zarejestruj się zaloguj się

Prawidłowy poziom cukru we krwi – jak i kiedy się badać?

Tekst: lek. Marek Dryżałowski
Prawidłowy poziom cukru we krwi – jak i kiedy się badać?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 13. marca, 2015

Pomiar poziomu cukru we krwi jest jednym z najczęściej wykonywanych badań laboratoryjnych. Pozwala ono uzyskać kluczowe informacje na temat stanu zdrowia. Jednak, jak w przypadku każdego innego testu, ważne jest, aby wiedzieć kiedy i w jaki sposób wykonac badanie poziomu cukru we krwi, aby skutecznie umożliwić nam działania profilaktyczne.

SPIS TREŚCI:

    Metody pomiaru poziomu cukru we krwi

     

    Współcześnie pomiar poziomu cukru w osoczu krwi może być wykonany na kilka sposobów:

    • poprzez analizę krwi żylnej, pobranej przy pomocy strzykawki;
    • poprzez badanie krwi włośniczkowej („z palca“) przy pomocy glukometru;
    • przy pomocy systemu ciągłego podskórnego monitorowania glikemii (CGMS).

    Spośród powyższych metod zdecydowanie najbardziej precyzyjne jest oznaczenie glukozy we krwi żylnej, co wymaga przekazania próbki do laboratorium. Dlatego wyłącznie ten rodzaj badania upoważnia do rozpoznania cukrzycy.

    Pomiar glukometrem jest, z przyczyn technicznych, obarczony relatywnie szerokim marginesem błędu. Według aktualnych wytycznych Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, urządzenie dopuszczone do stosowania w monitorowaniu glikemii powinno mierzyć poziom cukru z dokładnością ±15% dla poziomów ≥100 mg/dl oraz ±15 mg/dl dla poziomów niższych.

    Jak widać, jest to mimo wszystko dość duży zakres – dlatego należy pamiętać o regularnej kalibracji oraz kontroli własnego glukometru. Warto także zawsze mieć na uwadze możliwość błędu w przypadku tej metody oznaczenia. Podobne zasady dotyczą systemów ciągłego monitorowania CGMS.

     

    Jak prawidłowo przeprowadzić badanie?

     

    W przypadku pomiaru wykonywanego w laboratorium, należy pamiętać, że badanie cukru wymaga pozostania na czczo (bez przyjmowania posiłków i płynów) przez okres 8-14 godzin przed badaniem. Reszta należy już do osoby wykonującej badanie.

    Jeśli chodzi o test przy pomocy glukometru, istnieje kilka ważnych zasad, których należy przestrzegać, aby uzyskać wiarygodny wynik:

    • przed badaniem należy zapoznać się dokładnie z instrukcją glukometru i postępować zgodnie z zaleceniami producenta;
    • palca wykorzystywanego do badania nie dezynfekujemy środkami odkażającymi, gdyż mogą one zafałszować wynik pomiaru – ręce należy przed testem umyć wodą z mydłem i dokładnie wysuszyć;
    • krew uzyskujemy poprzez nakłucie opuszki palca (zazwyczaj małego, serdecznego lub środkowego) w taki sposób, aby wypłynęła swobodnie – należy unikać wyciskania próbki „na siłę“;
    • pierwsza kropla krwi powinna zostać odrzucona, do badania wykorzystujemy dopiero drugą;
    • należy zawsze dbać, aby wykorzystana została odpowiednia ilość krwi – jeśli pole testowe paska glukometru nie jest w pełni zapełnione, badanie powinno zostać powtórzone.

     

    Kiedy powinno się wykonywać badania profilaktyczne?

     

    Badanie poziomu cukru we krwi na czczo powinno zostać zlecone każdej osobie powyżej 45 roku życia przynajmniej raz na 3 lata. Ponadto, istnieje szereg czynników ryzyka cukrzycy, które upoważniają do wykonywania testu przesiewowego raz na rok, niezależnie od wieku – zaliczamy do nich następujące cechy:

    • nadwaga lub otyłość (BMI ≥25 kg/m2 i/lub obwód w talii >80 cm u kobiet lub >94 cm u mężczyzn);
    • cukrzyca występująca w rodzinie (rodzice bądź rodzeństwo);
    • mała aktywność fizyczna;
    • przynależność do grupy środowiskowej lub etnicznej częściej narażonej na cukrzycę;
    • stwierdzenie w poprzednim badaniu stanu przedcukrzycowego;
    • u kobiet:
    • nadciśnienie tętnicze;
    • zaburzenia stężenia lipidów we krwi (dyslipidemia);
    • choroba układu sercowo-naczyniowego.

    Wynik badania poziomu cukru na czczo powinien prawidłowo mieścić się w zakresie 60-99 mg/dl, wyniki wyższe upoważniają do poszerzenia diagnostyki.

     

    Badanie cukru we krwi w samokontroli cukrzycy

     

    Monitorowanie poziomu cukru we krwi jest nieodłącznym elementem terapii cukrzycy – w zależności od modelu stosowanego leczenia zaleca się jednak różną ilość badań w ciągu dnia.

    Osoby stosujące insulinę metodą wielokrotnych wstrzyknięć zazwyczaj wykonują tzw. dobowy profil glikemii każdego dnia. Polega to na pomiarze poziomu cukru we krwi:

    • na czczo,
    • przed każdym głównym posiłkiem,
    • 60-120 minut po każdym głównym posiłku,
    • przed snem.

    Osoby stosujące wyłącznie dietę lub łagodną terapię lekami wykonują zazwyczaj tzw. skrócony profil glikemii (pomiary na czczo oraz po głównych posiłkach). W niektórych przypadkach wystarcza tylko pomiar poziomu cukru raz dziennie, a nawet rzadziej (np. raz na tydzień). Odpowiednie pory i częstotliwość pomiarów są ustalane z lekarzem. Nieco inne zasady oraz normy obowiązują dla kobiet w ciąży kontrolowanych z powodu cukrzycy ciężarnych.

    Według ogólnych zasad zalecanych przez Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, poziom cukru we krwi u osób chorych na cukrzycę powinien wynosić 70-110 mg/dl na czczo oraz <140 mg/dl 2 godziny po posiłku – jednak te zasady mogą być indywidualizowane w zależności od przebiegu choroby, innych dolegliwości, wieku pacjenta i wielu innych czynników.

     

    Badanie poziomu cukru we krwi a inne choroby

     

    Poziom cukru we krwi nie jest parametrem związanym wyłącznie z cukrzycą, może on ulegać zaburzeniu w wielu innych chorobach i stanach, dlatego bardzo często wymaga monitorowania. Jednak zasady takich badań oraz normy, jakich należy przestrzegać, są charakterystyczne dla poszczególnych przypadków i indywidualnie oceniane przez lekarza.

    Należy pamiętać, że wiele czynników może mieć wpływ na poziom glikemii, od sposobu przeprowadzenia badania po towarzyszące choroby – dlatego jeśli uzyskaliśmy wynik budzący wątpliwości, warto skonsultować się z lekarzem i w razie potrzeby dokonać dalszej diagnostyki.

    Autor: lek. Marek Dryżałowski
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Jak wybrać glukometr?
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.