zarejestruj się zaloguj się

Otyłość

Tekst: mgr Marta Natkańska
Otyłość
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 06. lutego, 2014

Otyłość jest chorobą. Można ją prosto zdefiniować jako zwiększenie masy ciała ponad przyjętą normę. Otyłość rozpoznaje się także wtedy, gdy procentowa zawartość tłuszczu przekracza u kobiet 30%, a u mężczyzn 25% masy ciała.

mgr Marta Natkańska
AUTOR
mgr Marta Natkańska specjalista zdrowia publicznego
SPIS TREŚCI:

    Czy otyłość jest chorobą?

     

    Otyłość jest chorobą. Można ją prosto zdefiniować jako zwiększenie masy ciała ponad przyjętą normę. Inna definicja mówi, że otyłość jest stanem nadmiernego gromadzenia się tkanki tłuszczowej w organizmie wskutek liczby i/lub zwiększonej wielkości komórek tłuszczowych. Ma to ścisły związek z pojawieniem się zwiększonej ilości tkanki tłuszczowej w organizmie. Zmiany zachodzą w komórkach tłuszczowych. Już istniejące komórki tłuszczowe ulegają powiększeniu bądź pojawiają się nowe. Zjawiska te mogą występować jednocześnie. Komórki tłuszczowe nadmiernie wypełniają się trójglicerydami. Otyłość jest nie tylko problemem w kategoriach braku akceptacji własnego wyglądu, ale także poważnym schorzeniem, doprowadzającym do groźnych powikłań metabolicznych i powstania chorób ogólnoustrojowych.

     

    Otyłość a masa ciała

     

    Otyłość rozpoznaje się także wtedy, gdy procentowa zawartość tłuszczu przekracza u kobiet 30%, a u mężczyzn 25% masy ciała. Praktycznych informacji pozwalających określić, czy mamy do czynienia z otyłością, dostarcza poniższa tabela, która jest zestawieniem wzrostu do masy ciała.

     

    Wzrost (cm)

    Masa ciała (kg)

    Należna masa ciała

    Masa ciała (kg)

    Nadwaga

    Masa ciała (kg)

    Otyłość

    145

    42

    53

    63

    148

    44

    55

    66

    150

    45

    56

    68

    152

    46

    58

    69

    154

    47

    59

    71

    156

    49

    61

    73

    158

    50

    62

    75

    160

    51

    64

    77

    162

    53

    66

    79

    164

    54

    67

    81

    166

    55

    69

    83

    168

    56

    71

    85

    170

    58

    72

    87

    172

    59

    74

    89

    174

    61

    76

    91

    176

    62

    77

    93

    178

    63

    79

    95

    180

    65

    81

    97

    182

    66

    83

    99

    184

    68

    85

    102

    186

    69

    86

    104

    188

    71

    88

    106

    190

    72

    90

    108

    192

    74

    92

    111

    BMI

    20

     

    25

     

    30

     

    Tabela należnej masy ciała – prawidłowa masa ciała, nadwaga i otyłość u kobiet i mężczyzn

     

    Otyłość pierwotna a otyłość wtórna

     

    Otyłość pierwotna zwana jest także prostą lub pokarmową. Rozwija się wtedy, gdy ilość przyjmowanych kalorii wraz z pokarmem jest większa od zapotrzebowania energetycznego. Specjaliści wskazują jednak, że powstaje ona w wyniku współdziałania ze sobą czynników genetycznych i środowiskowych. Nadmiar kalorii wpływa na ilość i wielkość komórek tłuszczowych, prowadząc do otyłości. Otyłość wtórna jest następstwem chorób podstawowych lub zaburzeń metabolicznych. O otyłości wtórnej możemy mówić np. w niedoczynności tarczycy czy zespole Cushinga.

    Specjaliści wyróżniają kilka rodzajów otyłości ze względu na przyczynę jej powstawania:

    • pokarmową,
    • podwzgórzową,
    • uwarunkowaną genetycznie,
    • spowodowaną zaburzeniami hormonalnymi,
    • z powodu małej aktywności fizycznej.

    Należy pamiętać, że w 95% przypadków mechanizm powstawania otyłości jest złożony i nie zależy od jednego czynnika.

     

    Jakie są przyczyny otyłości?

     

    Otyłość powstaje wtedy, gdy przez dłuższy czas utrzymuje się dodatni bilans energetyczny. Oznacza to, że w określonym czasie ilość kalorii przyjmowanych wraz z posiłkami, nawet jeśli jest adekwatna do wieku, i tak jest większa od wydatku energetycznego. Upraszczając, można stwierdzić, że jemy za dużo lub odpowiednio, jednak nie jesteśmy w stanie odpowiednio dużo kalorii wydatkować. Przyczyną tego stanu najczęściej jest dieta bogata w kalorie i mała aktywność fizyczna. Często dodatkową przyczyną jest niska spoczynkowa przemiana materii, czyli wydatek energii, jaki jest niezbędny do podtrzymania podstawowych funkcji życiowych. Mechanizm ten dotyczy obu płci i przyczynia się do zwiększenia masy ciała zarówno u dzieci, jak i dorosłych.

    W mechanizmie powstawania nadwagi i otyłości szczególne miejsce zajmuje dieta bogata w tłuszcze. Wynika to z faktu, że nasz organizm na zmagazynowanie w tkance tłuszczowej tłuszczu dostarczanego wraz z pożywieniem zużywa znacznie mniej energii niż na odłożenie cukrów w postaci tkanki tłuszczowej.

    Organizmowi znacznie łatwiej jest pozbyć się nadmiaru kalorii pochodzących z cukrów, które wydatkowane są w postaci tzw. termogenezy. Oznacza to, że kalorie te zamieniane są na utrzymanie ciepłoty ciała. Wszelka aktywność fizyczna, tak zalecana w celu utraty nadmiaru kilogramów, zmniejsza insulinooporność. Oznacza to, że uwrażliwia komórki na działanie insuliny, a tym samym usprawnia wykorzystywanie przede wszystkim cukrów, ale także tłuszczów jako źródło energii dla komórek.

    Wśród przyczyn rozwoju otyłości należy poszukiwać także czynników genetycznych. Odziedziczyć możemy skłonność do odkładania tkanki tłuszczowej, a także gorszą skłonność do jej utleniania.

    Inną grupą przyczyn są zaburzenia endokrynologiczne. Te najczęściej wiązane z powstawaniem otyłości to niedoczynność tarczycy (metabolizm jest ograniczony), zespół Cushinga oraz cukrzyca typu 2, w przebiegu której także obserwuje się zmniejszenie metabolizmu.

    Tkanka tłuszczowa ulega przemianom metabolicznym, które regulowane są przez hormony: insulinę, kortykosteroidy, hormony płciowe i aminy katecholowe. Komórki tłuszczowe w różnych częściach ciała są w różny sposób wrażliwe na działanie wspomnianych hormonów.

    Jako przyczynę otyłości wymienia się także stres. Jest on powodem zwiększonego spożycia pokarmów, używek, a także podjadania. Pod wpływem stresu w następstwie skomplikowanych reakcji hormonalnych i biochemicznych dochodzi ponadto do uwalniania kwasów tłuszczowych z tkanki tłuszczowej wewnątrzbrzusznej. W wyniku tego mechanizmu w surowicy zwiększa się stężenie kwasów tłuszczowych.

    Współczesny model życia sprzyja powstawaniu otyłości i czyni z niej chorobę cywilizacyjną. Ograniczenie aktywności fizycznej, stres, zmęczenie, przemieszczanie się niemal wyłącznie między miejscem pracy a miejscem zamieszkania, niska aktywność fizyczna oraz dieta bogata w tłuszcze i cukry sprawiają, że za rozwój otyłości odpowiedzialne w ogromnej części są czynniki środowiskowe.

     

    Jakie są rodzaje otyłości?

     

    Umiejscowienie tkanki tłuszczowej zależy od czynników genetycznych i hormonalnych. Tkanka tłuszczowa na brzuchu różni się swoją strukturą od tej, która występuje w okolicach pośladków i ud. Dlatego też mówimy o różnych typach otyłości. Najczęściej mówi się o:

    • otyłości wisceralnej (brzusznej, centralnej, typie jabłka),
    • pośladkowo-udowej (ginoidalnej, obwodowej, typie gruszki).

    Typ otyłości wisceralnej, gdzie tkanka tłuszczowa głównie gromadzi się wewnątrz jamy brzusznej, kojarzony jest z licznymi konsekwencjami zdrowotnymi. Towarzyszy jej zazwyczaj podwyższony poziom trójglicerydów, nadciśnienie tętnicze, zwiększone stężenie insuliny. Zaburzenia te implikują powstawanie chorób układu krążenia, naczyń i cukrzycy. Otyłość brzuszna (wisceralna) towarzyszy także zespołowi metabolicznemu – zespołowi powiązanych ze sobą czynników, które znacznie zwiększają ryzyko rozwoju cukrzycy, miażdżycy i powikłań naczyniowych.

    Autor: mgr Marta Natkańska
    Tagi: otyłość
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.