zarejestruj się zaloguj się

Przełom tarczycowy

Tekst: mgr Marta Natkańska
Dodane: 09. września, 2013

Przełom tarczycowy to stan zagrażający życiu. Stanowi najgroźniejsze powikłanie, jakie może rozwinąć się w wyniku nadczynności tarczycy. Występuje w przewlekłej, nieleczonej nadczynności tarczycy, u chorych w złym stanie ogólnym, zwykle po dołączeniu się urazu, infekcji lub wstrząsu emocjonalnego.

mgr Marta Natkańska
AUTOR
mgr Marta Natkańska specjalista zdrowia publicznego
SPIS TREŚCI:

    Przełom tarczycowy hipermetaboliczny

     

    Przełom tarczycowy (crisis thyreotoxica) jest groźnym dla życia medycznym stanem nagłym. Stanowi najgroźniejsze powikłanie, jakie może rozwinąć się w następstwie nadczynności tarczycy. Występuje on w przewlekłej, nieleczonej nadczynności tarczycy, u chorych w złym stanie ogólnym, zwykle po dołączeniu się urazu, dodatkowej infekcji lub wstrząsu emocjonalnego. Przełom tarczycowy przy dzisiejszym stanie wiedzy medycznej i dobrej dostępności do leków tyreostatycznych jest zjawiskiem rzadkim. Zdarzają się pacjenci z objawami ciężkiej nadczynności, ale nie wykazujący cech przełomu. Hospitalizowani są na oddziałach intensywnej terapii (często jest to schorzenie towarzyszące) lub oddziałach chirurgicznych.

     

    Przyczyny przełomu tarczycowego

     

    Przyczyną przełomu tarczycowego jest nietolerancja przez organizm nadmiaru hormonów tarczycy, które działają przede wszystkim na ośrodkowy układ nerwowy. Pierwotnym czynnikiem patogenetycznym jest więc tyreotoksykoza. Przełom tarczycowy bywa określany także jako burza tarczycowa. Jest postrzegany przez lekarzy jako załamanie zdolności kompensacyjnych ustroju w przebiegu nadczynności gruczołu tarczowego. Taki stan zdarza się przeważnie w przypadkach nieleczonej, niedostatecznie lub błędnie leczonej nadczynności tarczycy. Tak więc przełom może być wywołany chorobą Gravesa-Basedowa, powikłaną zakażeniem bakteryjnym lub wirusowym lub też zaostrzoną wpływem czynników fizycznych lub psychicznych. Drobne interwencje (np. usuwanie, zębów, polipów) mogą niekiedy stać się czynnikiem prowadzącym do wystąpienia przełomu tarczycowego. We wszystkich przypadkach nadczynności zaostrzonych wpływem dodatkowych czynników może rozwinąć się przełom tarczycowy.

     

    Co może wywołać przełom tarczycowy?

     

    Istnieje szereg czynników, które mogą zainicjować wystąpienie przełomu tarczycowego. Szczególnie niebezpieczne są one dla pacjentów ze stwierdzoną nadczynnością tarczycy. Są to:

    • stres, wstrząs emocjonalny,
    • zakażenie, ciężka choroba ogólnoustrojowa, infekcja,
    • wyniszczenie organizmu,
    • operacja, resekcja gruczołu tarczowego, uraz,
    • poród, aborcja,
    • przerwanie kuracji lekami przeciwtarczycowymi,
    • gwałtowne badanie palpacyjne (dotykowe, uciskowe) gruczołu tarczowego,
    • ekspozycja na jod, radioterapia,
    • zaostrzone i zaniedbane stwierdzone przypadki nadczynności tarczycy.

    Przełom tarczycowy możemy podzielić na dwie grupy. Pierwszy typ przełomu występuje w wyniku chirurgicznego zabiegu na gruczole tarczowym; rozwija się na skutek niedostatecznego przygotowania do operacji. Chory operowany przed osiągnięciem trwałego, stałego poziomu hormonów tarczycy bezpośrednio po operacji lub w 1-2 dni później popada w stan przełomu. Częstość przełomów związanych z operacją gruczołu tarczowego spadła niemal do zera dzięki właściwemu stosowaniu leków. Drugi typ przełomu, internistyczny, rozwija się u chorego z tyreotoksykozą pod wpływem czynników obarczających, zwłaszcza przerwania leczenia, ciężkiej choroby ogólnoustrojowej, wyniszczenia organizmu, radioterapii, zakażenia (np. zapalenie płuc), urazu, usunięcia ciąży, porodu, ekspozycji na jod. Przełom tyreotoksyczny jest zjawiskiem ujawniającym się nagle.

     

    Objawy przełomu tarczycowego

     

    Rozpoznanie przełomu tarczycowego nie nastręcza trudności. Prócz wpływu na ośrodkowy układ nerwowy wyraźnie zaznaczają się wszystkie cechy hipermetabolicznego działania hormonów tarczycy na poszczególne narządy. Chory jest niespokojny, pobudzony ruchowo. Skóra jest wilgotna, zarumieniona, a tętno przyspieszone. Stwierdza się powiększenie gruczołu tarczowego i mniej lub bardziej jawny zespół oczny. Następuje gwałtowne wzmożenie metabolizmu. Bardzo częste są zwyżki temperatury, nawet do 40°C. Wymioty zdarzają się rzadko.

    Dochodzi do tachykardii, niewydolności krążenia, obrzęku płuc, zaburzeń orientacji, majaczenia, jawnej psychozy lub głębokiej śpiączki, niekiedy w późniejszym okresie dochodzi do porażenia nerwów czaszkowych, zaburzenia artykulacji oraz ruchów połykowych. W wyniku obfitych potów, biegunek i wymiotów szybko dochodzi do odwodnienia. Zaburzenia psychiczne polegają początkowo na podnieceniu i splątaniu, odurzeniu, zaburzeniu orientacji, następnie na senności przechodzącej w śpiączkę. Należy pamiętać, że rozpoznanie przełomu tarczycowego ustala się w oparciu o całokształt obrazu klinicznego, ze stwierdzeniem niewydolności szeregu narządów i układów. Nie ma jednoznacznych wskaźników laboratoryjnych pozwalających na potwierdzenie rozpoznania, w szczególności nie są nimi stężenia hormonów tarczycy w surowicy.

    Objawy przełomu tarczycowego to:

    • przesadne objawy nadmiernego i szkodliwego oddziaływania hormonów tarczycy na komórki,
    • temperatura ciała wyższa niż 37,7°C,
    • przyspieszenie akcji serca, które nie jest uzasadnione gorączką,
    • zaburzenia ze strony centralnego układu nerwowego,
    • zaburzenia ze strony układu sercowo-naczyniowego.

    Objawy przełomu tyreotoksycznego można podzielić na 3 okresy w miarę rozwoju choroby:

    • hipertermia (nawet 40-41°C), zlewne poty, objawy odwodnienia, tachykardia (nawet 160/min.), tachyarytmia (migotanie przedsionków), niepokój, drżenie rąk, duża amplituda skurczowo-rozkurczowa ciśnienia tętniczego,
    • zaburzenia orientacji, stany splątania, objawy psychotyczne,
    • stupor, senność, śpiączka.

     

    Rokowanie w przełomie tarczycowym

     

    Śmiertelność spowodowana przełomem tarczycowym u chorych nie leczonych wynosi 80-100%, a u leczonych 15-50%. Tak więc rokowanie w przełomie hipermetabolicznym jest niepewne.

    Autor: mgr Marta Natkańska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Dieta w chorobach tarczycy
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.