zarejestruj się zaloguj się

Podwyższona i wysoka prolaktyna – co oznacza taki wynik badania hormonu PRL?

Tekst: lek. Marta Chrzanowska
Dodane: 30. listopada, 2016

Podwyższony i wysoki poziom prolaktyny (PRL) określany jest jako hiperprolaktynemia. Przyczyną tego stanu jest najczęściej guz przysadki miejscowo wydzielający prolaktynę. Podwyższona prolaktyna występuje w okresie karmienia piersią i u kobiet w ciąży. Badanie poziomu prolaktyny pozwala określić przyczynę zaburzeń hormonalnych u kobiet. Właściwy poziom prolaktyny określa norma, która wynosi wynosi poniżej 0,9 nmol/l.

lek. Marta Chrzanowska
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Hperprolaktynemia – przyczyny

     

    Poziom prolaktyny powyżej normy (hormon w skrócie zapisywany jest jako PRL)  określa się mianem hiperprolaktynemii. W 30–35 proc. przypadków odpowiada za wtórny brak miesiączki. Zwykle jej przyczyną jest prolactinoma, czyli guz przysadki wydzielający prolaktynę – najczęściej występujący gruczolak przysadki. Rocznie zapada na niego około 6 na 100 000 osób.

    Inną przyczyną podwyższonej prolaktyny we krwi może być m.in. stan zapalny w obrębie tej części mózgu, będący wynikiem niedostatecznego hamowania komórek wytwarzających prolaktynę przez dopaminę. Prolaktyna jest hormonem wydzielanym przez przysadkę mózgową. Najbardziej znana jest z wpływu na wytwarzanie mleka w okresie laktacji, jednak dodatkowo oddziałuje na czynność ciałka żółtego, jąder, kory nadnerczy.

    Wysoka prolaktyna może być następstwem chorób wątroby, niewydolności nerek i chorób tarczycy. Zły wynik hormonu PRL może przebiegać idiopatycznie, czyli bez uchwytnej przyczyny, lub być spowodowana przyjmowaniem leków psychotropowych, w tym benzodiazepin, metoklopramidu, leków stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego, depresji, opioidów czy leków antykoncepcyjnych zawierających estrogeny.

     

    Norma i wyniki prolaktyny we krwi

     

    Norma prolaktyny wynosi poniżej 0,9 nmol/l, czyli 20 µg/l. Fizjologicznie podwyższony poziom prolaktyny w ciąży jest stanem fizjologicznym. Wynik powyżej normy będzie stanem naturalnym w okresie karmienia piersią. Poziom hormonu prolaktynowego zmienia się w czasie cyklu miesiączkowego. Niski poziom prolaktyny jest w drugiej fazie cyklu.

    Stężenie prolaktyny zwiększa się także w okresie stresu, podczas snu, uprawiania seksu czy po zjedzeniu posiłku. W ciągu dnia poziom prolaktyny obniża się, by podczas fazy REM znowu wzrosnąć.

     

    Wysoka prolaktyna – objawy

     

    Wysoka prolaktyna u kobiety powoduje często:

    • nieregularne miesiączki (mogą być skąpe lub obfite) brak miesiączki i zatrzymanie miesiączki, które, wtórny brak miesiączki;
    • cykle bezowulacyjne, co w efekcie wywołuje problemy z zajściem w ciążę w związku z hamowaniem owulacji;
    • obrzmiałe, tkliwe i bolesne piersi wrażliwe na dotyk;
    • nadmierne owłosienie;
    • trądzik;
    • niestabilność emocjonalną;
    • wyciek z sutka (może pojawić się mleczny wyciek z piersi);
    • spadek libido.

    Prolaktyna powyżej normy występuje z częstością około 5 proc. przypadków w grupie osób leczących się z powodu niepłodności. Najbardziej znanym stanem, który nasuwa na myśl możliwość problemu ze stężeniem prolaktyny jest wystąpienie mlekotoku, czyli patologicznego wydzielania mleka przez gruczoły piersiowe kobiece i męskie, bez związku z okresem karmienia piersią po urodzeniu dziecka.

    W wyżej wymienionych przypadkach należy oznaczyć poziom prolaktyny we krwi.

     

    Wysoka prolaktyna a ciąża

     

    Przyczyną za wysokiej prolaktyny we krwi może być guz prolaktynowy. U ciężarnej kobiety z gruczolakiem przysadki może dojść do powiększenia guza prolaktynowego ze względu na wpływ wytwarzanych przez łożysko estrogenów na komórki przysadki, co powoduje ich powiększenie, a także powiększenie gruczolaka. Dlatego zanim kobieta zajdzie w ciążę, należy dążyć do zmniejszenia masy guza poprzez prowadzenie leczenia farmakologicznego, by zapobiec zaburzeniom neurologicznym.

    W przypadku jakichkolwiek niepokojących objawów warto zwrócić się o pomoc do specjalisty, by wykonać odpowiednie badania i zastosować leczenie. Podobnie w przypadku, gdy kobieta leczy się z powodu gruczolaka przysadki i chce zostać matką, ważne jest, by razem ze specjalistą zaplanowała ciążę w sposób bezpieczny dla siebie i dziecka.

     

    Za wysoka i podwyższona prolaktyna a ginekomastia

     

    Wysoki poziom prolaktyny u mężczyzn jest czynnikiem wywołującym zahamowanie spermatogenezy, czyli cyklu w którym powstają plemniki. Dodatkowo upośledzeniu ulega również produkcja testosteronu, czyli hormonu wytwarzanego przez męskie jądra i którego jedną z funkcji jest utrzymanie prawidłowej płodności. Wynik badania hormonu PRL potwierdzające podwyższoną prolaktynę w ekrwi wywołuje ponadto: 

    • ginekomastię, czyli powiększenia gruczołów piersiowych męskich, co związane jest ze zmniejszeniem stosunku stężenia testosteronu do estrogenów;
    • zmniejszenie libido libido;
    • impotencję;
    • zmniejszenie masy mięśniowej;
    • zmniejszenie owłosienia płciowego.

    U obu płci dochodzi do utraty masy kostnej, co prowadzi do osteoporozy.

     

    Badanie prolaktyny i złe wyniki hormonu PRL – co robić?

     

    Rozpoznanie przyczyny za wysokiej prolaktyny we krwi zdecydowanie ułatwia prawidłowe leczenie. W przypadku, gdy za podwyższona prolaktynę odpowiadają zażywane leki, je odstawić lub po konsultacji z lekarzem zastosować właściwe zamienniki. Sytuacja jest nieco gorsza, jeśli czynnik wywołujący zaburzenie nie jest znany. Leczenie przebiega wówczas objawowo. Stosowane są środki obniżające jej poziom i wydzielanie. Lekiem z wyboru jest bromokryptyna, czyli agonista dopaminy.

    Leczenie prolaktyny powyżej normy może trwać wiele lat. Operację należy rozważyć w przypadku oporności lub złej tolerancji podawanych preparatów. Decyzję o leczeniu operacyjnym podejmuje się również w przypadku dużych rozmiarów guza, ucisku na sąsiednie struktury, zaburzeń w polu widzenia, bólów głowy. Resekcji dokonuje się zwykle poprzez zatokę klinową w klinikach neurochirurgicznych. Wyniki operacji są bardzo dobre. Wyleczalność sięga nawet 70 proc., chociaż nawroty są możliwe i się zdarzają.

    Autor: lek. Marta Chrzanowska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Cykle bezowulacyjne
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.