zarejestruj się zaloguj się

Badania tarczycy

Tekst: mgr Marta Natkańska
Badania tarczycy
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 09. lipca, 2013

W przypadku podejrzenia chorób tarczycy wykonuje się badania stężenia hormonów, pozwalające ocenić stan czynnościowy gruczołu. Z kolei badania obrazowe pozwalają ocenić umiejscowienie tarczycy i jej strukturę.

mgr Marta Natkańska
AUTOR
mgr Marta Natkańska specjalista zdrowia publicznego
SPIS TREŚCI:

    Tarczyca – badania diagnostyczne

     

    Diagnostyka gruczołu tarczowego może obejmować stan czynnościowy gruczołu – czy tarczyca produkuje odpowiednie ilości hormonów i czy reaguje na hormony produkowane przez przysadkę i pośrednio przez podwzgórze. Badania mogą być ukierunkowane także na położenie samego gruczołu i jego strukturę – gdzie dokładnie położona jest tarczyca lub czy w jej obrębie widoczne są np. guzki. Prawidłowa czynność gruczołu tarczowego nazywana jest eutyreozą, nadczynność – hipertyreozą, a niedoczynność – hipotyreozą.

     

    Badanie hormonów w chorobach tarczycy

     

    Lekarz badający czynność gruczołu tarczowego w pierwszej kolejności ocenia obraz kliniczny pacjenta. Posługując się możliwością przeprowadzenia badania podmiotowego (wywiad z pacjentem), a także przedmiotowego (oglądanie, dotykanie, opukiwanie, uciskanie) przygotowuje się do postawienia diagnozy.

    W przypadku oceny czynnościowej gruczołu tarczowego nieodzownym elementem jest przeprowadzenie badań laboratoryjnych. Szczególnie ważne jest określenie stężenia hormonu o nazwie tyreotropina (oznaczany jest jako TSH). Określa się ponadto stężenia tzw. wolnych hormonów tarczycy – tyroksyny (skrót FT4) oraz trójjodotyroniny (skrót FT3).

    U podłoża części schorzeń gruczołu tarczowego leżą procesy autoimmunologiczne (proces, w którym komórki organizmu wzajemnie się niszczą). Dla potwierdzenia występowania procesów autoimmunologicznych w gruczole tarczowym istotne znacznie ma określenie ilości przeciwciał przeciwtarczycowych.

    Istnieją pewne stany, w których ocena stężenia hormonu TSH, nawet w zestawieniu z hormonami tarczycy, dawać może nieprawdziwe wnioski diagnostyczne. Wyniki badania stężenia hormonów nie zawsze będą odbiciem stanu pacjenta. Ostre, przewlekłe, ciężko objawiające się choroby mogą wpływać na upośledzenie oddziaływania hormonów tarczycy na komórki organizmu, przy czym ich stężenie określane w badaniach laboratoryjnych pozostanie w normie. Stężenie hormonów tarczycy określa się, badając surowicę.

     

    Rodzaj badania

    Norma wyrażana
    w jednostkach konwencjonalnych

    Tyreotropina (TSH) z wykorzystaniem metody ultraczułej MEIA

    0,47-5,01 ulU/ml

    Wolna trójjodotyronina (FT3), metoda MEIA

    2,05-3,65 pg/ml

    Wolna tyroksyna (FT4), metoda MEIA

    0,71-1,85 ng/dl

     

    Ocena wielkości tarczycy – wole tarczycowe

     

    Powiększenie tarczycy nazywa się wolem. Tarczycę lekarz bada wzrokiem i dotykiem podczas normalnego położenia szyi i w pozycji pełnego wyprostu. Potwierdzenie obecności wola tarczycowego u pacjenta nie nastręcza lekarzowi trudności, choć potwierdzenie jego występowania może być mylone np. z występowaniem zwiększonej ilości tkanki tłuszczowej czy powiększonymi węzłami chłonnymi, guzami, torbielami. Takie wole nazywa się wolem rzekomym. Wole tarczycowe towarzyszy bardzo często np. chorobie Gravesa-Basedowa, która manifestuje się objawami nadczynności gruczołu tarczowego.

     

    USG tarczycy

     

    Jednym z najpopularniejszych, najlepiej dostępnych i całkowicie nieinwazyjnych dla pacjenta badań jest badanie ultrasonograficzne (USG). Badanie to pozwala ocenić gruczoł tarczowy – długość, szerokość i grubość płatów. Daje możliwość dokonania pomiaru objętości tarczycy. Przede wszystkim daje jednak możliwość oceny struktury miąższu tarczycy (może być jednorodna lub niejednorodna) oraz strukturę zmian ogniskowych (może być lita, torbielowata lub mieszana).

    Badanie USG tarczycy sprawdza się przede wszystkim jako metoda obrazowania, pozwalająca na wykrycie obecności struktur patologicznych. Nie daje jednak jednoznacznej odpowiedzi na to, z jakim rodzajem zmian mamy do czynienia – zarówno zmiany nowotworowe, jak i nienowotworowe mogą dawać podobny obraz w trakcie badania. Nie ma możliwości określenia stanu czynnościowego tarczycy jedynie na podstawie badania USG. Badanie ultrasonograficzne jest także wykorzystywane w trakcie zabiegów wymagających nakłucia gruczołu, np. w trakcie opróżniania torbieli i ma na celu dokładne określenie położenia igły.

    Badanie USG tarczycy służy do:

    • określenia wielkości wola,
    • ujawnienia struktury guzów,
    • określenia położenia igły, np. w czasie biopsji.

     

    Scyntygrafia tarczycy

     

    To badanie wykorzystuje się w diagnostyce zmian guzkowych gruczołu tarczowego. Ważną rolę pełni w diagnostyce i leczeniu raka tarczycy, zwłaszcza po całkowitym usunięciu gruczołu. Służy do wykrywania przerzutów. Scyntygrafia wykorzystuje zasadę jodochwytności, pozwalając na ocenę guzków.

     

    RTG w chorobach tarczycy

     

    Kolejnym badaniem wykorzystywanym w diagnozowaniu chorób gruczołu tarczowego jest badanie radiologiczne. Umożliwia stwierdzenie obecności tzw. wola zamostkowego, a także stopnia, w jakim tchawica mogła ulec przemieszczeniu wskutek ucisku na nią gruczołu tarczycowego. Z kolei tomografia komputerowa nie znajduje szerokiego zastosowania w diagnostyce chorób tarczycy, pomocna jest w ocenie śródpiersia i tzw. wola śródpiersiowego.

     

    Biopsja tarczycy

     

    W diagnozowaniu miąższu tarczycy stosuje się biopsję tarczycy, której pełna nazwa to biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (w skrócie BAC). Badanie wykonuje się przy użyciu igły o średnicy 0,7 mm. Badanie przeprowadza się w warunkach laboratoryjnych. Sam zabieg trwa krótko, a wyniki badań mogą być znane już po 24 godzinach od wykonania nakłucia. Ryzyko wystąpienia powikłań jest bardzo niewielkie, podobnie jak bolesność. Monitorowanie końca igły i jej położenie zazwyczaj przeprowadzane jest przy wykorzystaniu badania ultrasonograficznego.

    Autor: mgr Marta Natkańska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Zapalenie tarczycy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.