym cyklem powstaje kolejna. Dochodzi do widocznych w obrazie ultrasonograficznym zmian w jajnikach. Rozwój pęcherzyka regulowany jest przez hormon folikulotropowy. Jest to hormon wydzielany przez przysadkę mózgową. W zespole policystycznych jajników stwierdza się obniżony jego poziom w stosunku do innego hormonu produkowanego przez przysadkę – hormonu luteinizującego. Wyższe stężenie hormonu luteinizującego prowadzi do wzmożonego wydzielania androgenów.

     

    Zespół policystycznych jajników przyczyny

     

    Przyczyną choroby są zmiany doprowadzające do zaburzeń dojrzewania pęcherzyków Graafa. Prowadzi to do zaburzeń czynności jajnika, nieprawidłowej owulacji lub całkowitego jej braku. Charakterystyczne są zaburzenia cyklu miesiączkowego. Wszystkie przyczyny powstawania choroby nie zostały do końca poznane, choć za najbardziej prawdopodobne uznaje się zaburzenia przysadkowo-podwzgórzowe – zaburzenia wydzielania hormonów w obrębie przysadki i podwzgórza, które to z kolei regulują wydzielanie hormonów w obrębie jajników.

    Jednym z podstawowych zaburzeń towarzyszących zespołowi policystycznych jajników jest tzw. hiperandrogenizm. Androgeny są hormonami, które w wyższych stężeniach występują u mężczyzn. U kobiet w nadmiarze odpowiadają między innymi za maskulinizację, czyli rozwój męskich cech, takich jak owłosienie typu męskiego, silny rozwój mięśni, łysienie, obniżenie skali głosu oraz zmiany w budowie sylwetki, która przypomina bardziej męską.

    W zespole policystycznych jajników dochodzi do wzrostu wydzielania androgenów w samych jajnikach. To powoduje pojawienie się opisanych powyżej objawów klinicznych, a także zaburzeń w czynności jajnika, co jest przyczyną pojawienia się nieprawidłowej owulacji lub jej zaniku.

    Przewlekły brak owulacji doprowadza do pojawienia się bardzo niskiego poziomu progesteronu w organizmie. Prowadzi to w konsekwencji do wzrostu poziomu estrogenu. Skutkiem tego są zmiany w błonie śluzowej macicy – dochodzi do jej rozrostu. Pojawiać się mogą także zmiany łagodne zmiany chorobowe w obrębie piersi.

    Chorobie towarzyszy szereg skomplikowanych zaburzeń metabolicznych i hormonalnych. Wysoki lub niski poziom jednych hormonów skutkuje zaburzeniem stężenia innych, co wywołuje kaskadę poważnych zaburzeń.

     

    Zespół policystycznych jajników – objawy

     

    Zespół policystycznych jajników może rozwinąć się w różnym wieku, także przed okresem dojrzewania płciowego. Najczęściej występujące objawy to:

    • zaburzenia miesiączkowania – brak miesiączki lub skąpe krwawienia,
    • hirsutyzm,
    • otyłość,
    • wirylizacja,
    • zmiany skórne – łojotok i trądzik,
    • niepłodność,
    • łysienie typu męskiego,
    • zwiększona oporność na działanie insuliny – wzrost jej stężenia stymuluje jajniki do wydzielania większej ilości androgenów,
    • zaburzenia w obrazie profilu lipidowego – wzrost poziomu cholesterolu.

    Miesiączki stają się rzadkie i skąpe. Odstępy między nimi mogą być coraz dłuższe, może im także towarzyszyć bolesność. Tuż przed miesiączką mogą pojawić się bóle w okolicy podbrzusza.

    Często pojawia się hirsutyzm – nadmierne owłosienie w miejscach, których pojawia się ono u mężczyzn, a także otyłość. Otyłość nosi cechy rozmieszczenia tkanki tłuszczowej typu męskiego, a więc wokół brzucha. Objawy te jednak występują u różnych kobiet w równych nasileniu. W badaniu lekarz może stwierdzić bolesność jajników, a także ich powiększenie. Zlecone badania laboratoryjne wskazywać będą podwyższony poziom testosteronu, a także trójglicerydów i wielkocząsteczkowego cholesterolu – tzw. „złego cholesterolu”.

    Oczywistym skutkiem zaburzeń lub braku owulacji jest niepłodność. Rozwój choroby zwiększa ponadto ryzyko rozwoju nowotworu endometrium, co ma miejsce w wyniku nieprawidłowego rozrostu błony śluzowej macicy.

     

    Zespół policystycznych jajników – badania

     

    Jednym z podstawowych badań jest badanie ginekologiczne i przeprowadzenie wywiadu. Zazwyczaj pierwszymi badaniami w zespole policystycznych jajników, jakie zleca specjalista, są badania stężenia hormonów i badanie ultrasonograficzne. Badania stężenia hormonów mogą być ukierunkowane na określenie poziomu testosteronu, estrogenów w określonych dniach cyklu miesiączkowego, hormonu luteinizującego, hormonu folikulotropowego i wielu specjalistycznych markerów.

    Drugie z badań – ultrasonograficzne – w zależności od wieku pacjentki może być wykonane bądź tradycyjnie, bądź też dopochwowo. Badanie to ma na celu określenie zmian, jakie wytworzyły się w jajniku, a także określenie jego czynności.

     

    Zespół policystycznych jajników – leczenie

     

    Nadrzędnym celem leczenia zespołu policystycznych jajników jest normalizacja poziomu estrogenów, wywoływanie owulacji i ochrona błony śluzowej macicy. Jednym z podstawowych i najprostszych metod leczenia choroby jest przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych. Tabletki zawierają estrogeny i progestageny, które zmniejszają stężenie androgenów. Leczenie wspomaga się lekami, które można określić jako antyandrogeny. Mają one za zadanie walczyć z nadmiernym owłosieniem i pojawiającymi się zmianami skórnymi. Stosuje się także leki, które zmniejszają hiperinsulinomię i insulinooporność. Metoda leczenia w dużej mierze zależna jest od objawów klinicznych, jakie towarzyszą chorobie – hirsutyzm, brak lub nieregularność miesiączek, otyłość. Kobiety, u których stwierdza się zespół policystycznych jajników, są bardziej narażone na poronienie i poród przedwczesny. Dla lekarzy wyzwaniem jest każdorazowo takie leczenie, które nie wykluczy macierzyństwa. Przed planowaną ciążą leczenie hormonalne jest konieczne.

    Autor: mgr Marta Natkańska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Cykle bezowulacyjne
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.