zarejestruj się zaloguj się

Przyczyny nadczynności tarczycy

Tekst: mgr Marta Natkańska
Dodane: 09. września, 2013

Najczęstszą przyczyną nadczynności tarczycy jest choroba Gravesa-Basedowa. Inne przyczyny to wole guzkowe toksyczne, wole rozlane toksyczne, zapalenia tarczycy, a także nowotwory.

mgr Marta Natkańska
AUTOR
mgr Marta Natkańska specjalista zdrowia publicznego
SPIS TREŚCI:

    Nadczynność tarczycy

     

    Stan prawidłowej czynności tarczycy określa się mianem eutyreozy. Niedoczynność to hipotyreoza, zaś nadczynność – hipertyreoza. Nadczynność tarczycy wiąże się z nadmiernym oddziaływanie hormonów tarczycy na komórki organizmu i hipermetabolizmem. Wzmożony metabolizm jest odpowiedzią na nadmiar krążących we krwi hormonów tarczycy. Dochodzi do zwiększonego wytwarzania ciepła (podwyższona temperatura ciała), uczucia kołatania serca, podwyższonego ciśnienia tętniczego krwi. Chory zazwyczaj cierpi na bezsenność, staje się nerwowy i drży. Wzrasta przemiana materii, chory chudnie, może tracić włosy.

     

    Przyczyny nadczynności tarczycy

     

    Wyróżnia się wiele przyczyn, które doprowadzają do rozwoju nadczynności tarczycy i szeregu objawów klinicznych charakterystycznych dla hipertyreozy. Są to:

    • choroba Gravesa – Basedowa,
    • wole guzkowe toksyczne – choroba Plummera,
    • autonomiczny nadczynny guzek tarczycy,
    • wole rozlane toksyczne,
    • ciążowa nadczynność tarczycy,
    • podostre zapalenie tarczycy (początkowa faza choroby de Quervain),
    • przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy (początkowa faza choroby Hashimoto),
    • nowotwory złośliwe gruczołu tarczowego,
    • stany w których dochodzi do nadmiernego wydzielania TSH (np. gruczolak przysadki wydzielający TSH),
    • zatrucie hormonami tarczycy lub preparatami tarczycy,
    • przyjmowanie leków o dużej zawartości jodu,
    • zastosowanie jodowych środków kontrastowych o dużej zawartości jodu.

     

    Choroba Gravesa-Basedowa a nadczynność tarczycy

     

    Ponad 60% wszystkich przypadków nadczynności tarczycy łączy się z występowaniem choroby Gravesa – Basedowa, czyli rozlanego wola toksycznego, u którego podłoża leży proces autoimmunologiczny (organizm kieruje odpowiedź przeciwko własnym, prawidłowo funkcjonującym komórkom).

    Wspomniana reakcja następuje głównie przeciw receptorowi TSH w tarczycy. Występowanie choroby Gravesa – Basedowa wiąże się z występowaniem czynników ryzyka genetycznego oraz zależnego od receptora TSH. Reakcja autoimmunologiczna w chorobie Gravesa – Basedowa zachodzi nie tylko w gruczole tarczowym, ale także w komórkach mięśniowych mięśni okoruchowych. Procesem zapalnym objęte są także powieki. W efekcie choroba charakteryzuje się występowaniem oftalmopatii (wytrzeszczem nociekowo – obrzękowym), będącej częścią triady wytrzesz – wole – tachykardia (przyspieszona akcja serca).

    Choroba Gravesa – Basedowa może wystąpić dość nagle po silnych przeżyciach nerwowych, po przebyciu zakażenia, szczególnie wirusowego. Czynniki fizyczne, chemiczne, infekcyjne (bakterie i wirusy), uraz psychiczny, przewlekły stres, podaż jodu w diecie możemy nazwać czynnikami ryzyka środowiskowego mogącymi doprowadzić do rozwoju choroby Gravesa – Basedowa. Choroba występuje głównie między 30 a 50 roku życia, pięciokrotnie częściej u kobiet niż u mężczyzn.

     

    Najczęstsze przyczyny nadczynności tarczycy

     

    Drugie pod względem częstości występowania jest wole guzkowe toksyczne. Tu przyczyną nadczynności gruczołu tarczowego są guzki lub guzek, wydzielające nadmiar hormonów tarczycy autonomicznie, tzn. niezależnie od TSH. T3 i T4 są syntetyzowane wewnątrz guzków i wydzielane w nadmiarze do krążenia. W wolu toksycznym nie stwierdza się równomiernego powiększenia gruczołu tarczowego, jak również oftalmopatii.

    Nadczynność gruczołu tarczowego wywołana jego zapaleniem najczęściej powstaje na początku podostrego zapalenia tarczycy typu de Quervaine’a i choroby Hashimoto, a jej przyczyną jest destrukcja pęcherzyków gruczołu tarczowego i zwiększone wydzielanie hormonów tarczycy do krwiobiegu. Nadczynność gruczołu tarczowego wywołana zapaleniem ma zazwyczaj przebieg łagodny i mija w krótkim czasie samoistnie.

    Podawanie preparatów tarczycy w celach diagnostycznych lub leczniczych może wywołać objawy tyreotoksykozy spowodowanej przedawkowaniem tych leków, zarówno przypadkowo jak i w celach samobójczych. Kolejną, bardzo rzadką, przyczyną nadczynności tarczycy jest nadprodukcja hormonu tyreotropowego (TSH) przez gruczolaki tyreotropowe przysadki. Stan ten określany jest mianem wtórnej nadczynności tarczycy. Nadczynność tarczycy może także wystąpić w przebiegu wysoko zróżnicowanych raków gruczołu tarczowego tj. raka brodawkowatego, a zwłaszcza pęcherzykowego.

     

    Nadczynność tarczycy ciężarnych

     

    Ważną i zasługującą na szczególną uwagę jest nadczynność tarczycy ciężarnych. Stwierdzenie nadczynności u ciężarnej lub też ciąży u pacjentki z nadczynnością tarczycy stanowi poważny problem kliniczny, gdyż od umiejętnego postępowania będą zależały losy matki, płodu i przyszłego dziecka. Ciąża łagodzi objawy tyreotoksykozy, która może jednak nasilić się po porodzie. W organizmie ciężarnej wytwarzany jest hormon HCT, zwany obecnie tyreotropiną łożyskową. Jest to glikoproteina mająca zdolność pobudzania gruczołu tarczowego podobnie jak TSH.

     

    Inne przyczyny nadczynności i tarczycy

     

    Nadczynność tarczycy może rozwinąć się w wyniku przyjmowania organicznych związków jodu, zwłaszcza jodowych związków kontrastowych. Nadczynność wywołana stosowaniem jodków nieorganicznych nazywana jest zespołem Jod – Basedow. Tego typu nadczynność rozwija się szczególnie u osób zamieszkujących tereny niedoboru jodu, oraz mających predyspozycje genetyczne do choroby Gravesa – Basedowa. Jedna z hipotez dotycząca powstawania zespołu Jod – Basedow mówi, że jod po początkowym hamowaniu wydzielania hormonów tarczycy w leczeniu nadczynności zaczyna gromadzić się w gruczole tarczowym i zostaje nagle uwolniony w dużej ilości do krwiobiegu.

    Jedną z najtrudniejszych w leczeniu postaci nadczynności tarczycy jest nadczynność tego gruczołu wywołana przyjmowaniem amiodaronu. Ten lek antyarytmiczny w jednej tabletce o masie 200 mg zawiera aż 75 mg jodu. Amiodaron ma wielokierunkowy wpływ na metabolizm hormonów tarczycy.
     
    Podania leczniczej dawki jodu promieniotwórczego, naświetlania promieniami X, wstrzyknięcia TSH przy wykonywaniu testu pobudzenia gruczołu tarczowego także doprowadzić mogą do rozwoju nadczynności tarczycy.

    Nierozpoznana, zaniedbana lub powikłana nadczynność gruczołu tarczowego może doprowadzić do ciężkiej tyreotoksykozy, a nawet do przełomu tarczycowego i poważnego zagrożenia dla życia pacjenta.

    Autor: mgr Marta Natkańska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Dieta w chorobach tarczycy
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.