zarejestruj się zaloguj się

Menopauza a osteoporoza

Tekst: Zuzanna Kowalska
Dodane: 30. października, 2013

Wiek okołomenopauzalny predysponuje do rozwoju wielu chorób wieku dojrzałego i starczego. Przyczyną tego zjawiska jest występujący fizjologicznie niedobór hormonów płciowych, pełniących funkcję ochronną przed mechanizmami przyspieszającymi starzenie organizmu. W przypadku osteoporozy spadek ilości estrogenów sprzyja resorpcji kości i rozwojowi osteoporozy.

SPIS TREŚCI:

    Osteoporoza a zmiany hormonalne

     

    Wiek okołomenopauzalny predysponuje do rozwoju wielu chorób wieku dojrzałego i starczego. Przyczyną tego zjawiska jest występujący fizjologicznie niedobór hormonów płciowych, pełniących funkcję ochronną przed mechanizmami przyspieszającymi starzenie organizmu. W przypadku osteoporozy spadek ilości estrogenów sprzyja resorpcji kości i rozwojowi osteoporozy. Aby uchronić się przed konsekwencjami tej choroby, warto wykonywać systematycznie badania profilaktyczne.

    Osteoporoza jest chorobą polegającą na postępującym ubytku masy kostnej, który spowodowany jest zachwianiem równowagi pomiędzy procesami mineralizacji i demineralizacji kości, na korzyść tego drugiego procesu. Zjawisko to podlega modyfikacji zarówno hormonalnej, jak też środowiskowej, a na jego kształt wpływa odpowiednia dieta (bogata w mikroelementy). Na skutek pozbawiania kości składników mineralnych traci ona strukturę beleczkowatą i staje się bardzo podatna na złamania. W okresie menopauzy zaburzenia hormonalne są jedną z przyczyn powstawania osteoporozy. W momencie wykrycia osteoporozy na ogół jest już za późno na leczenie i profilaktykę. Dochodzi do patologicznych złamań, które się bardzo długo goją. Najczęściej złamania dotyczą:

    • nasady dalszej kości promieniowej,
    • szyjki kości udowej (przyczyna trwałego kalectwa u 50% pacjentów, a u 5% śmierci w rok po złamaniu),
    • trzonów kręgów,
    • złamania kości ramiennej.

     

    Osteoporoza w okresie menopauzy

     

    W miarę starzenia organizmu dochodzi do utraty masy kostnej, zwłaszcza podczas okresu menopauzy, gdy spada poziom hormonów zapewniających równowagę pomiędzy procesami kościotwórczymi a resorpcją. Dużą rolę odgrywają tu też czynniki genetyczne, styl życia, leki i współobecne choroby przewlekłe:

    • mukowiscydoza,
    • cukrzyca,
    • RZS,
    • choroba Cushinga,
    • kamica nerkowa.

    Dieta uboga w wapń, a także niedobór witaminy D przyczyniają się w dużym stopniu do rozwoju choroby. Używki w postaci alkoholu czy papierosów prowadzą do zachwiania równowagi pomiędzy stężeniem czynników chroniących i niszczących strukturę kostną.

    Brak aktywności fizycznej i długotrwałe unieruchomienie zwiększają ryzyko zachorowania na osteoporozę. Pod względem przyczyn rozwoju osteoporozy dzielimy ją na pierwotną i wtórną. Do pierwotnych postaci choroby zaliczamy osteoporozę pomenopauzalną, starczą i idiopatyczną (przypadkową). Osteoporoza wtórna jest najczęściej powikłaniem już istniejącej choroby przewlekłej.

     

    Osteoporoza a okres okołomenopauzalny

     

    Bardzo ważną rolę w etiopatogenezie osteoporozy odgrywają hormony. Oprócz tych najbardziej oczywistych – parathormonu i kalcytoniny, regulujących poziom wapnia we krwi i w kościach, ogromną rolę odgrywają żeńskie hormony płciowe. Miejscem syntezy hormonów – estrogenów są jajniki. Na skutek zaniku ich funkcji pod wpływem starzenia organizmu (co zachodzi podczas klimakterium) spada poziom produkowanych przez nie hormonów.

    Główną rolą żeńskich hormonów płciowych – estrogenów w kontekście tkanki kostnej jest ochrona przed nadmierną resorpcją kości przez osteoklasty. Estrogeny wpływają również na gospodarkę wapniowo-fosforanową, co ma ogromne znacznie dla ilości składników budulcowych kości. Kość w znamiennej większości składa się z hydroksyapatytu, którego podstawowym budulcem jest wapń i fosfor.

    W przypadku niedoboru obydwu pierwiastków dochodzi do patologicznych zmian w strukturze tkanki, co sprzyja jej łamliwości i podatności na urazy. Zmniejszenie stężenia wapnia w kości wynika m.in. z niedoboru hormonów produkowanych przez jajniki. Tak więc spadek ilości estrogenów przyczynia się do przewagi mechanizmów resorpcyjnych w utkaniu kostnym.

     

    Profilaktyka i leczenie osteoporozy

     

    Najważniejszym celem leczenia już zdiagnozowanej osteoporozy jest zapobieganie złamaniom. Stosuje się przede wszystkim bisfosfoniany, a także preparaty uzupełniające niedobór wapnia i witaminy D. Jeśli u podstaw osteoporozy leży menopauza, przydatna może się okazać hormonalna terapia zastępcza, uzupełniająca niedobór estrogenów chroniących przed rozpadem kości. Ważne znaczenie ma fizjoterapia – zarówno kinezyterapia, czyli wzmacnianie poszczególnych grup mięśni i poprawianie ruchomości stawów, jak też masaże, naświetlanie i ultradźwięki działające przeciwbólowo.

    Osoby o podwyższonym stopniu ryzyka zachorowania na osteoporozę powinny dość wcześnie wprowadzić profilaktykę. Podstawowym jej elementem jest cykliczne badanie densytometryczne. Jego zadaniem jest określenie gęstości kości, prognozowanie zmian jej struktury w ciągu najbliższych 10 lat oraz określenie procentowej szansy na jej złamanie.

    Pacjentki, u których w rodzinie pojawiła się już wcześniej osteoporoza, czy to pomenopauzalna, czy też starcza lub idiopatyczna, powinny zwrócić szczególną uwagę na możliwość dziedziczenia, którego mechanizmy niestety są jeszcze niepoznane. W ramach profilaktyki niezbędna okazuje się dieta bogata w pokarmy wysokobiałkowe, wapń i fosfor. Aktywność fizyczna w każdej postaci, byleby podejmowana regularnie i w odpowiedniej ilości, może uchronić przed zachorowaniem, a przynajmniej złagodzić i opóźnić przebieg choroby.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.