zarejestruj się zaloguj się

Cukrzyca a insulina

Tekst: mgr Marta Natkańska
Cukrzyca a insulina
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 08. lipca, 2013

Insulina, obok glukagonu, to najważniejszy hormonalny regulator metabolizmu węglowodanów. Wydzielanie insuliny przez komórki beta trzustki jest pobudzane przez glukozę i część przywspółczulną autonomicznego układu nerwowego.

mgr Marta Natkańska
AUTOR
mgr Marta Natkańska specjalista zdrowia publicznego
SPIS TREŚCI:

    Co to jest insulina?

     

    Insulina to hormon białkowy, który wydzielany jest w naszym organizmie przez komórki beta wysp trzustkowych. W 1923 roku za jej odkrycie przyznano Nagrodę Nobla kanadyjskim badaczom – Johnowi Macleodowi oraz Frederickowi Bantenga. Jest też powszechnie stosowana w terapii chorych na cukrzycę. Insulina to pierwszy lek, który został wytworzony za pomocą inżynierii genetycznej. Aktualnie na skalę przemysłową powstaje przy użyciu bakterii Escherichia coli, którym wszczepiany jest gen ludzkiej insuliny. Fizjologiczne skutki jej działania są złożone. Insulina oddziałuje bowiem na większość komórek naszego ciała, ale szczególnie jej silny wpływ dotyczy komórek wątrobowych, mięśniowych i tkanki tłuszczowej. Najlepiej poznany jest efekt hipoglikemiczny (czyli obniżający poziom glukozy we krwi), ale insulina wpływa także na aminokwasy, transport elektrolitów, wiele enzymów i wzrost. Końcowym efektem jej działania jest magazynowanie węglowodanów, białek i tłuszczów. Z tego powodu często zwana jest „hormonem obfitości”.

    Z punktu widzenia chemicznego insulina to hormon białkowy składający się z 2 łańcuchów polipeptydowych, zawierających 51 aminokwasów połączonych ze sobą mostkami dwusiarczkowymi. Powstaje z przemiany proinsuliny, która rozpada się w stosunku 1:1 na  cząsteczkę insuliny oraz cząsteczkę peptydu C. Zatem pomiar stężenia peptydu C pełni ważną rolę w diagnostyce czynności wydzielniczej komórek beta wysp trzustkowych. Ma więc znaczenie kliniczne w diagnozowaniu cukrzycy. Okres połowicznego rozpadu insuliny we krwi wynosi ok. 5 minut. Insulina przepływa przez wątrobę we krwi żyły wrotnej, gdzie jej znaczna część ulega rozkładowi.

     

    Jak działa insulina?

     

    Insulina, obok glukagonu, to najważniejszy hormonalny regulator metabolizmu węglowodanów. Wydzielanie insuliny przez komórki beta trzustki jest pobudzane przez glukozę i część przywspółczulną autonomicznego układu nerwowego. W istocie insulina sygnalizuje stan nasycenia organizmu substratami energetycznymi i stymuluje ich magazynowanie oraz syntezę białek różnymi drogami.

     

    WĄTROBA
    • zmniejszenie uwalniania i zwiększenie wchłaniania glukozy;
    • zmniejszenie wytwarzania mocznika;
    • zwiększenie wychwytywania fosforanów i potasu z krwi;
    • wzrost wytwarzania enzymów związanych z syntezą glikogenu wątrobowego;
    • spadek syntezy enzymów glikogenolitycznych (czyli odpowiedzialnych za rozpad glikogenu).
    KOMÓRKI MIĘŚNI SZKIELETOWYCH, MIĘŚNI GŁADKICH I MIĘŚNIA SERCOWEGO
    • zwiększenie aktywnego transportu przez błonę komórkową do wewnątrz: glukozy, aminokwasów, jonów potasowych i fosforanowych;
    • przyśpieszenie wewnątrzkomórkowego metabolizmu węglowodanów, syntezy białek i syntezy kwasów tłuszczowych.
    TKANKA TŁUSZCZOWA
    • zwiększenie syntezy kwasów tłuszczowych i triacylogliceroli;
    • zahamowanie uwalniania z tkanki tłuszczowej wolnych kwasów tłuszczowych.

     

    Skutki niedoboru insuliny

     

    Niedobór insuliny to częsty i poważny stan patologiczny. Ze względu na rolę insuliny w regulacji prawidłowego poziomu glukozy we krwi skutki jej braku są bardzo negatywne. Skutkuje to hiperglikemią – zwiększeniem poziomu glukozy we krwi ponad normę wraz z towarzyszącymi biochemicznymi zaburzeniami. Niedobór insuliny prowadzi do rozwoju cukrzycy typu 1 (w przeciwieństwie do cukrzycy typu 2, gdzie wydzielanie insuliny jest prawie zachowane, lecz komórki wykazują oporność na jej działanie). W efekcie braku insuliny maleje przenikanie glukozy do wnętrza komórek, a jednocześnie wzrasta uwalnianie glukozy z wątroby do krwi. Zmniejsza się również przenikanie aminokwasów do mięśni oraz wzrasta rozpad tłuszczów. Utrzymująca się hiperglikemia prowadzi do pojawienia się glukozy w moczu (cukromoczu) i odwodnienia. Wzrasta metabolizm białek i tłuszczów, czego następstwem jest utrata masy ciała i pogłębiające się wyniszczenie organizmu. Przy braku odpowiedniego leczenia może wystąpić śpiączka, a nawet śmierć.

     

    Skutki nadmiaru insuliny

     

    Nadmiar insuliny to także niezwykle niekorzystne zjawisko, prowadzące do spadku poziomu glukozy we krwi poniżej normy, czyli hipoglikemii wraz z towarzyszącymi objawami klinicznymi, wywołanymi jej niedoborem w ośrodkowym układzie nerwowym oraz aktywacją układu współczulnego. Stan ten nie jest jednostką chorobową, lecz objawem odzwierciedlającym zaburzenie utrzymania prawidłowego poziomu glukozy. Postępująca hipoglikemia wpływa na prawidłowe funkcjonowanie organizmu i może prowadzić do śpiączki, a nawet do śmierci.

     

    Kiedy stosuje się insulinę?

     

    Insulina jako lek podawana jest w terapii:

    • cukrzycy typu 1 (gdzie występuje jej całkowity niedobór),
    • cukrzycy typu 2, jeśli wcześniejsza terapia doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi jest nieskuteczna,
    • cukrzycy ciężarnych, gdy dieta nie przynosi oczekiwanego zmniejszenia poziomu glukozy we krwi,
    • stanów zapalnych o ostrym przebiegu (np. zapaleniu płuc) u pacjentów z cukrzycą typu 2, przyjmujących doustne leki przeciwcukrzycowe jako lek stosowany do czasu poprawy stanu ogólnego.
    Autor: mgr Marta Natkańska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Glukagon – badanie
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.