zarejestruj się zaloguj się

Cukrzyca typu 2

Tekst: mgr Marta Natkańska
Cukrzyca typu 2
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 08. lipca, 2013

Cukrzyca typu 2 (łac. diabetes mellitus typi 2), inaczej zwana cukrzycą insulinoniezależną, to choroba metaboliczna cechująca się hiperglikemią (czyli zwiększonym poziomem glukozy we krwi), spowodowaną opornością tkanek na działanie insuliny.

mgr Marta Natkańska
AUTOR
mgr Marta Natkańska specjalista zdrowia publicznego
SPIS TREŚCI:

    Cukrzyca typu 2 a cukry

     

    Cukrzyca typu 2 (łac. diabetes mellitus typi 2), inaczej zwana cukrzycą insulinoniezależną, to choroba metaboliczna cechująca się hiperglikemią (czyli zwiększonym poziomem glukozy we krwi), spowodowaną opornością tkanek na działanie insuliny. Stanowi ok. 80-90% przypadków rozpoznawanej cukrzycy. Zwykle dotyczy osób dorosłych oraz w podeszłym wieku. Z uwagi na rosnącą liczbę rozpoznawanych przypadków cukrzyca typu 2, obok nadciśnienia tętniczego, otyłości i choroby wieńcowej, zaliczana jest do chorób cywilizacyjnych.

    Węglowodany są to związki organiczne, których utlenianie dostarcza żywym organizmom potrzebnej im energii. Najważniejsze z nich to: galaktoza, fruktoza i glukoza. Ostatni z wymienionych związków to główny produkt trawienia węglowodanów i główny cukier krążący we krwi. Stężenie glukozy w krążeniu zależy od jej wchłaniania w jelitach, jej zużycia i produkcji w wątrobie i nerkach oraz zużycia przez tkanki obwodowe. Ponadto glukoza może być syntetyzowana przez organizm ze związków niebędących węglowodanami, czyli w procesie glukoneogenezy. Ten szlak metaboliczny odgrywa ważną rolę w mózgu, dla którego glukoza stanowi podstawowy materiał energetyczny. Istotne zatem jest, by utrzymywać w równowadze poziom glukozy. Stężenie tego węglowodanu we krwi człowieka po okresie nocnego spoczynku wynosi przeciętnie 80 mg/dl (4,44 mmol/l). W ciągu dnia stężenie to waha się w granicach od 80 mg/dl (4,44 mmol/l) przed posiłkiem do około 120 mg/dl (6,67 mmol/l) po posiłku. W przypadku długotrwałego wzrostu stężenia glukozy we krwi, czyli hiperglikemii, dochodzi do rozwoju choroby metabolicznej, zwanej cukrzycą. Ze względu na przyczynę i objawy choroby wyróżnia się kilka typów cukrzycy: typ 1, typ2, LADA, MODY i cukrzycę ciężarnych.

     

    Jakie są przyczyny cukrzycy typu 2?

     

    W rozwoju cukrzycy typu 2 dużą rolę odgrywają predyspozycje genetyczne. Są one częstsze niż w przypadku cukrzycy typu 1 i dotyczą ok. 25% chorych. Za dziedziczenie skłonności do cukrzycy typu 2 nie odpowiada jeden konkretny, a wiele genów i ich mutacji – m.in. geny warunkujące wydzielanie insuliny (np. geny transportera glukozy), geny odpowiedzialne za rozwój insulinooporności (czyli zmniejszenia wrażliwości komórek na działanie insuliny, np. geny receptorów insuliny). Pomimo genetycznego obciążenia wskazuje się także czynniki środowiskowe, czyli takie, na które mamy wpływ i możemy je zmieniać, np. nawyki żywieniowe, mała aktywność fizyczna, jako kluczowe w rozwoju cukrzycy typu 2. To schorzenie bowiem wykazuje niezwykle silny związek np. z otyłością. Występuje ok. 10 razy częściej wśród osób otyłych niż u szczupłych. Aż 70% przypadków cukrzycy tupu 2 jest kojarzonych z otyłością, zwłaszcza tzw. „brzuszną”, „androidalną”, „typu jabłka”. Ma to bezpośredni związek z insulinoopornością komórek, w tym także oporności na działanie insuliny występujących w nadmiernej ilości komórek tłuszczowych. Dochodzi także do wzrostu wytwarzania tzw. wolnych kwasów tłuszczowych, co z kolei obniża metabolizm glukozy w pozostałych komórkach, np. w wątrobie czy mięśniach szkieletowych. Do rozwoju cukrzycy typu 2 w znacznym stopniu przyczynia się ponadto zbyt mała aktywność fizyczna. Brak pracy mięśni zmniejsza liczbę i powinowactwo receptorów insuliny, co zaburza zużycie glukozy w tkance mięśniowej, tłuszczowej i wątrobie.

    W początkowej fazie rozwoju cukrzycy typu 2 organizm wytwarza insulinę, ale jej ilość jest zbyt mała w stosunku do aktualnego poziomu glukozy we krwi. Często też wydzielanie insuliny jest nieprawidłowe, czyli nieco opóźnione w stosunku do przyjętego posiłku. Prowadzi to do stopniowego zwiększenia poziomu glukozy we krwi – hiperglikemii. Taki przedłużający się stan wywiera stopniowy szkodliwy wpływ na komórki beta wysp trzustkowych, co dodatkowo zwiększa poziom glukozy we krwi. Na tym etapie często nie występują niepokojące dla chorego objawy, co w efekcie prowadzi do wielu negatywnych i groźnych w skutkach powikłań – uszkodzenia naczyń krwionośnych, zarówno drobnych (tzw. mikroangiopatie, czyli uszkodzenie naczyń w skórze; siatkówce – retinopatia czy w nerkach – nefropatia), jak i naczyń o większym świetle (tzw. makroangiopatie, czyli miażdżyca tętnic mózgu, serca i kończyn dolnych). Dochodzi także do rozwoju tzw. neuropatii, czyli uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego, obwodowego i autonomicznego.

     

    Jakie są objawy cukrzycy typu 2?

     

    Cukrzyca typu 2 przez wiele lat może przebiegać w sposób utajony, bez jakichkolwiek objawów. Nieuchwytny początek stwierdza się u ponad 85% chorych. Cukrzyca typu 2 manifestuje się:

    • zwiększonym pragnieniem (polidypsją),
    • zwiększeniem ilości oddawanego moczu (poliurią, czyli wielomoczem),
    • wzmożonym apetytem,
    • utratą masy ciała pomimo zwiększonego apetytu,
    • osłabieniem, zmęczeniem.

    Niekiedy z uwagi na długotrwały i utajony rozwój choroby zauważalne są dopiero powikłania nieleczonej hiperglikemii, tj.:

    • często rozwijające się stany zapalne skóry oraz narządów moczowo-płciowych (czyraczność, drożdżyca jamy ustnej i sromu),
    • zaburzenia narządu wzroku z uwagi na postępujące uszkodzenia drobnych naczyń krwionośnych w siatkówce (tzw. retinopatia cukrzycowa),
    • zaburzenia czucia wraz z dolegliwościami bólowymi w związku z postępującym uszkodzeniem nerwów, pojawiające się pieczenie i palenie skóry, nieprawidłowy odbiór dotyku (tzw. neuropatia cukrzycowa),
    • uszkodzenie naczyń krwionośnych nerek (tzw. nefropatia cukrzycowa),
    • długo i trudno gojące się rany i owrzodzenie skóry, zwłaszcza podudzia i stopy.

     

    Jak leczyć cukrzycę typu 2?

     

    Cukrzyca typu 2 to schorzenie, które rozwija się stopniowo, przez wiele lat w postaci utajonej. Na tym etapie jedynym kryterium diagnostycznym jest podwyższony poziom glukozy we krwi. Wówczas terapia skupia się na obniżeniu stężenia glukozy metodami niefarmakologicznymi, wpływając na modyfikację trybu życia. Najlepszy efekt osiąga się, stosując właściwą dietę cukrzycową (często zwaną przeciwcukrzycową), dostosowaną do dziennego zapotrzebowania kalorycznego chorego wraz z regularną aktywnością fizyczną o umiarkowanym nasileniu. Zarówno kwestia ustalenia prawidłowego jadłospisu, jak i wykonywanych ćwiczeń fizycznych powinna się odbywać po konsultacji z lekarzem i być dobrana indywidualnie dla każdego pacjenta. Znacznie ułatwi to osiągnięcie założonego celu terapii, czyli zmniejszenie masy ciała (zwykle chorzy na cukrzycę typu 2 są otyli) oraz obniżenie poziomu glukozy we krwi do wartości zbliżonych do normy. Gdy taka forma leczenia nie jest w pełni skuteczna, zaleca się dodatkowo terapię doustnymi lekami hipoglikemizującymi (czyli zmniejszającymi stężenie glukozy we krwi).

    Najczęściej stosuje się tu: pochodne sulfonylomocznika czy pochodne biguamidów. W przypadku, gdy pomimo stosowania wszystkich form leczenia wymienionych wcześniej nie uda się uzyskać obniżenia glikemii (czyli stężenia glukozy we krwi), do leczenia należy włączyć insulinę. Istotne znaczenie diagnostyczne w ocenie skuteczności prowadzonej terapii ma test HbA1c. Jest to badanie poziomu hemoglobiny glikowanej (jednej z jej frakcji powstałych w wyniku przemian po połączeniu się z cząsteczką glukozy), niezwykle przydatne do oceny poziomu glukozy we krwi w ciągu ostatnich 120 dni przed wykonaniem testu (czyli w czasie trwania życia erytrocytu). Stężenie hemoglobiny glikowanej w teście HbA1c nie powinno być większe niż 7%. Wartości podwyższone wskazują jednoznacznie na długotrwałą hiperglikemię i nieprawidłowo prowadzoną terapię cukrzycy. Istnieje także ich silne powiązanie ze zwiększonym ryzykiem rozwoju powikłań cukrzycy.

    W terapii cukrzycy typu 2 niezwykle istotny jest świadomy udział chorego w prowadzonej terapii. Tylko pacjent prawidłowo wyedukowany i poinformowany przez lekarza chętnie przestrzega wszelkich zaleceń i ograniczeń, co w efekcie przynosi lepsze efekty terapeutyczne.

    Autor: mgr Marta Natkańska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Hiperglikemia
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.