zarejestruj się zaloguj się

Pompa insulinowa

Tekst: lek. Marek Dryżałowski
Pompa insulinowa
Źródło: Wikimedia Commons; en.wikipedia; David-i98
Dodane: 07. stycznia, 2015

Pompa insulinowa to urządzenie stosowane w leczeniu cukrzycy, które w określonym rytmie dostarcza organizmowi właściwe dawki insuliny. Cukrzyca to choroba, w przypadku której organizm nie jest w stanie wytworzyć insuliny lub dostarczyć jej do wnętrza komórek. Stosowanie pompy insulinowej pozwala dokonywać regularnego poziomu cukru we krwi, co zapewnia możliwość podawania właściwych dawek insuliny.

SPIS TREŚCI:

    Naturalny rytm wydzielania insuliny

     

    Insulinę stosuje się w terapii cukrzycy od 1922 roku – jednak osobiste pompy insulinowe, służące do jej precyzyjnego i ciągłego podawania, są wynalazkiem przełomu lat 70. i .80. Pierwsze powszechne zastosowanie pomp insulinowych nastąpiło dopiero na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia – dlatego ta metoda leczenia jest wciąż nowa i podlega intensywnemu rozwojowi.

    W organizmie zdrowego człowieka, insulina jest wydzielana w bardzo ściśle określonym rytmie, który reaguje na zmiany poziomu cukru we krwi oraz szereg innych czynników fizjologicznych. Leczenie cukrzycy stawia sobie za cel jak najwierniejsze naśladowanie tego rytmu.

    Ogólnie rzecz biorąc, insulina jest wydzielana przez trzustkę w niewielkich ilościach sposób stały – jest to tzw. „baza“. Jednak w stanach, gdy zapotrzebowanie na hormon wzrasta (np. po spożyciu posiłku), nasz organizm gwałtownie „wyrzuca“ jego zapasy zgromadzone w komórkach, co prowadzi do szybkiego wzrostu stężenia insuliny we krwi – określa się to mianem fazy szybkiej.

    W dalszej kolejności następuje faza wolna, podczas której komórki trzustki powoli uwalniają zwiększone ilości hormonu, bezpośrednio po ich wyprodukowaniu – może to trwać nawet kilka godzin. Gdy zapotrzebowanie organizmu wraca do normy, trzustka odbudowuje swoje zapasy i jest gotowa do ponownej reakcji w razie konieczności.

    Choć nowoczesna diabetologia dysponuje preparatami insuliny o różnym czasie działania, precyzyjne odtworzenie powyższego schematu przy pomocy pojedynczych wstrzyknięć jest praktycznie niemożliwe. Wstrzyknięcie dostarcza na raz dużej ilości leku, a trzustka wydziela hormon małymi porcjami, na bieżąco regulując swoją pracę względem potrzeb organizmu.

     

    Jak działa pompa insulinowa?

     

    Powyższy mechanizm wydzielania insuliny przez trzustkę jest podstawą funkcjonowania pompy insulinowej. Jest to niewielkie urządzenie (wielkości pagera), które połączone jest przy pomocy cienkiego drenu z wkłuciem umieszczonym najczęściej w skórze brzucha. Tą drogą stale i mikroskopijnymi porcjami podawany jest lek – a urządzenie posiada precyzyjne oprogramowanie, które pozwala zmieniać dawkowanie w okresach co 0,5–1 godziny.

    Ponadto, każda pompa insulinowa ma możliwość podawania większych porcji insuliny, które naśladują fazę szybką wydzielania trzustkowego, a następnie kontynuowania wysokiej podaży hormonu – co naśladuje fazę wolną.

    Powyższe mechanizmy pozwalają, przynajmniej w teorii, bardzo precyzyjnie naśladować naturalny sposób, w jaki nasz organizm wydziela insulinę.

     

    Jakie są zalety stosowania pompy insulinowej?

     

    Leczenie cukrzycy przy pomocy pompy insulinowej niesie ze sobą szereg zalet, wśród których można wymienić przede wszystkim:

    1. możliwość lepszego wyrównania cukrzycy poprzez precyzyjne dostosowanie dawek;
    1. zmniejszenie ilości wkłuć – kaniulę umieszczaną w skórze wymienia się co 3 dni, a standardowa terapia przy pomocy wstrzykiwaczy wymaga co najmniej kilku iniekcji w ciągu dnia;
    1. możliwość prowadzenia mniej regularnego i bardziej aktywnego trybu życia, ponieważ wlew insuliny przez pompę może być na bieżąco dostosowywany i regulowany.

     

    Czy stosowanie pompy insulinowej jest bezpieczne?

     

    Niestety, jak każda metoda terapii – pompa insulinowa także posiada pewne wady, których należy być zawsze świadomym.

    Przede wszystkim – urządzenie elektroniczne o tak precyzyjnym mechanizmie jest z definicji podatne na uszkodzenia i awarie, które mogą być niebezpieczne, jeżeli nie podejmuje się odpowiednich środków ostrożności. Chodzi tutaj przede wszystkim o zabezpieczenie przed nagłym zatrzymaniem podaży insuliny, gdyż to jest główny realny problem.

    Pompy insulinowe są skrupulatnie zabezpieczane przed podażą zbyt dużej ilości leku, jednak takie sytuacje jak awaria mechanizmu, zatkanie drenu lub zagięcie elastycznego wkłucia w skórze brzucha są czasem nie do uniknięcia. Dlatego każdy użytkownik pompy insulinowej musi zawsze posiadać przy sobie klasyczny wstrzykiwacz z zapasem insuliny, aby móc podać sobie dodatkową dawkę w przypadku awarii pompy i konieczności jej naprawy lub wymiany wkłucia. Jest to o tyle ważne, że pompa operuje wyłącznie szybko działającymi analogami insuliny (jak np. NovoRapid®), które nie są w stanie zabezpieczyć organizmu przed niedoborem hormonu na dłuższy okres czasu – zatrzymanie podaży insuliny przez pompę, jeśli nie zostaną podjęte odpowiednie działania, prowadzi do gwałtownego wzrostu poziomu cukru we krwi w ciągu kilku godzin, do kwasicy ketonowej włącznie.

    Należy także pamiętać, że korzystanie z pompy insulinowej nie zwalnia chorego z obowiązku ścisłej samokontroli, przeliczania wartości odżywczych posiłków, dostosowywania dawek itd. W pewnych aspektach terapia pompą może być nawet nieco bardziej skomplikowana od klasycznej, gdyż większe możliwości regulacji dawek zmuszają do dokładniejszej ich kalkulacji – dlatego przed rozpoczęciem leczenia pompą insulinową konieczne jest przejście odpowiedniej edukacji i upewnienie się, że będzie się w stanie “zapanować” nad urządzeniem i korzystać z jego zalet.

     

    Pompa insulinowa – skuteczny sposób leczenia cukrzycy

     

    Jak wspomniano wyżej, pompy insulinowe są względnie nową technologią – dlatego aktualnie obserwuje się ich bardzo szybki rozwój i pojawiają się coraz to nowe rozwiązania, które mają na celu ułatwienie terapii, poprawienie jej efektów i komfortu chorego.

    Jedną z nowszych funkcji, dostępną już w niektórych pompach komercyjnych, jest możliwość prowadzenia ciągłego podskórnego pomiaru glikemii (CGMS) przy pomocy dodatkowego “czujnika”, również umieszczanego w skórze. Takie urządzenie w określonych odstępach czasu dokonuje pomiaru poziomu cukru w płynie tkankowym i przesyła wyniki bezprzewodowo do pompy, gdzie są one dostępne dla użytkownika.

    Jest to bardzo ciekawa metoda, pozwalająca prawie całkowicie zrezygnować z pomiarów przy pomocy glukometru (“prawie”, gdyż glukometr jest urządzeniem o wyższej precyzji i powinien nadal być stosowany do weryfikacji wyników). Podnosi ona wygodę użytkowania i umożliwia bardziej precyzyjne określanie profilu glikemii w ciągu dnia (gdyż pomiary dokonywane są automatycznie, np. co pół godziny, także w czasie snu). Jednak należy pamiętać, że system CGMS nie pozwala całkowicie “zautomatyzować” działania pompy – czyli zwolnić chorego z kontroli nad dawkowaniem insuliny. Wynika to z faktu, że zarówno działanie insuliny, jak i reakcja czujnika na zmieniony poziom glikemii, następują z pewnym opóźnieniem – dlatego nie pozwalają precyzyjnie regulować dawkowania. Poza tym zawsze należy brać pod uwagę, że technologia zawiedzie i bez odpowiedniej kontroli urządzenie mogłoby wyrządzić krzywdę użytkownikowi.

    Poza CGMS, prowadzone są także badania nad nową generacją pomp, które zawierają zarówno insulinę, jak i glukagon (hormon odpowiedzialny za podnoszenie poziomu cukru we krwi). Wstępne wyniki doświadczeń na niewielkich grupach chorych mogą sugerować, że takie urządzenia umożliwiają bardziej dokładną regulację poziomów cukru we krwi, a także umożliwiają, paradoksalnie, uproszczenie dawkowania – zwłaszcza w połączeniu ze wspomnianym systemem pomiaru cukru w tkance podskórnej. Jednak jest to nadal technologia w fazie przygotowań, niedostępna dla pacjentów poza specjalnymi próbami klinicznymi.

    Autor: lek. Marek Dryżałowski
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.