zarejestruj się zaloguj się

Nadmiar męskich hormonów

Tekst: lek. Miłosz Wilczyński
Dodane: 11. marca, 2014

Nadmiar męskich hormonów (nadmierna androgenizacja) wpływa niekorzystnie na organizm kobiety. Zaburza prawidłową owulację. Jest przyczyną nadmiernego owłosienia. Nadmierne stężenie męskich hormonów przyczynia się do powstania otyłości, łojotoku i trądziku. Nadmierna androgenizacja towarzyszy zespołowi policystycznych jajników.

SPIS TREŚCI:

    Zespół policystycznych jajników

     

    Zespół policystycznych jajników (w skrócie PCOS) stanowi jedną z częstszych hormonalnych dysfunkcji dotykających kobiety w wieku reprodukcyjnym. Jego obraz kliniczny i objawy są dość heterogenne (nie są jednorodne i mogą róznić się u każdej kobiety), będąc czasami niezauważalne przez niektóre pacjentki.

    Natomiast u innych kobiet zespół PCOS może być znacznie rozwinięty, wywołując szereg dokuczliwych objawów. Chore często mają problemy natury pscyhicznej związane z akceptacją choroby i nadmiernie nasilonymi objawami. Wiele pacjentek nie jest w stanie poradzić sobie z przejawami nadmiernej androgenizacji ustroju – czyli zwiększenia stężenia hormonów płciowych męskich w ich organizmie.

     

    Rozpoznanie zespołu policystycznych jajników

     

    W nazwie zespołu występuje charakterystyczne określenie policystyczne (wielotorbielowate) jajniki. Warto zauważyć, iż do rozpoznania zespołu konieczne jest spełnienie określonych kryteriów choroby. Jeśli są one obecne, dopiero wtedy można postawić diagnozę. Istnieje taka możliwość, iż pacjentka nie mająca jajników zmienionych torbielowato, spełni inne wymagane do diagnozy kryteria. Wówczas, mimo braku charakterystycznego wzoru torbieli ułożonych obwodowo w jajniku, lekarz postawi rozpoznanie zespołu policystycznych jajników. Działa to również odwrotnie, pacjentka posiadająca obraz ultrasonograficzny wielotorbielowatego jajnika, może nie spełnić kryteriów diagnostycznych zespołu.

    Obecnie do oceny diagnostycznej objawów i rozpoznaniu zespołu policystycznych jajników służą tzw. kryteria z Rotterdamu. Wymagane jest spełnienie przez chorą 2 z 3 punktów, aby rozpoznać zespół policystycznych jajników:

    • brak owulacji lub rzadka owulacja,
    • objawy nadmiaru androgenów (kliniczne lub biochemiczne),
    • torbielowate jajniki – wymagane jest ultrasonograficzne stwierdzenie co najmniej 12 powiększonych pęcherzyków lub objętość jajników większa niż 10 cm3.

    Poniżej opisane zostaną objawy androgenizacji, ich charakterystyka, konsekwencje kliniczne i sposoby leczenia.

     

    Nadmiar androgenów

     

    Zwiększone stężenie hormonów męskich może dawać objawy, które bywają dokuczliwe dla pacjentek, wpływając na psychikę chorej. Oprócz przejawów zwiększonej androgenizacji ustroju chore mają trudności z utrzymaniem prawidłowej wagi ciała. Kobiety z zespołem policystycznych jajników mogą cierpieć z powodu obniżonej samooceny, stanów depresyjnych i problemów z akceptacją własnej osoby.

    Podczas badań hormonalnych u pacjentek z tym zespołem stwierdza się podwyższone stężenia testosteronu i androstendionu. Ponadto zmniejszone jest stężenie białka wiążącego hormony płciowe (SHBG), co powoduje zwiększenie ilości wolnych, aktywnych hormonów w organizmie. U około 30% pacjentek spotyka się również zwiększone stężenia DHEA, czyli dehydroepiandrosteronu – hormonu sterydowego pochodzącego z kory nadnercza. Zaburzenia hormonalne tego typu wpływają na pojawianie się bardziej męskich cech wyglądu. Problemem kobiet z zespołem policystycznych jajników jest hirsutyzm (nadmierne owłosienie w miejscach charakterystycznych dla owłosienia u mężczyzn)

     

    Nadmierne owłosienie – hirsutyzm

     

    Nadmierne owłosienie to inaczej hirsutyzm. Ponadto włosy pojawiają w większej liczbie w innych niechcianych miejscach:

    • wokół brodawek sutkowych,
    • nad górną wargą,
    • w okolicach podbródka,
    • jako bokobrody,
    • na plecach,
    • kończynach górnych i dolnych.

    Leczenie tego zaburzenia jest bardzo trudne. Często po częściowej poprawie stan kliniczny pacjentki wraca do stanu wyjściowego, wraz z końcem zastosowanej terapii farmakologicznej.

    W leczeniu hirsutyzmu stosuje się blokery enzymu 5alfa-reduktazy. Hamują one przechodzenie testosteronu w bardziej aktywne formy wpływające między innymi na stymulacje mieszków włosowych. Działanie antyandrogenne wykazuje również cyproteron, który dostępny jest jako składnik tabletki antykoncepcyjnej. Ponadto w leczeniu nadmiernego owłosienia u kobiet dotkniętych zespołem wielotorbielowatych jajników używa się spironolaktonu.

    Pacjentki otyłe, z nadwagą powinny zrzucić zbędne kilogramy. Albowiem zdrowa dieta oraz aktywny tryb życia prowadzą do normalizacji masy ciała, a takie działanie czasami może mieć działanie lecznicze. Pacjentki po unormowaniu masy ciała zauważają często zmniejszenie dokuczliwych objawów. Zmniejszeniu insulinooporności w zespole PCOS może służy metformina. Pomaga ona w odchudzaniu oraz u części pacjentek w ostatecznym efekcie może prowadzić do spadku stężenia androgenów w organizmie. Można również stosować zabiegi kosmetyczne, np. depilację, w walce z hirsutyzmem. Jednakże włosy zazwyczaj wracają w niechciane miejsca.

     

    Łojotok i trądzik

     

    Kolejnym objawem androgenizacji ustroju, który jest bardzo często spotykany u kobiet z zespołem policystycznych jajników (PCOS), jest łojotok skóry i trądzik. Jest to dokuczliwy problem dla kobiet, będący powodem częstych kompleksów.

    W leczeniu tego typu zmian stosuje się leki działające antyandrogennie – przykładem może być wspomniany wcześniej cyproteron. W zmniejszaniu objawów mogą okazać się pomocne zabiegi kosmetyczne, np. peelingi skóry czy preparaty oczyszczające.

     

    Wirylizacja – męska sylwetka

     

    Najcięższą formą nadmiernej androgenizacji są cechy skrajnej wirylizacji ustroju, takie jak powiększenie się łechtaczki, zmiana barwy głosu na bardziej męski, zmiana sylwetki ciała. Objawy tego typu pojawiają się w najcięższej postaci zespołu policystycznych jajników – nazywanego hyperthecosis.

    Autor: lek. Miłosz Wilczyński
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Androgeny i androgenizacja

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.