zarejestruj się zaloguj się

Powiększona wątroba

Tekst: lek. Sylwia Jastrzębowska
Powiększona wątroba
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 07. sierpnia, 2014

Podczas wizyty u lekarza jednym z podstawowych badań w zakresie jamy brzusznej jest palpacyjna ocena wielkości wątroby, a dokładniej określenie, czy jej rozmiary mieszczą się w zakresie normy, czy też wystąpiło powiększenie wątroby. Powiększona wątroba może być przyczyną m.in. takich schorzeń jak mononukleoza, marskość wątroby czy niewydolność krążenia.

SPIS TREŚCI:

    Badanie wątroby

     

    Wątroba jest narządem, który albo jest w ogóle niedostępny podczas badania fizykalnego brzucha, albo też osoba badająca wyczuwa jej dolny brzeg tuż poniżej prawego łuku żebrowego. Cała masa narządu jest niejako schowana za żebrami, przylegając ściśle do przepony. Dlatego też za cechę patologiczną uznaje się wyczuwanie jej brzegu 2 lub więcej centymetrów poniżej łuku żebrowego. Inną metodą określania wielkości wątroby jest tak zwana metoda opukowa, lekarz opukując palcami brzuch od dołu do góry, określa miejsce tak zwanego stłumienia wątrobowego, czyli tym samym granicę narządu. Jeśli wynik badania fizykalnego budzi wątpliwości, dokładniejszymi metodami pozwalającymi ustalić przybliżone wymiary wątroby są ultrasonografia jamy brzusznej czy tomografia komputerowa.

     

    Przyczyny powiększenia wątroby

     

    Istnieje szereg chorób i stanów, powodujących zwiększenie wymiarów wątroby, ale do podstawowych i najpowszechniej wy stepujących należą stany zapalne i niewydolność krążenia z cechami zastoju obwodowego. Poniżej wymienimy najważniejsze jednostki chorobowe, objawiające się hepatomegalią:

    • wirusowe zapalenie wątroby, w tym WZW typu A, B i C,
    • mononukleoza,
    • stłuszczenie wątroby, powstałe w wyniku działania alkoholu, leków lub substancji toksycznych,
    • zakażenia bakteryjne, grzybicze i pasożytnicze,
    • wczesny okres marskości wątroby, najczęściej o etiologii alkoholowej,
    • autoimmunologiczne zapalenia wątroby,
    • sarkoidoza,
    • marskość żółciowa,
    • ropnie, torbiele lub guzy wątroby (pierwotne lub przerzuty z innej lokalizacji),
    • niewydolność krążenia lub niewydolność prawej komory,
    • naciek szpiczakowy lub białaczkowy w wątrobie,
    • choroby spichrzeniowe, takie jak skrobiawica, hemochromatoza, glikogenoza, lipidoza czy choroba Wilsona – wszystkie związane z odkładaniem dodatkowych związków lub substancji w tkankach wątroby,
    • przerzuty nowotworowe z innych lokalizacji.

    Wśród wymienionych przyczyn zdecydowanie najczęstszym powodem powiększenia wątroby są alkoholowa choroba wątroby oraz wirusowe zapalenia typu A, B i C. Leczenie powiększonej wątroby uzależnione jest od pierwotnej przyczyny, niemniej jednak zwykle jednym z jego elementów jest odpowiednia dieta oszczędzająca wątrobę oraz całkowite wyeliminowanie czynnika uszkadzającego, np. alkoholu lub leków.

     

    Powiększona wątroba - diagnostyka

     

    Rozpoznanie powiększonej wątroby powinno być potwierdzone w badaniu obrazowym, ponieważ zdarzają się rozpoznania fałszywie dodatnie. Dzieje się tak np. przy niskim położeniu wątroby, kiedy jej rozmiary są w zakresie normy, a mimo to granice wyczuwa się pod łukiem żebrowym. Z drugiej strony stany takie jak ciąża, znaczna otyłość lub rany i zmiany skórne w obrębie brzucha także uniemożliwiają wiarygodne badanie. Z tych powodów konieczne jest wykonanie badań obrazowych, zwykle pierwszym z nich jest ultrasonografia jamy brzusznej, ewentualnie tomografia komputerowa.

    Inne badania uzależnione są od potencjalnego schorzenia pierwotnego i mogą obejmować np. badanie poziomu nadciśnienia wrotnego, badania naczyń krwionośnych i serca w kierunku ich dysfunkcji o cechach zastoinowej niewydolności krążenia, ocenę drożności dróg żółciowych, oznaczanie markerów nowotworowych, badania metaboliczne, biopsję wątroby i ogólne badania laboratoryjne, w tym immunologiczne, w celu wykluczenia lub potwierdzenia stanu zapalnego. Konieczne jest także oznaczenie poziomu bilirubiny i enzymów wątrobowych (aminotransferazy, cholestazy, dehydrogenazy), które stanowią wykładnik uszkodzenia hepatocytów i mogą także wskazywać na potencjalną etiologię.

     

    Powiększenie wątroby – kiedy do lekarza?

     

    Niekoniecznie powiększenie obwodu brzucha wynika z powiększenia wątroby. Z reguły jego przyczyną jest niegroźne i często występujące wzdęcie lub otyłość. Wątroba, nawet o wymiarach wykraczających poza normę, nie powoduje znamiennego uwypuklenia brzucha.

    Dlatego też, dopiero dłużej trwający ból czy kłucie pod łukiem żebrowym, uczucie dyskomfortu po jedzeniu lub zaburzenia trawienia i procesów krzepnięcia powinny skłonić do wizyty u lekarza. Jedynym natomiast przypadkiem, faktycznie związanym z patologią wątroby i jednocześnie „dużym brzuchem” jest obecność wodobrzusza, ale taki stan pojawia się w zaawansowanej niewydolności wątroby i towarzyszy mu szereg innych objawów.

    Warto także wiedzieć, że paradoksalnie wątroba nie boli, nie jest bowiem unerwiona czuciowo. Powiększenie wątroby powoduje jednak rozciągnięcie torebki otaczającej narząd i ucisk sąsiednich struktur, jak żołądek, jelita, drogi żółciowe zewnątrzwątrobowe. Dopiero w tym mechanizmie dochodzi do odczuwania dyskomfortu lub bólu.

    Autor: lek. Sylwia Jastrzębowska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.