zarejestruj się zaloguj się

Wole guzkowe i wole miąższowe – dlaczego tarczyca jest powiększona?

Tekst: lek. Marek Dryżałowski
Dodane: 13. października, 2016

Powiększona tarczyca towarzyszyć może zarówno niedoczynności jak i nadczynności gruczołu tarczowego. Określana jest mianem wola tarczycy. Wyodrębnia się wole miąższowe i wole guzkowe. To ostatnie oznacza, że zaobserwować i wyczuć można guzki na tarczycy. Część z nich może być gorąca, oznacza to, że mogą wydzielać hormony i prowadzić do objawów nadczynności tarczycy. choroby tarczycy trzeba diagnozować, by wykluczyć raka tarczycy.

SPIS TREŚCI:

    Co to oznacza, że tarczyca ma wole?

     

    Tarczyca znajduje się w obrębie szyi i symetrycznie układa się w okolicy tchawicy – prawidłowo jej objętość nie powinna przekraczać 20 ml u kobiet i 25 ml u mężczyzn. Termin powiększenie tarczycy jest określeniem bardzo ogólnym i może oznaczać szereg różnego rodzaju zmian, o odmiennych przyczynach.

    Fizjologicznie tarczyca odpowiada za produkcję hormonów, z których najważniejsze to tyroksyna (T4) oraz trijodotyronina (T3) – oba wpływają na szybkość, z jaką zachodzą procesy metaboliczne. Jest to istotne, ponieważ choroby gruczołu mogą przebiegać z jego nadczynnością (tzn. hormonów jest za dużo) lub niedoczynnością (hormonów jest zbyt mało).

    Gruczoł tarczowy może ulegać powiększeniu w praktycznie każdej chorobie, która go dotyczy – dlatego samo stwierdzenie przerostu nie wystarcza do postawienia jakiegokolwiek rozpoznania. W uproszczeniu można przyjąć, że powiększenie tarczycy może mieć charakter jednorodny i niejednorodny. Ten ostatni oznacza, że znajdują się guzki na tarczycy.

    Wole miąższowe oznacza, że tarczyca jest jednorodna;  tarczyca ulega uogólnionemu powiększeniu i przerostowi, a jej struktura pozostaje jednolita (nie można wyczuć guzka na tarczycy).

    Wole guzkowe, czyli niejednorodne oznacza obecność jednego, kilku lub wielu guzków w obrębie przerośniętego gruczołu (np. wole guzkowe, guzki autonomiczne itp.)

     

    Wole guzkowe i wole miąższowe – przyczyny powiększenia tarczycy

     

    Rozrost tarczycy może wynikać z prawie każdej możliwej jego choroby i dlatego konieczna jest szersza diagnostyka, aby dokładnie określić podłoże problemu.

    Do najczęstszych przyczyn powiększenia tarczycy zaliczamy:

    • wole miąższowe;
    • wole guzkowe toksyczne (z nadczynnością tarczycy) i wole guzkowe nietoksyczne (bez objawów nadczynności tarczycy);
    • niedoczynność tarczycy;
    • rak tarczycy – pęcherzykowy, brodawkowaty, rdzeniasty.

     

    Wole tarczycowe – jakie badania zrobić?

     

    Powiększenie tarczycy i obecność wola jest bardzo mało charakterystycznym objawem, dlatego konieczne jest wykonanie szeregu badań, zanim postawione zostanie rozpoznanie i rozpocznie się właściwe leczenie.

    Postępowanie diagnostyczne obejmuje zazwyczaj:

    • dokładny wywiad oraz badanie przez lekarza – co pozwala zazwyczaj znacznie zawęzić zakres możliwych rozpoznań;
    • ocenę stężenia TSH oraz wolnej frakcji T4 (fT4) w surowicy krwi – dla określenia, czy choroba przebiega z prawidłową, obniżoną lub podwyższoną ilością hormonów;
    • badanie ultrasonograficzne tarczycy (USG) – celem dokładnej oceny struktury gruczołu, jego wielkości, obecności i charakteru guzków;
    • biopsję aspiracyjną cienkoigłową (BAC)– czyli badanie cytologiczne, wykonywane w przypadku stwierdzenia zmian potencjalnie nowotworowych lub niektórych zapaleń tarczycy;
    • scyntygrafię tarczycy – badanie, w którym ocenia się intensywność, z jaką tarczyca wychwytuje jod i różnicuje się między guzkami aktywnymi hormonalnie (guzki gorące tarczycy) i nieaktywnymi (guzki zimne tarczycy);
    • ocenę obecności przeciwciał przeciwko strukturom tarczycy – w diagnostyce zapaleń i chorób autoimmunologicznych tarczycy (np. choroby Gravesa-Basedowa)

    W zależności od objawów towarzyszących, mogą być stosowane różne połączenia powyższych testów, a także czasem mogą zostać zlecone badania bardziej specjalistyczne, nakierowane na konkretne patologie.

     

    Choroby tarczycy – jak się leczyć wole tarczycy?

     

    W zależności od przyczyny powiększenia tarczycy, stosuje się wiele różnych rodzajów terapii i o prawidłowym sposobie postępowania w danej sytuacji decyduje lekarz.

    Stany przebiegające z nadczynnością tarczycy leczy się zazwyczaj poprzez stosowanie tzw. leków tyreostatycznych (np. tiamazolu), które hamują wydzielanie T3 i T4, poprawiając samopoczucie chorego. Dodatkowo pacjentom czasem podaje się leki kardiologiczne z grupy beta-blokerów, które pozwalają zlikwidować niekorzystne efekty hormonów względem układu krążenia (kołatania, zaburzenia rytmu i przyspieszoną akcję serca).

    Niedoczynność podlega terapii syntetycznymi hormonami tarczycy – zazwyczaj lewotyroksyną.

    Leczenie farmakologiczne często doprowadza po pewnym czasie do zmniejszenia masy gruczołu, jednak jeśli efekt jest niezadowalający lub przerost tarczycy wywołuje niebezpieczne objawy (np. ucisk dróg oddechowych) – stosuje się metody radykalne takie jak operacja chirurgiczna oraz leczenie jodem radioaktywnym. Te metody pozwalają w krótkim czasie osiągnąć znaczne zmniejszenie tarczycy.

     

    Czy powiększona tarczyca i wole guzkowe to może być rak?

     

    Wole guzkowe tarczycy, kiedy wyczuwalne są guzki na tarczycy może być objawem rozwijającego się raka tarczycy. Dlatego też w przypadku powiększenia się gruczołu tarczowego i wyczuwalnych w nim twardych guzków, konieczna jest poszerzona diagnostyka onkologiczna (najczęściej w postaci biopsji aspiracyjnej cienkoigłowej – BAC).

    Guzki tarczycowe, które są rakiem z reguły nie bolą, są spoiste i wyczuwalne – choć zdarzają się odchylenia od tych prawidłowości. Szczególnie niepokojące jest wyczucie niebolesnej zmiany o wielkości >1 cm, której towarzyszy powiększenie węzłów chłonnych na szyi po stronie guzka.

    Leczenie raków tarczycy opiera się na metodach radykalnych – czyli operacji oraz leczeniu jodem radioaktywnym. Są to w większości nowotwory o dobrym rokowaniu, jeśli szybko się je wykryje i wdroży odpowiednie leczenie.

    Autor: lek. Marek Dryżałowski

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.