zarejestruj się zaloguj się

Wysoki poziom cholesterolu

Tekst: lek. Agnieszka Zaremba
Wysoki poziom cholesterolu
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 11. kwietnia, 2016

Podwyższony poziom cholesterolu we krwi określa się mianem hipercholesterolemii. Przyczynami zwiększonego poziomu cholesterolu jest źle zbilansowana dieta, spożywanie zbyt obfitych i tłustych posiłków oraz przewaga w jadłospisie tłuszczów zwierzęcych. To bardzo powszechne błędy żywieniowe, których konsekwencją jest nadmierna, w stosunku do potrzeb organizmu, podaż cholesterolu.

lek. Agnieszka  Zaremba
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest cholesterol i jakie są jego funkcje?

     

    Cholesterol to tłuszcz spełniający w organizmie wiele funkcji, m.in.: wchodzi w skład błon komórkowych, jest prekursorem kwasów żółciowych oraz niezbędnym elementem procesu syntezy hormonów nadnerczowych.

    Dostarczany w nadmiarze jest szkodliwy dla zdrowia. Możemy podzielić go na dwie frakcje:

    • cholesterol LDL – lipoproteiny o niskiej gęstości, tzw. zły cholesterol, którego nadmiar odkładany zostaje w ścianach naczyń, tworząc blaszki miażdżycowe;
    • cholesterol HDL – lipoproteiny o wysokiej gęstości, tzw. dobry cholesterol; nie osadza się w ścianach naczyń, a także chroni organizm przed tworzeniem złogów z cholesterolu LDL, odtransportowując jego nadmiar do wątroby.

    O hipercholesterolemii, czyli wysokim cholesterolu, mówimy wtedy, gdy podwyższone jest stężenie frakcji LDL cholesterolu. Górna granica normy dla tego parametru wynosi 115 mg/dl (3 mmol/l).

     

    Czym grozi podwyższony poziom cholesterolu?

     

    Wykraczające ponad normę stężenie cholesterolu całkowitego oraz frakcji LDL w surowicy krwi podnosi ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. Nadmiar lipoprotein LDL odkłada się w ścianach naczyń, tworząc blaszki miażdżycowe. Miażdżyca może powodować chorobę niedokrwienną serca prowadzącą m.in. do zawału mięśnia sercowego, a także udaru mózgu, tętniaka aorty brzusznej, niedokrwienia kończyn dolnych i chromania przestankowego.

    Stężenie cholesterolu LDL jest parametrem wykorzystywanym do oznaczania tzw. całkowitego ryzyka sercowo-naczyniowego SCORE. Skala ta pozwala oszacować indywidualne ryzyko zgonu w przeciągu 10 lat, którego przyczyną są incydenty z powodu chorób układu krążenia. Pozostałymi parametrami, uwzględnianymi w systemie SCORE, są: wiek, płeć, palenie tytoniu, skurczowe ciśnienie tętnicze krwi.

     

    Wysoki i podwyższony cholesterol – jakie są przyczyny?

     

    Ze względu na przyczynę powstawania problemów z cholesterolem hipercholesterolemia została podzielona na dwie grupy – hipercholesterolemię pierwotną i wtórną.

    Pierwotna uwarunkowana jest działaniem czynników środowiskowych. Przyczynę zaburzeń lipidowych stanowi tutaj nieprawidłowa dieta bogata w tłuszcze zwierzęce. Może być także uwarunkowana genetycznie – wówczas mówimy o tzw. hipercholesterolemii rodzinnej.

    Z kolei hipercholesterolemia wtórna jest rezultatem innych chorób, takich jak:

    Zdarza się, że przyczyną wysokiego poziomu cholesterolu są leki, np. glikokortykosteroidy lub progestageny.

    Zdecydowanie częściej diagnozowana jest hipercholesterolemia wtórna (uwarunkowana czynnikami środowiskowymi). Prowadzi do niej przede wszystkim nieprawidłowy styl życia, zbyt duże spożycie tłuszczów, nieprawidłowy stosunek tłuszczów nasyconych (zwłaszcza pochodzenia zwierzęcego) do nienasyconych, spożywanie tzw. tłuszczów trans, a do tego siedzący tryb życia i unikanie aktywności fizycznej – to wszystko w konsekwencji prowadzi do podwyższonego lub wysokiego poziomu cholesterolu.

     

    Dieta cholesterolowa

     

    Metoda leczenia podwyższonego cholesterolu zależy nie tylko od stężenia cholesterolu LDL we krwi, ale także od innych czynników, przede wszystkich tych uwzględnianych w skali SCORE. U pacjentów z małym (< 1 proc.) ryzykiem zgonu z powodu incydentu sercowo-naczyniowego oraz stężeniem cholesterolu LDL < 190 mg/dl wystarczająca jest zmiana stylu życia – zadbanie o zdrową dietę i zwiększenie aktywności fizycznej.

    Najważniejszym zaleceniem dietetycznym jest ograniczenie spożycia kwasów tłuszczowych nasyconych oraz izomerów trans tłuszczów nienasyconych. Tłuszcze nasycone powinny stanowić < 7 proc. wartości energetycznej diety. Kwasy tłuszczowe nasycone znajdują się przede wszystkim w produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak: mięsa, wędliny, masło, ale także w tłustym mleku, śmietanie, serach, lodach. Podwyższają one stężenie cholesterolu LDL, a ponadto zwiększają agregację płytek krwi. Wszystko to prowadzi do odkładania się w naczyniach blaszek miażdżycowych.

    Równie szkodliwe dla zdrowia są izomery trans kwasów tłuszczowych nienasyconych obecne m.in. w: słodyczach, twardych margarynach, tłuszczach smażonych, daniach typu fast-food, zupach i sosach instant.

    Najkorzystniejsze dla zdrowia i zmniejszenia poziomu cholesterolu jest spożywanie izomerów cis tłuszczów nienasyconych. Ich źródłem są tłuszcze roślinne (oliwa z oliwek, olej rzepakowy, olej słonecznikowy, olej z wiesiołka, orzechy) oraz tłuste ryby morskie (np. łosoś, makrela, halibut).

    Kolejnym zaleceniem dietetycznym, kierowanym do osób z hipercholesterolemią, jest zwiększenie spożycia błonnika usprawniającego metabolizm. Jego bogatymi źródłami są: produkty zbożowe (kasze, pieczywo razowe, otręby), warzywa i owoce.

     

    Aktywność fizyczna na wysoki cholesterol

     

    Badania kliniczne wykazały, że aktywność fizyczna prowadzi do obniżenia poziomu złego cholesterolu i podwyższenia stężenia cholesterolu HDL. Aby osiągnąć zamierzony efekt, aktywność fizyczna musi być regularna. Zaleca się wykonywanie ćwiczeń 3–4 razy w tygodniu przez około 30–45 minut. Wystarczy aktywność fizyczna o umiarkowanym nasileniu – bieganie średnim tempem, pływanie, jazda na rowerze, a nawet spacery.

    Najlepiej jednak podjąć skuteczne działania profilaktyczne lub zwalczać chorobę na samym początku jej rozwoju. Pacjenci ze stwierdzonym wysokim cholesterolem powinni ściśle przestrzegać zaleceń diety na obniżenie cholesterolu i wspomagać jej efekty poprzez regularną aktywność fizyczną.

     

    Leki na wysoki poziom cholesterolu

     

    Podwyższony poziom cholesterolu LDL lub wyższe ryzyko oszacowane na podstawie SCORE są wskazaniem do wdrożenia leczenia farmakologicznego. Zastosowanie leków nie zwalania pacjentów z konieczności zadbania o zdrowszy tryb życia.

    Podstawową grupę leków stosowanych w leczeniu podwyższonego cholesterolu stanowią statyny. Leki te są z reguły dobrze tolerowane przez pacjentów. Działania niepożądane nie występują często, a większość z nich ma charakter łagodny. W trakcie leczenia statynami mogą wystąpić:

    • obniżenie nastroju;
    • wzrost aktywności aminotransferaz – AspAT i AlAT;
    • miopatia – bolesność oraz osłabienie mięśni.

    Dwóch ostatnich działań niepożądanych obawiamy się najbardziej. Wzrost aminotransferaz do wartości przekraczających trzykrotnie górną granicę normy, jak również wystąpienie miopatii ze stężeniem CK (kinazy kreatyninowej) pięciokrotnie przewyższającym górną granicę normy stanowią wskazanie do odstawienia statyn.

    Wśród innych leków stosowanych w celu obniżenia stężenia cholesterolu LDL we krwi wymienia się:

    • żywice jonowymienne (w tym cholestyraminę) – wiążące kwasy żółciowe w przewodzie pokarmowym, powodując ich wydalanie wraz z kałem; z racji tego, że cholesterol jest wykorzystywany do produkcji kwasów żółciowych, przyczyniają się tym samym do obniżenia jego stężenia we krwi;
    • ezetymib – lek hamujący wchłanianie cholesterolu z przewodu pokarmowego; charakteryzuje się stosunkowo słabą skutecznością, stąd zaleca się stosowanie go w terapii skojarzonej ze statynami.

    Leki te są stosowane u pacjentów z hipercholesterolemią oraz przeciwwskazaniami do przyjmowania statyn lub w terapii skojarzonej, łącznie ze statyną.

    Autor: lek. Agnieszka Zaremba
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Normy cholesterolu

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.