zarejestruj się zaloguj się

Choroba de Quervaina

Tekst: lek. Agnieszka Zaremba
Dodane: 27. listopada, 2013

Zapalenia tarczycy dzieli się na przewlekłe, ostre oraz podostre. Wśród tych ostatnich najczęściej spotykane jest granulocytowe (ziarniniakowe, olbrzymiokomórkowe) zapalenie tarczycy, zwane chorobą de Quervaina. Charakterystyczną cechą dla tego zapalenia jest pojawienie się w obrębie gruczołu ziarniniaków z komórkami olbrzymimi. Zmieniona zapalnie tarczyca jest duża, obrzęknięta i bolesna.

lek. Agnieszka  Zaremba
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Przyczyny choroby de Quervaina

     

    Przyczyna choroby de Quervaina nie jest jeszcze w pełni wyjaśniona. Najbardziej prawdopodobna teoria określa podostry proces zapalny jako następstwo infekcji wirusowych u osób predysponowanych genetycznie (posiadaczy antygenu HLA-BW35). Choroba może rozwinąć się w przebiegu zakażenia wirusami:

    • grypy,
    • świnki,
    • odry,
    • Epsteina-Barr (EBV),
    • Coxsackie,
    • enterowirusami.

     

    Jak przebiega podostre zapalenie tarczycy?

     

    Podostre zapalenie tarczycy ma przebieg fazowy. Najczęściej u pacjentów występują cztery fazy, aczkolwiek przebieg dwufazowy (z pominięciem faz III i IV) również nie należy do rzadkości.

    1. Faza I faza nadczynności tarczycy – spowodowana jest uwolnieniem hormonów z uszkodzonego miąższu gruczołu. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższone stężenia fT3 (trójjodotyroniny) i fT4 (tyroksyny) oraz obniżone stężenie TSH (hormonu tyreotropowego). W tym okresie możliwe jest także występowanie przeciwciał przeciwtarczycowych w surowicy krwi. Faza ta zwykle trwa kilka (4-8) tygodni.
    2. Faza II eutyreoza – stężenia TSH, fT3 i fT4 mieszczą się w granicach normy.
    3. Faza III faza niedoczynności tarczycy – w badaniach laboratoryjnych przejawia się obniżeniem stężeń fT3 i fT4 oraz podwyższeniem stężenia TSH. W przeciwieństwie do fazy nadczynności tarczycy, u części pacjentów faza III nie występuje. Jeżeli się pojawia, trwa przeważnie 8-10 tygodni i samoistnie przechodzi w fazę IV.
    4. Faza IV euryteoza – stężenia hormonów tarczycy i TSH ponownie wracają do normy.

     

    Jak objawia się choroba de Quervaina?

     

    Zwykle choroba rozpoczyna się okresem objawów zwiastunowych. Chory zgłasza wówczas objawy grypopodobne:

    • pogorszenie samopoczucia,
    • bóle kostno-stawowe,
    • nieżyt nosa,
    • ból gardła.

    Po okresie prodromalnym pojawiają się objawy typowe dla podostrego zapalenia tarczycy – bolesne powiększenie się gruczołu oraz wysoka gorączka, często nawet do 40°C. Tarczyca jest obrzęknięta, twarda. Ból promieniuje do uszu, kąta żuchwy, okolicy potylicznej głowy oraz do klatki piersiowej. Nasila się podczas ruchów szyją oraz w trakcie dotykania tarczycy.

    Okoliczne węzły chłonne zwykle nie są powiększone. W fazach nadczynności i niedoczynności tarczycy, mimo nieprawidłowych stężeń hormonów tarczycy, objawy ich nadmiaru / niedoboru są zwykle skąpe.

    W rzadszych przypadkach zamiast obrzęku i powiększenia całej tarczycy pojawia się jeden guzek. Jest on bolesny i bardzo szybko powiększa się. Należy różnicować go z rakiem tarczycy, stąd wskazanym badaniem jest BAC.

     

    Jak rozpoznać chorobę de Quervaina?

     

    Dla rozpoznania choroby najistotniejsze jest badanie podmiotowe (należy dokładnie spytać pacjenta o objawy i o przechorowane niedawno infekcje) i przedmiotowe, wsparte badaniami laboratoryjnymi oraz USG i BAC (biopsja aspiracyjna cienkoigłowa) tarczycy. Najważniejszymi objawami przemawiającymi za chorobą de Quervainabolesny obrzęk tarczycy oraz przyspieszone OB. Dodatkowymi, pomocniczymi kryteriami rozpoznania są: obecność fazy I – przejściowej nadczynności tarczycy, typowy obraz USG oraz BAC.

    O tym, w jakiej fazie choroby jest pacjent, świadczą badania stężeń hormonów tarczycy – w fazie nadczynności obserwuje się podwyższone stężenia fT3 i fT4 oraz obniżone stężenie TSH, w fazie niedoczynności – obniżone stężenia fT3 i fT4 wraz z podwyższeniem stężenia TSH. W fazach II i IV stężenia hormonów mieszczą się w granicach normy.  

    W USG tarczycy obserwuje się hipoechogeniczne ogniska w obrębie gruczołu. Pod kontrolą USG warto wykonać biopsję aspiracyjną cienkoigłową tarczycy (BAC)  – pozwala ona na pewne postawienie rozpoznania choroby. Dla choroby de Quervaina typowa jest obecność w obrzękniętej tarczycy granulocytów obojętnochłonnych z charakterystycznymi wielojądrowymi komórkami olbrzymimi, którym towarzyszą nacieki z neutrofilów i plazmocytów.

    Kolejnym, mniej istotnym badaniem, wykorzystywanym w diagnostyce podostrego zapalenia tarczycy, jest scyntygrafia. Jej wynik pozwala określić fazę choroby. O fazie nadczynności tarczycy świadczy niska jodochwytność znacznika, zaś w okresie niedoczynności jest ona wysoka. W fazach II i IV jodochwytność jest prawidłowa.

     

    Jakie leczenie stosuje się w chorobiede Quervaina?

     

    U pacjentów z podostrym zapaleniem tarczycy stosuje się leczenie objawowe – jego celem jest łagodzenie dolegliwości towarzyszących chorobie. Stosuje się:

    • leki przeciwbólowe i przeciwzapalne – zwykle NLPZ (niesteroidowe leki przeciwbólowe – np. ibuprofen), rzadziej, w przypadku bardziej nasilonych dolegliwości stosuje się steroidy (Encorton),
    • propranolol – w fazie nadczynności tarczycy.

    Podostre zapalenie tarczycy jest chorobą samoograniczającą się. Nawet jeżeli pacjent nie stosuje żadnego leczenia, schorzenie ustępuje maksymalnie po kilku miesiącach i zwykle nie pozostawia po sobie trwałych powikłań. U niewielkiego odsetka chorych obserwuje się utrwalenie fazy niedoczynności tarczycy.

    W rzadkich przypadkach choroba de Quervaina nawraca, nawet po kilkudziesięciu latach.

    Autor: lek. Agnieszka Zaremba
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Podostre zapalenie tarczycy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.