zarejestruj się zaloguj się

Leczenie insuliną – możliwe objawy

Tekst: Marek Dryżałowski
Dodane: 06. lutego, 2014

Insulina jest substancją, która pozwala na skuteczne leczenie milionów cukrzyków na całym świecie, a jednocześnie jednym z podstawowych hormonów ludzkiego organizmu. Spełnia kilka kluczowych funkcji, z których najważniejszą jest regulacja metabolizmu glukozy – jej poziomu we krwi oraz wykorzystania we wszystkich tkankach.

SPIS TREŚCI:

    Fizjologiczne funkcje insuliny

     

    U zdrowego człowieka insulina jest częścią składową układu hormonalnego, która odpowiada za szereg reakcji fizjologicznych. Wśród jej funkcji można wymienić:

    • regulację metabolizmu glukozy – poprzez umożliwienie transportu cukru z krwi do komórek i jego magazynowanie w wątrobie,
    • pobudzenie produkcji białek – czyli wspieranie wzrostu organizmu,
    • nasilenie tworzenia tkanki tłuszczowej – czyli przekształcanie nadmiaru glukozy w tłuszcz.

    Wszystkie z powyższych zadań są bardzo ważne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, chociaż przy braku hormonu najwyraźniej i najszybciej ujawniają się zaburzenia związane z metabolizmem glukozy.

    Insulina jest produkowana w trzustce, a konkretnie w strukturach zwanych wyspami Langerhansa – grupach komórek rozsianych w tkance narządu. U osób chorujących na cukrzycę działanie insuliny może być zaburzone na kilka sposobów, z których dwa najważniejsze to:

    • bezwzględny brak insuliny – wynikający z uszkodzenia komórek wysp Langerhansa, charakterystyczny zwłaszcza dla cukrzycy typu 1,
    • insulinooporność – czyli upośledzenie reakcji tkanek na działanie hormonu, które wynika np. z otyłości i jest głównym mechanizmem w cukrzycy typu 2.

    W przypadku, gdy organizm nie jest w stanie zapewnić odpowiedniej ilości insuliny dla własnych potrzeb, konieczne jest podawanie jej z zewnątrz w formie zastrzyków, co jest podstawą i nieodzownym elementem terapii cukrzycy, m.in. w typie 1 i zaawansowanych stadiach typu 2.

     

    Insulina jako lek

     

    Do pierwszej połowy XX wieku rozpoznanie cukrzycy było wyrokiem śmierci dla pacjenta, gdyż nie istniała żadna forma leczenia tej choroby. Ten stan uległ zmianie w roku 1922 w Kanadzie, gdzie Frederick Banting oraz Charles Best zdołali wyizolować insulinę oraz skutecznie zastosować ją w terapii. Od tego czasu zostały poczynione znaczne postępy, a także powstało wiele odmian leku, będących zmodyfikowanymi wersjami naturalnej cząsteczki.

    Dzięki nowym odkryciom w chwili obecnej osoby chorujące na cukrzycę mogą prowadzić zupełnie normalne, aktywne życie, a także dożywać późnej starości bez obciążenia poważnymi powikłaniami.

    Nowoczesne preparaty insulin dzieli się ogólnie na podstawie czasu działania. Wyróżniamy:

    • analogi szybko działające (działają najszybciej i najkrócej),
    • insuliny krótko działające,
    • insuliny o pośrednim czasie działania,
    • analogi długo działające (działają najwolniej i najdłużej).

    Istnieją także gotowe mieszanki różnych rodzajów insulin, które posiadają cechy pośrednie pomiędzy powyższymi grupami.

    Zastosowanie różnych odmian insuliny u jednego pacjenta pozwala maksymalnie dostosować terapię do naturalnego rytmu wydzielania hormonu, co daje najskuteczniejszą kontrolę poziomu cukru.

     

    Działania niepożądane insuliny

     

    Ogólnie rzecz biorąc, insulina jest lekiem bardzo dobrze tolerowanym przez większość pacjentów i praktycznie nie opisuje się w jej przypadku działań niepożądanych innych niż wynikające z samego działania hormonu. Bardzo rzadko zdarzają się reakcje alergiczne bądź na samą insulinę danego typu, bądź na substancje dodatkowe stosowane w konkretnym preparacie, co czasami zmusza do jego zmiany na inny, o podobnym działaniu.

    Istnieją doniesienia o pacjentach, którzy zdecydowanie lepiej tolerują insuliny produkowane według starej technologii (tzn. izolowane z trzustek wieprzowych lub wołowych, a nie produkowane metodami inżynierii genetycznej) – dlatego preparaty insulin zwierzęcych, choć rzadko stosowane i produkowane w stosunkowo niewielkich ilościach, są nadal dostępne na rynku (np. Insulinum Maxirapid WO-S alto depuratum TZF®, Insulinum Lente WO-S alto depuratum TZF®).

    Pomimo swojej dobrej tolerancji insulina może doprowadzić do działań niepożądanych w wyniku przedawkowania – doprowadzi to do stanu tzw. hipoglikemii. Ponadto przewlekłe stosowanie insuliny w dużych dawkach może doprowadzić do wzrostu masy ciała.

     

    Hipoglikemia

     

    Ponieważ podstawowym efektem działania insuliny jest obniżenie poziomu cukru we krwi, jej przedawkowanie obniży go zdecydowanie bardziej niż jest to zamierzone, co doprowadzi do stanu niskiego stężenia glukozy we krwi, czyli tzw. hipoglikemii. Hipoglikemia daje szereg objawów, takich jak:

    • niepokój,
    • zaburzenia koncentracji,
    • drżenie rąk,
    • upośledzenie widzenia,
    • drażliwość,
    • przyspieszone bicie serca.

    W skrajnych przypadkach (gdy stężenie glukozy we krwi spadnie znacznie poniżej 60 mg/dl) może ona doprowadzić do utraty przytomności i ostatecznie, przy braku odpowiedniego leczenia, do śmierci.

    Podstawowym leczeniem w przypadku hipoglikemii jest jak najszybsze spożycie posiłku składającego się z cukrów prostych – ulegających szybkiemu wchłanianiu (czyli np. cukier, sok owocowy, napój słodzony cukrem, cukierek nie zawierający czekolady). Należy pamiętać, że takie pokarmy jak chleb, czekolada, batoniki, wafelki itd. wchłaniają się powoli i do leczenia hipoglikemii nadają się zdecydowanie gorzej.

    Objawy powinny ustąpić do kilkunastu minut od przyjęcia posiłku. Jeżeli się utrzymują – konieczna jest kolejna porcja cukru. W przypadku, gdy zaburzenia się nasilają, celowe jest wezwanie pogotowia ratunkowego.

    Należy pamiętać, że wypicie alkoholu znacznie nasila ryzyko wystąpienia hipoglikemii, zwłaszcza jeżeli z alkoholem nie jest spożywany żaden pokarm (częsty problem u alkoholików, nawet nie chorujących na cukrzycę i nie przyjmujących insuliny, gdyż cierpią oni na stany przewlekłego niedożywienia).

     

    Wzrost masy ciała

     

    Jak napisano powyżej, jednym z fizjologicznych efektów działania insuliny jest pobudzenie wzrostu tkanki tłuszczowej – stanowi to podstawowy mechanizm, w jakim organizm przekształca nadmiar substancji odżywczych. Dlatego u pacjentów stosujących insulinę w dużych dawkach (np. z powodu współistniejącej insulinooporności) można zaobserwować wzrost masy ciała. Efekt ten może być wyraźniejszy u świeżo zdiagnozowanych cukrzyków, ponieważ w okresie, gdy choroba była nierozpoznana, w ich organizmie panował niedobór hormonu, doprowadzający do działania odwrotnego od wyżej opisanego, tzn. zmniejszonej produkcji i nasilonego rozkładu tkanki tłuszczowej. Dlatego jednym z charakterystycznych objawów cukrzycy z bezwzględnym niedoborem insuliny jest gwałtowny spadek masy ciała, który ulega później szybkiemu wyrównaniu, gdy do leczenia zostanie wprowadzona insulina i wyrównają się wszystkie zaburzenia metaboliczne.

    Ważne jednak jest, że wzrost wagi po insulinie zazwyczaj jest stosunkowo niewielki, w odróżnieniu od np. leków sterydowych, które potrafią doprowadzić wręcz do rozwoju otyłości. Przy prawidłowym dawkowaniu większość pacjentów w ogóle nie obserwuje tego działania niepożądanego.

     

    Insulina a inne zaburzenia odżywiania

     

    Powyższy problem jest o tyle istotny, że opisywano przypadki, w których (zwłaszcza u nastoletnich pacjentek) cukrzyca ulegała nałożeniu na już istniejące zaburzenia odżywiania, zwłaszcza anoreksję, co doprowadzało do stanu, w którym osoby chore z premedytacją stosowały zbyt niskie dawki leku w celu obniżenia wagi. Efektem był oczywiście stale utrzymujący się wysoki poziom cukru we krwi, czyli w zasadzie brak prawidłowej terapii cukrzycy.

    Taka praktyka jest oczywiście niesamowicie szkodliwa dla organizmu, gdyż umożliwia przyspieszony rozwój powikłań, a w skrajnych przypadkach może doprowadzić do tzw. kwasicy ketonowej, która jest stanem zagrożenia życia wynikającym z braku insuliny w organizmie.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Glukagon – badanie
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.