zarejestruj się zaloguj się

Gruczolak nadnerczy

Tekst: lek. Mateusz Spałek
Gruczolak nadnerczy
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 18. grudnia, 2014

Gruczolak nadnerczy to jedna z chorób nadnerczy, jest schorzeniem stosunkowo rzadkim. Guz nadnercza znajdywany jest często „przypadkiem” podczas tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Inne nazwy, które są związane z przypadkowymi znaleziskami w nadnerczach to: incidentaloma, guzki nadnercza.

lek. Mateusz Spałek
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Budowa nadnerczy

     

    Nadnercza to bardzo istotny narząd wydzielania wewnętrznego (endokrynologiczny), produkujący hormony niezbędne do życia. Położone są na górnym biegunie nerek (w jamie brzusznej). W sumie człowiek posiada dwa nadnercza – po jednym z każdej strony. W zdrowym nadnerczu występują dwie części:

    • kora nadnerczy – odpowiada za wytwarzanie hormonów steroidowych (glikokortykosteroidów oraz mineralokortykosteroidów) i niektórych hormonów płciowych;
    • rdzeń nadnerczy – tutaj produkowane są aminy presyjne, czyli dobrze znana adrenalina (hormon stresu) i noradrenalina.

     

    Gruczolak nadnercza – podział

     

    Pojęcie guz nadnerczy jest szersze niż gruczolak nadnerczy. Jak sama nazwa wskazuje, gruczolak jest zbudowany z komórek gruczołowych. Mogą one, ale nie muszą wydzielać hormony (często w nadmiarze, co prowadzi do występowania zespołów chorobowych). Inna nazwa często występująca w opisach badań diagnostycznych to incidentaloma (incydentaloma). Pod tym pojęciem kryje się po prostu guz nadnerczy wykryty incydentalnie (przypadkowo), który posiada wymiar większy niż 1 cm.

    Gruczolak nadnercza może mieć charakter:

    • nienowotworowy,
    • nowotworowy.

    Guzy nienowotworowe nadnercza są zwykle skutkiem innych chorób, takich jak gruźlica lub przebyty uraz (i powstały krwiak, który wygląda jak guzek nadnercza). Guzy o charakterze nowotworowym mogą być złośliwe lub łagodne. Większość tego rodzaju zmian na szczęście jest łagodna – najczęściej występuje gruczolak kory nadnercza. Rzadsze nowotwory to:

    • guz chromochłonny nadnercza,
    • gruczolakorak kory nadnercza (zwykle są to guzy duże, które charakteryzuje złe rokowanie),
    • mięsak nadnercza,
    • chłoniak nadnercza,
    • tłuszczakomięśniak nadnercza,
    • przyzwojak nadnercza.

    Co więcej, guzy nadnerczy mogą występować jako pojedyncze zmiany (jak opisane powyżej) oraz zmiany mnogie, zajmujące obydwa nadnercza. Mnogie guzy nadnerczy są często związane z powiększeniem nadnerczy. Wywołują je takie choroby, jak:

    • wrodzony przerost nadnerczy (spowodowany wadami genetycznymi enzymów potrzebnych do produkcji hormonów),
    • drobnoguzkowy przerost nadnerczy,
    • wielkoguzkowy przerost nadnerczy.

     

    Jak diagnozuje się gruczolaka nadnerczy?

     

    Podstawą diagnostyki guzów nadnerczy jest wykluczenie złośliwego charakteru zmiany oraz sprawdzenie, czy guz wydziela hormony. Najczęstszymi zmianami są łagodne gruczolaki nadnerczy niewydzielające żadnych hormonów.

    Lekarz może zalecić wykonanie:

    Guz nadnercza może wydzielać nadmierne ilości hormonów, co czasami (ale nie zawsze) powoduje objawy kliniczne. Nadmiar hormonów nadnerczowych powoduje bardzo poważne skutki zdrowotne. By szybko wyłapać taką sytuację i podjąć ewentualną decyzję o wycięciu guza nadnercza, endokrynolog wykonuje testy hormonalne. Należą do nich:

    1. Test supresji kortyzolu – lekarz podaje 1 mg hormonu steroidowego (deksametazonu) przed snem, a następnie pobiera próbkę krwi do badań rano. Gdy wynik jest nieprawidłowy (u zdrowego człowieka podanie deksametazonu wygasza wewnętrzną produkcję hormonów steroidowych w nadnerczach, zaś gruczolaki zwykle „nie słuchają” takiego polecenia i nadal wydzielają wspomniane substancje), to przeprowadza się analizę wydzielania kortyzolu (hormonu nadnerczowego) w ciągu doby oraz test z 2 mg deksametazonu.
    2. Dobowe wydalanie w moczu metoksykatecholamin – ten rodzaj badania jest zalecany, gdy lekarz podejrzewa guza chromochłonnego rdzenia nadnerczy produkującego adrenalinę/noradrenalinę. Metoksykatecholaminy to końcowe produkty przemian amin presyjnych.
    3. Pomiar stężenia aldosteronu (jednego z hormonów nadnerczowych odpowiedzialnego za gospodarkę jonami) i aktywności reninowej osocza. Ten rodzaj diagnostyki jest wykonywany, gdy lekarz podejrzewa gruczolaka wydzielającego aldosteron. Nadmiar aldosteronu często objawia się nadciśnieniem tętniczym i oraz objawami tak zwanego zespołu Conna.
    4. Oznaczenie stężeń androgenów produkowanych przez nadnercza.

     

    Jakie są objawy gruczolaka nadnerczy?

     

    Guz nadnerczy, który jest przypadkowo znalezionym gruczolakiem, rzadko kiedy daje jakiekolwiek objawy.

    Objawy gruczolaka nadnerczy pojawiają się dopiero wtedy, gdy guz wydziela hormony. W zależności od rodzaju wytwarzanej w nadmiarze substancji, może to być:

     

    Gruczolak nadnercza – leczenie i rokowanie

     

    W celu oceny ryzyka złośliwości guza nadnercza, zespół lekarzy (endokrynolog, radiolog i chirurg) stosują specjalne wytyczne postępowania, które mówią, czy należy podejmować się zabiegu operacyjnego (usunięcia guzka). Jest to jedyna metoda, która gwarantuje pełne wyleczenie.

    Gruczolak nadnercza jest zwykle zmianą łagodną, także rokowanie jest bardzo dobre. Prognoza znacznie pogarsza się w rzadkich przypadkach raka nadnercza (kory lub rdzenia), gdzie szansa na przeżycie pięciu lat jest mniejsza niż 50 %.

    Autor: lek. Mateusz Spałek

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.