zarejestruj się zaloguj się

Cukrzyca a alkohol i używki

Tekst: Marek Dryżałowski
Cukrzyca a alkohol i używki
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 10. lutego, 2014

Powszechnie panuje przeświadczenie, że osobom chorującym na cukrzycę, w tym na cukrzycę typu 2, wielu rzeczy robić „nie wolno“ – co zazwyczaj nie do końca jest prawdą. Warto zatem przyjrzeć się, jak wygląda relacja między chorobą a najbardziej popularnymi używkami: słodyczami, alkoholem oraz paleniem tytoniu.

SPIS TREŚCI:

    Cukrzyca a alkohol

     

    Spożywanie alkoholu w znacznych ilościach jest niezalecane – zarówno wśród osób zdrowych, jak i chorujących na cukrzycę. Dopuszcza się spożywanie (w przeliczeniu) do 30 g alkoholu etylowego dziennie przez mężczyzn i do 20 g przez kobiety. Dlatego całkowita abstynencja nie jest warunkiem zachowania zdrowia – jak w przypadku wielu używek, kluczem pozostaje umiar oraz rozsądek.

    Alkohol wywołuje szereg efektów metabolicznych w organizmie, część z nich jest szczególnie ważna dla osób z cukrzycą. Przede wszystkim, prowadzi on do zahamowania produkcji glukozy w wątrobie, a jednocześnie nasila uwalnianie wcześniej zgromadzonych zapasów glukozy. Dlatego wpływ alkoholu na poziom cukru we krwi jest ściśle uzależniony od tego, czy spożyto wcześniej posiłek, czy też nie.

    Jeżeli w wątrobie nie są zgromadzone żadne zapasy (tzn. chory nic nie jadł od dłuższego czasu), etanol zahamuje produkcję glukozy i nastąpi gwałtowny spadek poziomu cukru we krwi. Z kolei jeżeli pacjent jest najedzony (np. podczas przyjęcia, po obfitym posiłku, itd.), alkohol może paradoksalnie doprowadzić do wzrostu poziomu cukru, jednak po pewnym czasie i tak dojdzie do ponownego spadku, gdy glukoza zgromadzona w organizmie ulegnie wyczerpaniu.

    Z powyższych mechanizmów wynika, że podstawowa zasada bezpieczeństwa przy piciu alkoholu polega na jednoczesnym spożywaniu przekąsek zawierających węglowodany (jak chociażby chipsy ziemniaczane, często spotykane na wszelkiego rodzaju imprezach). Ponadto warto wtedy zadbać o ściślejszą samokontrolę, czyli częstsze pomiary poziomu cukru we krwi, aby móc na bieżąco reagować na bardzo szybkie zmiany.

    W każdej sytuacji odradza się takie spożywanie alkoholu, które prowadzi do upicia, gdyż dla osoby chorującej na cukrzycę zdolność podejmowania decyzji (np. dotyczących dawek insuliny) jest podstawą bezpieczeństwa. Osoba pod silnym wpływem alkoholu nie jest w stanie samodzielnie przeciwdziałać nadmiernym wahaniom poziomu cukru we krwi, co może nawet skończyć się śmiercią, w skrajnych przypadkach (ciężkie niedocukrzenie w stanie odurzenia jest nie tak rzadko spotykaną przyczyną zgonu, zwłaszcza u młodych osób chorujących na cukrzycę).

    Jeżeli już dojdzie do sytuacji, w której chory spożył nadmierną ilość alkoholu – ważne jest, aby pod żadnym pozorem nie zostawiać go samego, w miarę możliwości kontrolować okresowo poziom cukru we krwi (np. co godzinę) i reagować na jego zmiany (jeżeli poziom wiedzy na to pozwala). Jeżeli jednak sytuacja wymyka się spod kontroli (np. chory jest nieprzytomny, a cukier stale spada do wartości poniżej 90-100 mg/dl lub gwałtownie wzrasta powyżej 300-400 mg/dl), należy wezwać pogotowie ratunkowe – można w ten sposób uratować choremu życie.

     

    Cukrzyca a palenie tytoniu

     

    Papierosy są jedną z używek, które mają jednoznacznie negatywny wpływ na zdrowie w każdej ilości i pod jakąkolwiek postacią, co zostało potwierdzone licznymi badaniami naukowymi. Ponadto, nałóg palenia u osób chorujących na cukrzycę jest rzeczywiście o wiele bardziej szkodliwy, niż w przypadku palaczy o prawidłowym metabolizmie glukozy.

    Palenie ma trzy główne skutki w organizmie:

    • zwiększa w dramatyczny sposób ryzyko zachorowania na nowotwory (głównie raka płuc),
    • uszkadza naczynia krwionośne (prowadząc do rozwoju miażdżycy, chorób serca i pokrewnych zaburzeń),
    • niszczy płuca, będąc przyczyną rozwoju tzw. przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).

    Oczywiście negatywnych efektów palenia jest o wiele więcej, jednak trzy wymienione mają największy wpływ na skrócenie życia wśród wieloletnich palaczy.

    Osoby chorujące na cukrzycę są już poważnie zagrożone chorobami naczyń, gdyż większość późnych powikłań podwyższonego poziomu cukru we krwi wiąże się w taki lub inny sposób z uszkodzeniem układu krwionośnego. Jeżeli dodatkowo pacjent zacznie palić papierosy, ryzyko ulega zwielokrotnieniu – zwłaszcza w zakresie miażdżycy tętnic.

    Przeprowadzone zostały badania wpływu tytoniu na śmiertelność wśród pacjentów z cukrzycą typu 2 – otrzymane wyniki wykazały, że palacze obciążeni byli średnio o 30-120 % większym ryzykiem zgonu niż osoby niepalące. To oznacza mniej więcej, że jeżeli w grupie niepalących cukrzyków w pewnym okresie czasu umrze 10 osób, to wśród palaczy liczba ta wyniesie od 13 do ponad 20 chorych.

    Ponadto, nikotyna sama w sobie ma także negatywny wpływ na regulację poziomu cukru we krwi, gdyż nasila zjawisko insulinooporności – czyli u palaczy trzustka jest bardziej obciążona, gdyż musi produkować zwiększone ilości insuliny. Średnio przyjmuje się, że osoby palące mają dwa razy większe ryzyko zachorowania na cukrzycę typu 2 niż reszta społeczeństwa, właśnie z powodu opisanego mechanizmu.

    Wszystkie argumenty przemawiają za tym, że dla cukrzyków szczególnie ważne jest unikanie palenia tytoniu oraz rzucanie nałogu przez już palących.

     

    Cukrzyca a słodycze

     

    W społeczeństwie silnie zakorzenione jest przekonanie, że dla osób z cukrzycą słodycze wszelkiego rodzaju stanowią truciznę, co oczywiście nie jest prawdą.

    Aktualne wytyczne Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, czyli obowiązujące zasady leczenia cukrzycy, mówią, że każdy cukrzyk powinien ograniczać ilość cukrów prostych (czyli słodyczy) w codziennej diecie – ale nikt nie twierdzi, że są one całkowicie zakazane. Jest to sytuacja bardzo podobna do reguł prawidłowego żywienia zalecanych osobom zdrowym. Nikt nie powinien objadać się słodyczami na co dzień. W przypadku pacjentów z cukrzycą dochodzą do tego kolejne czynniki, które jednak można skutecznie kontrolować.

    Podstawowym problemem słodyczy jest to, że bardzo gwałtownie podnoszą one poziom cukru we krwi i utrudniają zachowanie kontroli cukrzycy. Ponadto w większych ilościach są posiłkiem wysokokalorycznym, czyli mogą prowadzić do wzrostu masy ciała, co jest zjawiskiem zdecydowanie niepożądanym. Z tych powodów mogą one być raczej spożywane „od święta“, a nie codziennie.

    Kluczem do zachowania odpowiedniej kontroli poziomu cukru przy spożywaniu słodyczy jest prawidłowe przeliczenie dawek insuliny, aby zrównoważyć zwiększoną ilość węglowodanów. Jest to umiejętność, którą powinien posiadać każdy właściwie przeszkolony pacjent z cukrzycą, dlatego kwestia doboru dawki nie stanowi zazwyczaj problemu.

    Nieco bardziej skomplikowana jest ocena szybkości, z jaką spożyty posiłek podniesie poziom glukozy we krwi – gdyż nawet wśród słodyczy jest to rzecz zróżnicowana. Generalnie, wszystkie produkty zawierające głównie cukier (np. landrynki) wchłaniają się błyskawicznie, a te zawierające znaczne ilości tłuszczu lub wypieki (czekolady, ciastka, wafelki, itd.) raczej zaczynają działać z opóźnieniem i ich efekt utrzymuje się przez dłuższy czas. Ma to znaczenie w zaplanowaniu podania dodatkowej dawki insuliny. W tej sprawie warto skonsultować się ze swoim lekarzem, który zaleci odpowiednie postępowanie w zależności od stosowanej insuliny i modelu terapii.

    Wskaźnikiem, który pomoże w ocenie danego produktu jest tzw. indeks glikemiczny (IG). Jest to parametr, który pokazuje, jak szybko dany posiłek podniesie poziom cukru we krwi – przy założeniu, że punktem odniesienia jest wzrost glikemii po spożyciu 50 gramów czystej glukozy. Dlatego im wyższy IG, tym gwałtowniej wzrośnie cukier po posiłku, a im niższy – tym wpływ jedzenia będzie łagodniejszy i bardziej rozłożony w czasie. Tabele indeksu glikemicznego, podobnie jak tabele kalorii, są dostępne w internecie lub różnego rodzaju publikacjach i ich znalezienie nie stanowi żadnego problemu.

    Znaleziono: 2 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 2 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.