zarejestruj się zaloguj się

Diagnostyka osteoporozy

Tekst: Patrycja Sikorska
Dodane: 03. października, 2013

Osteoporoza jest chorobą, w przypadku podejrzenia której diagnostyka przebiega w kilku etapach. Wykonuje się badania krwi, badania obrazowe, gdzie znajomość pewnych cech budowy szkieletu może nasunąć podejrzenie osteoporozy oraz badanie densytometryczne, które stanowi unikatowy wariant do oceny tej tylko jednostki chorobowej.

SPIS TREŚCI:

    Badania przy osteoporozie

     

    Osteoporoza jest chorobą, której diagnostyka przebiega w kilku etapach. Pierwszym z nich musi być odpowiedź na pytanie, kogo należy diagnozować, a więc co może mieć wpływ na pojawienie się tego schorzenia. Dalsze etapy to: badanie krwi, w którym pewne parametry informują nas, w jakim stanie obecnie znajduje się gospodarka materiałem kostnym, badania obrazowe, gdzie znajomość pewnych cech budowy szkieletu może nasunąć podejrzenie osteoporozy oraz badanie densytometryczne, które stanowi unikatowy wariant do oceny tej tylko jednostki chorobowej.

     

    Kiedy bada się osteoporozę?

     

    Osteoporozę można podejrzewać, jeśli występują określone czynniki ryzyka, takie jak np.: podeszły wiek, płeć żeńska, wystąpienie w rodzinie złamań osteoporotycznych. Wskazaniem do dalszej diagnostyki w kierunku osteoporozy jest wystąpienie złamania osteoporotycznego u kobiet po menopauzie i mężczyzn po 50. roku życia. Pewnym wskazaniem jest również występowanie chorób, które w swoim przebiegu obniżają masę kostną i powodują wzrost ryzyka wystąpienia złamania. Do chorób takich zaliczamy m.in. nadczynność tarczycy, przytarczyc, kory nadnerczy, zaburzenia wchłaniania, choroby wątroby i nerek.

    Aby zdiagnozować osteoporozę, należy wykonać badania laboratoryjne krwi i moczu, zdjęcie rentgenowskie kręgosłupa lub dłoni oraz badanie densytometryczne kości.

     

    Badania laboratoryjne w osteoporozie

     

    Do badań laboratoryjnych zaliczamy oznaczenie markerów kościoresorpcji, czyli białek, których zmiana stężenia lub aktywności będzie informowała o wzmożonej utracie masy kości oraz markerów kościotworzenia, informujących nas o ich odbudowie. Do markerów kościoresorpcji zaliczamy fosfatazę kwaśną, pirydynolinę, deoksypirydynolinę oraz białka NTX α1 i α2. Fosfataza zasadowa, osteokalcyna i propeptydy prokolagenu typu I to markery świadczące o odbudowie kości.

     

    Badania hormonów w osteoporozie

     

    Kolejną grupę czynników mogących wpływać na stan układu kostnego stanowią hormony, które w niektórych zespołach endokrynologicznych mogą wpływać na resorpcję kości. Dwoma najważniejszymi są kalcytonina i parathormon, które biorą udział w metabolizmie wapnia. Pierwszy odpowiada za obniżanie jego stężenia we krwi, a drugi podnoszenie, często kosztem usuwania w nadmiernych ilościach z tkanki kostnej. Wyniki badań laboratoryjnych mogą być zafałszowane przez nadwagę, palenie tytoniu oraz przyjmowane środki antykoncepcyjne.

     

    Badania obrazowe przy osteoporozie

     

    W celu diagnostyki osteoporozy jako uzupełnienie do badań laboratoryjnych wykonuje się klasyczne zdjęcie RTG, najczęściej dłoni. Obecność osteoporozy może być na nim widoczna nie jako zniekształcona, ale zaciemniona kość o niewyraźnej strukturze, świadcząca o ubytku składników mineralnych. Ocena wyniku tego badania jest jednak subiektywna i nigdy nie może stanowić podstawy do postawienia rozpoznania osteoporozy.

    Pozostałe badania w osteoporozie, w tym także RTG, służą raczej do diagnostyki powikłań schorzenia, takich jak złamania szyjki kości udowej, trzonu kości promieniowej czy kompresyjnego złamania kręgu. W tych przypadkach wykonanie badań obrazowych jest jedyną możliwością na postawienie trafnego rozpoznania i warto posiłkować się kilkoma metodami, gdyż zmniejsza to ryzyko popełnienia pomyłki.

     

    Densytometria kości

     

    Badanie densytometryczne, zwane też densytometrią, to badanie, które pozwala ocenić gęstość mineralną kości (ang. bone mineral density, BMD). Jest bezbolesne i przypomina wykonanie zdjęcia rentgenowskiego. Nie wymaga ono od pacjenta żadnego specjalnego przygotowania. Jest ono jednak trudne do wykonania u osób otyłych, ponieważ nadmierna ilość tkanki tłuszczowej uniemożliwia wykonanie pomiaru.

    Dzięki densytometrii można zmierzyć gęstość m.in. szyjki kości udowej, lędźwiowego odcinka kręgosłupa, kości przedramienia, a także całego kośćca. Wynik badania zawiera obraz badanej okolicy, wynik przeprowadzonego pomiaru oraz porównanie wyniku z normą dla danej populacji, płci i wieku.

    To, co interesuje lekarza, to tzw. wskaźniki T-score i Z-score. Wskaźnik T-score informuje nas, jak bardzo wynik naszego badania odbiega od normy gęstości mineralnej, charakterystycznej dla populacji młodych, zdrowych osób. Z-score natomiast mówi nam, w jakim stopniu wynik różni się od wyników badań naszych zdrowych równolatków tej samej płci. Wzkaźnik T-score dla kobiet po menopauzie i mężczyzn po 50. roku życia o wartości niższej od -2,5 oznacza osteoporozę.

     

    Kiedy leczyć osteoporozę?

     

    Istotny jest fakt, że samo stwierdzenie małej masy kostnej nie jest podstawą do wdrożenia leczenia farmakologicznego osteoporozy. Muszą jej towarzyszyć objawy, takie jak np. złamania czy obniżenie wzrostu (w wyniku złamań trzonów kręgów). Kwalifikacja do leczenia należy do lekarza, który powinien kierować się zasadą, że należy leczyć chorobę, a nie wynik badania.

    W internecie dostępne są specjalne kalkulatory, dzięki którym osoby poniżej 65. roku życia mogą samodzielnie obliczyć indywidualne ryzyko wystąpienia złamania. Ponieważ nie został przygotowany arkusz kalkulacyjny dla Polski, zaleca się korzystanie z wersji dla Wielkiej Brytanii.

    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Osteoporoza u mężczyzn
    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.