zarejestruj się zaloguj się

Melatonina

Tekst: lek. Sylwia Jastrzębowska
Dodane: 28. listopada, 2013

Melatonina jest hormonem wytwarzanym przez ludzki organizm. Powstaje przede wszystkim w ciemności i wielu z nas kojarzy się ona ze snem. Faktycznie hormon ten jest ściśle związany z regulacją dobowego rytmu snu i czuwania, a wszelkie zaburzenia tego procesu odbijają się na poziomie uwalnianej melatoniny. 

SPIS TREŚCI:

    Czym jest melatonina?

     

    W skomplikowanej strukturze, jaką jest nasz mózg, znajduje się między innymi organ dokrewny zwany szyszynką, zlokalizowany kilka centymetrów do tyłu od linii łączącej oczy. Znajdujące się tutaj komórki, zwane pinealocytami, wydzielają melatoninę – pochodną serotoniny, popularnie zwanej hormonem szczęścia. Melatonina powstaje w największych ilościach w ciemności, głównie między godziną 24.00 a 3.00, natomiast światło, za pośrednictwem impulsów wędrujących drogą nerwowego połączenia szyszynki z siatkówką, zmniejsza jej wytwarzanie. Niedobór hormonu wiąże się z zaburzeniami cyklu snu i czuwania, dlatego też syntetyczna melatonina stosowana jest jako lek w tego typu schorzeniach. Potwierdzeniem tej tezy jest dodatkowo fakt, że u dzieci melatonina wytwarzana jest najwcześniej od 12. tygodnia życia i faktycznie dopiero po tym okresie, dokładnie około 20. tygodnia życia, pojawia się u nich wyraźny zarys cyklu snu i czuwania. Podobnie wraz ze starzeniem się organizmu, kiedy dochodzi do zwapnienia szyszynki, zmniejsza się ilość syntezowanej melatoniny, a osoby powyżej 80. roku życia także często mają problemy ze snem, budzą się wcześnie rano i zasypiają w dzień.

    Melatonina jest także obecna w niektórych produktach spożywczych, m.in. w migdałach i wiśniach, a także przyprawach – kolendrze, koprze i kardamonie.

     

    Melatonina jako lek

     

    Kto kiedykolwiek borykał się z problemem bezsenności, ten doskonale wie, jak bardzo tego typu zaburzenia dezorganizują nasze życie. Człowiek niewyspany nie może funkcjonować prawidłowo w ciągu dnia. Przez krótki okres czasu jesteśmy co prawda w stanie rekompensować takie niedobory kawą i zwykłą mobilizacją, ale prędzej czy później dochodzi do załamania równowagi. Pojawia się:

    • ciągłe uczucie wyczerpania fizycznego,
    • depresja,
    • stany nerwicowe,
    • pogorszenie kondycji fizycznej,
    • zaostrzenie współistniejących chorób.

    Niestety problem bezsenności często nie jest prawidłowo rozpoznawany i leczony, nie dbamy o higienę snu i lekceważymy jego niedobory.

    Leczenie sprowadza się do dokładnego wywiadu lekarskiego, wprowadzenia zasad prawidłowej higieny snu, leczenia towarzyszących zaburzeń psychicznych i somatycznych, a dopiero ostatecznie wprowadzaniu leczenia farmakologicznego. Zanim jednak zbyt pochopnie sięgniemy po typowe leki nasenne, które po pierwsze wcale nie leczą przyczyny zaburzeń, a po drugie są środkami silnie uzależniającymi i wreszcie po trzecie, posiadają liczne działania niepożądane, warto pomyśleć o zastosowaniu substancji w sposób naturalny regulującej proces zasypiania. I tutaj doskonale sprawdza się właśnie melatonina.

    Jak wspomnieliśmy, bierze udział w kontroli snu i czuwania i jest stosowana wspomagająco w zaburzeniach snu związanych ze zmianą stref czasowych, zaburzeniach rytmu dobowego snu i czuwania u pacjentów niewidomych oraz u osób pracujących w trybie zmianowym. Jej przeznaczeniem są więc głównie łagodne zaburzenia, natomiast jest mniej skuteczna w leczeniu ciężkich stanów bezsenności i pełni w tym przypadku jedynie rolę wspomagającą w terapii. Najczęściej lekarze zalecają przyjmowanie preparatu na godzinę przed snem, a w przypadku zmiany stref klimatycznych, w zależności od czasu i kierunku naszej podróży, tak, aby pomóc organizmowi szybko wejść w nowy schemat dobowy. Oprócz ułatwiania samego zasypiania przyjmowanie preparatu melatoniny zmniejsza liczbę wybudzeń w nocy oraz jakość snu, pacjenci czują się bardziej wypoczęci rano.

     

    Inne działania melatoniny

     

    Melatoninę podejrzewa się o efekt antygonadotropowy, a inaczej mówiąc, opóźniający proces dojrzewania płciowego. Badania porównujące populacje nastolatków mieszkających na terenach o różnym stopniu nasłonecznienia i długości dnia i nocy wykazały, że im krótszy czas przebywania w ciemności, a co za tym idzie, mniejsza ilość wydzielanej melatoniny, tym wcześniejszy średni wiek osiągnięcia dojrzałości płciowej.

    Oczywiście nie jest to ścisły wyznacznik, nie można pominąć czynników społecznych i rodzinnych, niemniej jednak ta rola melatoniny wydaje się potwierdzona, choć – u człowieka – szczątkowa. Prawdopodobnie odgrywa ona natomiast istotną rolę u ssaków, które posiadają sezonowy cykl rozmnażania i pora roku wpływa na ich cykl płciowy.

    W przeciągu ostatnich kilku lat pojawiały się także rozmaite doniesienia o rzekomym działaniu:

    • spowalniającym proces starzenia,
    • wzmacniającym układ odpornościowy,
    • przyspieszającym spalanie tkanki tłuszczowej i proces odchudzania.

    Melatoninie przypisywano także rolę zapobiegawczą w chorobach nowotworowych i metabolicznych, schorzeniach oczu, a także leczeniu podwyższonego poziomu cholesterolu. Niestety, żadne z tych doniesień nie zostało potwierdzone w sposób naukowy, a ewentualne testy przeprowadzano na zwierzętach. Powyższe tezy opierano między innymi na obserwacjach zmniejszonego wydzielania melatoniny u osób starszych, co wcale nie oznacza jej udziału w spowalnianiu procesu starzenia czy też powstawania komórek nowotworowych.

     

    Melatonina a melanina

     

    Melatonina to nie... melanina. Wiele osób myli czasem oba pojęcia ze względu na podobne brzmienie, niemniej zdecydowanie nie oznaczają one tego samego. Trzeba wiedzieć, że obie substancje mają odmienną zarówno rolę, jak i budowę. Melanina to rodzaj barwnika występującego w skórze, włosach i – co najbardziej znane – w tęczówkach. W skórze powstaje pod wpływem promieniowania UV i chroni jej głębsze warstwy przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych, a jej fizyczną oznaką jest oczywiście opalenizna czy ciemne zabarwienie tęczówek i włosów.

    Autor: lek. Sylwia Jastrzębowska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Sposoby na bezsenność
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.