zarejestruj się zaloguj się

Prolaktynoma (guz prolaktynowy)

Tekst: lek. Marcin Fajkis
Prolaktynoma (guz prolaktynowy)
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 29. września, 2014

Prolaktynoma (guz prolaktynowy, łac. prolactinoma) jest to gruczolak przysadki, wydzielający prolaktynę. Stanowi on najczęstszą odmianę gruczolaka przysadki – ok. 40 % przypadków. Objawy prolaktynomy wynikają z podwyższonego poziomu hormonu w organizmie (hiperprolaktynemii), a także z obecności samego guza. Leczenie polega przede wszystkim na stosowaniu środków farmakologicznych.

lek. Marcin Fajkis
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest prolaktynoma?

     

    Prolaktynoma jest guzem (tzw. gruczolakiem), rozwijającym się z elementów budujących przysadkę i wydzielającym w nadmiernej ilości prolaktynę. Prowadzi to do znacznego podwyższenia poziomu prolaktyny w organizmie i wytworzenia stanu tzw. hiperprolaktynemii. Guzy prolaktynowe mogą osiągać różnorakie rozmiary – od małych, wielkości kilku milimetrów do dużych mas osiągających ponad 4 cm. Ze względu na te parametry wyróżniamy:

    • mikrogruczolaki (o wielkości poniżej 1 cm),
    • makrogruczolaki (powyżej 1 cm).

    Prolaktyna (PRL) jest hormonem produkowanym w wielu miejscach w organizmie, np. w mieszkach włosowych, tkance tłuszczowej, komórkach układu odpornościowego, a także w przysadce. Rola prolaktyny to przede wszystkim pobudzanie gruczołów mlekowych do produkcji mleka po porodzie. Poza tym prolaktyna wpływa na czynność gonad i nadnerczy, a także stymuluje układ odpornościowy do działania. Nadmiar prolaktyny wpływa negatywnie na funkcje jajników oraz jąder.

     

    Przyczyny powstania guza prolaktynowego

     

    Przyczyny powstawania guzów prolaktynowych nie zostały do końca poznane. Uważa się, że pewną rolę w ich rozwoju pełni obniżenie poziomu dopaminy (substancji, która hamuje wydzielanie prolaktyny). Prawdopodobny udział w rozwoju choroby przypisuje się również mutacjom w obrębie materiału genetycznego.

     

    Objawy guza prolaktynowego

     

    Objawy prolaktynomy można umownie podzielić na dwie grupy:

    • objawy wynikające z zaburzeń hormonalnych, związanych z nadmiarem prolaktyny (hiperprolaktynemii);
    • objawy wynikające z obecności i powiększania się guza przysadki, czyli guza wewnątrzczaszkowego.

    Objawy związane z hiperprolaktynemią obejmują przede wszystkim zaburzenia funkcji gonad, obserwowane zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Nadmiar prolaktyny manifestuje się u kobiet, głównie jako brak miesiączki oraz mlekotok (produkcja mleka w gruczołach sutkowych niezwiązana z okresem laktacji) – tzw. zespół amenorrhoea – galactorrhoea.

    Objawami hiperprolaktynemii mogą być również:

    Podwyższony poziom prolaktyny u mężczyzn powoduje impotencję, obniżenie libido, niepłodność, spadek masy mięśniowej, redukcję owłosienia w okolicach płciowych oraz na twarzy, a także ginekomastię (powiększenie gruczołów piersiowych).

    Objawy wynikające z obecności guza przysadki zależą od jego wielkości. W przypadku guzów o wielkości powyżej 1 cm (tzw. makrogruczolaków) u chorych mogą pojawić się zaburzenia widzenia (zwłaszcza osłabienie ostrości widzenia oraz obustronne niedowidzenie połowicze, dotyczące skroniowych, zewnętrznych, części pola widzenia), bóle głowy, nieprawidłowości w zakresie funkcji nerwów czaszkowych, a także upośledzenie funkcji przysadki. Gdy guz prolaktynowy osiąga wielkość poniżej 1 cm (tzw. mikrogruczolaki), objawy mogą obejmować zaburzenia widzenia (podobnie, jak w przypadku guzów o większych rozmiarach), a także obniżenie wydzielania gonadotropin przez przysadkę.

    Oprócz wyżej wymienionych objawów, obecność guza prolaktynowego negatywnie wpływa na stan układu kostnego.

     

    Diagnostyka guza prolaktynowego

     

    Pierwszym etapem diagnostyki prolaktynomy jest stwierdzenie objawów sugerujących hiperprolaktynemię lub objawów wynikających z obecności guza przysadki. Kolejnym krokiem jest oznaczenie poziomu prolaktyny we krwi. Stężeniem hormonu, które z dużym prawdopodobieństwem sugeruje obecność prolaktynomy są wartości przekraczające 150 – 200 µg/l (norma: poniżej 25 µg/l). W przypadku wartości niższych, lecz przekraczających normę, pomocne może być kilkakrotne oznaczenie poziomu prolaktyny, ponieważ hormon ten charakteryzuje się wahaniami stężenia w ciągu doby. Na wzrost stężenia prolaktyny mogą także wpływać sytuacje stresowe, niektóre pokarmy i używki. Potwierdzenie hiperprolaktynemi za pomocą badan laboratoryjnych jest wskazaniem do wykonania badań obrazowych – tomografii komputerowej (TK) lub rezonansu magnetycznego (MR) głowy.

     

    Leczenie guza prolaktynowego

     

    Leczenie prolaktynomy ma na celu kilka aspektów:

    • obniżenie poziomu prolaktyny, a co za tym idzie – usuwanie objawów wynikających z hiperprolaktynemii;
    • redukcję masy guza;
    • utrzymanie pozostałych funkcji przysadki;
    • zapobieganie dalszemu powiększaniu się guza;
    • poprawę jakości życia chorego.

    W przypadku guza prolaktynowego wykorzystywane jest leczenie farmakologiczne, będące podstawą terapii oraz leczenie chirurgiczne.

    Leczenie farmakologiczne prolaktynomy opiera się na długotrwałym stosowaniu leków powodujących wzrost stężenia dopaminy (substancji wpływającej na obniżenie poziomu prolaktyny), np. bromokryptyny, kabergoliny, chinagolidu.

    Leczenie operacyjne guza prolaktynowego wdrażane jest u pacjentów słabo reagujących na leczenie farmakologiczne lub źle tolerujących ww. preparaty, a u których guz wywołuje znaczne zaburzenia widzenia. Efekty chirurgicznego usunięcia prolaktynomy bywają niezadowalające (zwłaszcza w przypadku większych guzów) i polegają na stosunkowo często występujących nawrotach choroby - ok. 50% w przypadku guzów powyżej 1 cm.

    Autor: lek. Marcin Fajkis
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.