zarejestruj się zaloguj się

Hormonalna terapia zastępcza

Tekst: lek. Agnieszka Zaremba
Hormonalna terapia zastępcza
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 25. lipca, 2014

Hormonalna terapia zastępcza to metoda leczenia objawów towarzyszących zmianom w okresie menopauzy. Klimakterium – inaczej przekwitanie, to okres, w którym następuje utrata funkcji hormonalnej jajnika. Kobieta przestaje wówczas miesiączkować, a w jej organizmie zachodzą także inne zmiany związane z niedoborem estrogenów produkowanych przez jajniki. Aby uniknąć objawów menopauzy, część kobiet stosuje hormonalną terapię zastępczą.

lek. Agnieszka  Zaremba
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Zmiany w okresie menopauzy

     

     Klimakterium to czas, w którym dochodzi do utraty cyklicznej funkcji jajników. Obniżenie stężenia estrogenów we krwi skutkuje m.in.:

    • zmianami atroficznymi (zanikowymi) w pochwie (co może powodować suchość pochwy) i w cewce moczowej;
    • niekorzystnymi zmianami w profilu lipidowym – obniżeniem stężenia cholesterolu HDL (tzw. „dobrego cholesterolu”) oraz podwyższeniem stężenia cholesterolu LDL (tzw. „złego cholesterolu” prowadzącego do miażdżycy);
    • obniżeniem kurczliwości mięśnia sercowego, spadkiem objętości wyrzutowej serca;
    • zmianami w układzie krzepnięcia, zmniejszeniem zdolności płytek krwi do agregacji;
    • zmniejszeniem wydzielania melatoniny przez szyszynkę, co skutkuje kłopotami z zasypianiem, bezsennością, pogorszeniem jakości snu;
    • zmniejszeniem gęstości kości;
    • spadkiem zawartości kolagenu i kwasu hialuronowego w tkankach, co wiąże się np. ze ścieńczeniem skóry;
    • wzrostem pH w pochwie i zwiększeniem podatności na infekcje dróg rodnych;
    • zmianami w układzie moczowym prowadzącymi do wzrostu ryzyka nietrzymania moczu;
    • obniżeniem libido;
    • pogorszeniem pamięci i uwagi;
    • obniżeniem nastroju, wzrostem ryzyka depresji.

    Wyrazem przekwitania jest też tzw. zespół klimakteryjny. Pojawia się on zwykle w okresie od kilku miesięcy do 3 lat po ostatniej miesiączce. Jego objawami są:

     

    Czym jest hormonalna terapia zastępcza?

     

    Wskazaniem do hormonalnej terapii zastępczej jest obecność dokuczliwych objawów menopauzy, tak zwanych objawów wypadowych (tzn. związanych z niedoborem estrogenów).

    Hormonalna terapia zastępcza polega na suplementacji estrogenów naturalnych (takich jak estriol, beta-estradiol itd.) w połączeniu z gestagenami, które zapobiegają zmianom dysplastycznym (prowadzącym do transformacji nowotworowej) endometrium (błony śluzowej trzonu macicy). Rzadziej stosuje się preparaty z samymi estrogenami – mogą być one stosowane przez pacjentki po usunięciu macicy.

    Głównym estrogenem zawartym w preparatach jest estron – słaby estrogen. Najsilniejszy estrogen – estradiol – występuje w niewielkich stężeniach. Istnieją różne drogi podawania hormonów: doustna, przezskórna (plastry i implanty podskórne), wstrzyknięcia domięśniowe, droga dopochwowa, domaciczna, donosowa, dzięki czemu pacjentka ma szeroki wybór stosowanej formy HTZ.

    Przed rozpoczęciem hormonalnej terapii zastępczej niezbędne jest wykonanie szeregu badań, które mają na celu wykluczenie ewentualnych przeciwwskazań do HTZ. Oprócz zebrania wywiadu i badania fizykalnego, włącznie z badaniem ginekologicznym i pomiarem ciśnienia krwi, lekarz zleca:

    • USG dopochwowe,
    • mammografię,
    • badanie krwi z lipidogramem, układem krzepnięcia oraz parametrami oceniającymi funkcję wątroby i nerek.

     

    Jakie są przeciwwskazania do HTZ?

     

    Nie każda kobieta może zastosować hormonalną terapię zastępczą. Przeciwwskazaniami do niej są:

     

    Jakie są działania niepożądane po HTZ?

     

    Hormonalna terapia zastępcza wpływa pozytywnie na wiele aspektów zdrowia kobiety po menopauzie, jednak nie jest ona pozbawiona działań niepożądanych. Zaliczamy do nich:

    • zwiększenie ryzyka choroby zakrzepowo-zatorowej i udaru mózgu – poprzez zwiększenie zdolności do agregacji płytek krwi oraz zmniejszenie stężenia antytrombiny III hamującej krzepnięcie,
    • zastój żylny i rozwój niewydolności żylnej – skutek działania gestagenów,
    • nieprawidłowe krwawienia z dróg rodnych,
    • wzrost ryzyka zachorowania na raka piersi i raka trzonu macicy,
    • kamicę żółciową i zapalenie pęcherzyka żółciowego,
    • wzrost masy ciała,
    • tkliwość piersi,
    • zawroty i bóle głowy,
    • ból i napięcie w podbrzuszu.

     

    Jakie badania trzeba wykonać?

     

    Jakie badania kontrolne należy wykonywać podczas stosowania hormonalnej terapii zastępczej? W trakcie stosowania hormonalnej terapii zastępczej pacjentka powinna pamiętać o regularnych wizytach u ginekologa i wykonywaniu badań kontrolnych. Dzięki temu szybko można wychwycić ewentualne skutki uboczne HTZ. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca:

    • regularne kontrole ginekologiczne – minimum raz w roku,
    • coroczną ocenę gruczołów piersiowych (badanie przez lekarza, mammografia, USG),
    • cytologię – minimum raz na 3 lata,
    • regularne badanie ultrasonograficzne narządu rodnego.

     

    Fitoestrogeny zamiast HTZ

     

    Część pacjentek obawia się rozpoczęcia hormonalnej terapii zastępczej. Alternatywą dla nich mogą być preparaty roślinne zawierające fitoestrogeny. Wykazano, że łagodzą one skutki przekwitania, a ponadto mają dodatkowe właściwości: przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze.

    Autor: lek. Agnieszka Zaremba
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Objawy wypadowe menopauzy

    Filtruj wyniki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.