zarejestruj się zaloguj się

Trądzik

Tekst: lek. Natalia Ignaszak-Kaus
Trądzik
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 28. października, 2013

Trądzik jest najczęstszą chorobą skóry. Wyróżniamy kilka jego odmian, a najpopularniejsza – trądzik zwyczajny – występuje u wielu osób w wieku 11-30 lat. Różni się ona jednak stopniem zaawansowania i nasileniem objawów. Trądzik dotyka głównie okolic twarzy, rzadziej pleców czy klatki piersiowej.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest trądzik?

     

    Trądzik jest najczęstszą chorobą skóry. Wyróżniamy kilka jego odmian, a najpopularniejsza – trądzik zwyczajny – występuje prawie u wszystkich osób w wieku 11-30 lat. Różni się ona jednak stopniem zaawansowania i nasileniem objawów. Trądzik dotyka głównie okolic twarzy, rzadziej pleców czy klatki piersiowej. Są to okolice, w których rozmieszczenie gruczołów łojowych jest największe, a ich aktywność wzmagają hormony płciowe. Mimo że trądzik zwyczajny nie należy do schorzeń ciężkich i nieuleczalnych, jest to z pewnością przypadłość znienawidzona przez nastolatków.

    W niektórych przypadkach może nawet prowadzić do depresji. Wśród chorób trądzikowych występuje też rzadszy trądzik odwrócony, piorunujący czy polekowy. Do zupełnie oddzielnej kategorii, jeżeli chodzi o przyczyny i grupę osób, u której występuje, zaliczamy trądzik różowaty. Przyczyna tego trądziku nie jest do końca znana, a powikłania są zdecydowanie bardziej niebezpieczne.

     

    Jakie są przyczyny trądziku?

     

    Trądzik to najczęstsza choroba skóry. Występuje głównie wśród nastolatków i młodych dorosłych, choć zdarzają się przypadki występowania trądziku u osób po 40-tym roku życia. Jakie są przyczyny pojawienia się trądziku?

    • Wzmożona produkcja łoju przez gruczoły łojowe, rozmieszczone gęsto w okolicach czoła, nosa, brody oraz górnej połowy pleców;
    • Ważna jest płećtrądzik pospolity występuje nieco częściej u chłopców, a i jego nasilenie jest u nich większe. Tłumaczy się to inną gospodarką hormonalną – za pobudzenie gruczołów odpowiadają głównie androgeny, przede wszystkim dihydrotestosteron. U dziewcząt produkcja tych hormonów jest zdecydowanie mniejsza;
    • W rozwoju trądziku nie bez znaczenia jest też właściwa higiena. Warstwa łoju wraz ze złuszczonym naskórkiem i ciężkim makijażem jest doskonałą pożywką dla bakterii. Skutecznie blokuje pory skóry, a jest to najszybszy sposób do powstania zaskórników i stanu zapalnego. Szczególnie komedogenne (zaskórnikotwórcze) są bakteria Propionibacterium acnes, Staphylococcus epidermidis i Pityrosporum ovale. To ich kolonizacja mieszków włosowych rozognia stan zapalny i pogarsza wygląd skóry;
    • W etiopatogenezie trądziku dużą rolę odgrywa nadmierna keratynizacja (rogowacenie) przewodów wyprowadzających gruczołów łojowych. Ma to zastosowanie w leczeniu – produkty złuszczające mogą zdecydowanie pomóc w walce z trądzikiem;
    • Badacze odkryli, że trądzik ma z pewnością podłoże genetyczne. Dlatego jeśli dziadek lub ojciec zmagał się z nasilonym trądzikiem, prawdopodobieństwo, że syn też będzie mieć problemy skórne, jest wysokie;
    • Kolejną przyczyną, często bagatelizowaną, jest podłoże psychogenne choroby – osoby żyjące w stresie, dodatkowo mało na niego odporne, nie radzące sobie z problemami, mają zmienioną gospodarkę hormonalną. Długotrwały stres powoduje zwiększoną produkcję glikokortykosteroidów przez nadnercza, takich jak np. kortyzol. Jest to grupa hormonów steroidowych, które także mogą oddziaływać na gruczoły łojowe.

     

    Trądzik odwrócony

     

    Trądzik odwrócony, w przeciwieństwie do trądziku zwykłego, zajmuje nie przewody gruczołów łojowych, a mieszki włosowe. Jego lokalizacja jest inna – obejmuje swym zasięgiem okolice wyprzeniowe: pachy, pachwiny, szparę odbytu, okolicę podsutkową i pod fałdami pośladkowymi. Sugeruje się, że przyczyny tej postaci trądziku są odmienne, a dużą rolę może odgrywać nikotynizm. Przebieg choroby jest gorszy niż w trądziku zwykłym; często pozostawia głębokie blizny i ropnie skóry. Najskuteczniejszym leczeniem, oprócz ogólnoustrojowych antybiotyków, jest wycięcie zmian.

    Do ciężkich odmian trądziku zaliczamy trądzik piorunujący, który dotyczy przede wszystkim nastoletnich chłopców. Przebiega on z gorączką, osłabieniem, bólami stawów i martwicą kości (głównie staw mostkowo-obojczykowy). Trądzik ma charakter krwotoczny. W leczeniu stosuje się te same leki, które stosowane są w leczeniu trądziku pospolitego oraz ogólnie stosowane glikokortykosteroidy i niesterydowe leki przeciwzapalne (ibuprofen, naproksen).

     

    Trądzik różowaty

     

    Zupełnie odmienną jednostką chorobową jest trądzik różowaty. Jego przyczyna jest nie do końca wyjaśniona; sugeruje się podłoże genetyczne, immunologiczne oraz psychogenne. Występuje najczęściej wśród kobiet w wieku dojrzałym; zmiany lokalizują się w obrębie twarzy. Są to teleangiektazje (rozszerzenia naczyń), rumień, grudki, obejmujące centralne okolice twarzy (czoło, nos, podbródek).

    Nie stwierdza się nadmiernego łojotoku ani występowania zaskórników. Przebieg choroby nasila promieniowanie słoneczne, stres, alkohol, ostre przyprawy. Najcięższym powikłaniem jest trądzik różowaty oczny, który może doprowadzić do zapalenia brzegów powiek i zmętnienia rogówki. Do rzadkich, niegroźnych, ale nieestetycznych powikłań zalicza się też tzw. rhinophyma, czyli guzowatość nosa. Są to zmiany częściej występujące u mężczyzn.

     

    Pielęgnacja cery trądzikowej

     

    Cera trądzikowa wymaga specjalnego traktowania. Do jej pielęgnacji należy stosować preparaty, które nie podrażniają skóry. Najlepiej te, które nie zawierają żadnych sztucznych konserwantów, oparte tylko na składnikach naturalnych. Skóra trądzikowa jest, wbrew pozorom, skórą suchą, potrzebującą nawilżenia. Stan ten pogarsza zbyt częste mycie twarzy, zwłaszcza środkami silnie oczyszczającymi z nadmiaru sebum, łoju. Dochodzi wtedy do nadprodukcji wydzieliny przez gruczoły łojowe, które w ten sposób chcą przywrócić skórze naturalną barierę ochronną. Dlatego codziennie, najlepiej rano i wieczorem, po dokładnym umyciu twarzy, warto nakładać na twarz cienka warstwę kremu nawilżającego. Skóry trądzikowej nie wolno w żaden sposób samemu mechanicznie „oczyszczać”.

    Wszelkie wyciskanie zaskórników, czy krost ropnych może tylko doprowadzić do pogorszenia kondycji skóry. Co więcej, taka manipulacja w obrębie twarzy może nie tylko bardziej zaostrzyć proces zapalny, ale także spowodować powstanie szpecących blizn po wyciskaniu krost. Jeśli chodzi o makijaż, to wskazany jest umiar. Idealnie byłoby w ogóle nie używać żadnych pudrów, podkładów, które zamykają pory skóry. W takich zamkniętych porach może gromadzić się sebum; przy braku możliwości jego ewakuacji czasem dochodzi do jego zakażenia i rozwoju ropnych krost. Oczywiście nie pogorszy radykalnie wyglądu cery delikatny makijaż; ważne tylko, żeby nie korzystać ze zbyt wielu kosmetyków i nie używać ich codziennie. Należy tez pamiętać o dokładnym demakijażu, najlepiej zaraz po przyjściu do domu.

     

    Leczenie trądziku

     

    Leczenie trądziku zależy od nasilenia zmian i lokalizacji trądziku. Jego przyczyną z reguły są bakterie, dlatego terapię zwykle zaczyna się od antybiotyków. Początkowo stosuje się je miejscowo, w postaci żeli, kremów lub roztworów, nakładanych na zmienioną chorobowo skórę. W sytuacji, gdy takie leczenie nie przynosi efektów, terapię zmienia się na doustne przyjmowanie antybiotyków. Do najczęściej przepisywanych antybiotyków należą tetracykliny i erytromycyna, działające na beztlenowe bakterie, odpowiedzialne za rozwój zmian trądzikowych.

    Terapią przeciwtrądzikową drugiego rzutu są preparaty zawierające retinoidy lub nadtlenek benzoilu. Działają one złuszczająco na skórę, dlatego w trakcie terapii warto smarować twarz kremami nawilżającymi i zapobiegającymi przesuszeniu się skóry. Najlepsze są preparaty zwane emolientami, regenerujące suchą, wrażliwą skórę. Podwójna terapia, zarówno antybiotykiem jak i pochodną retinoidów, czy też nadtlenkiem benzoilu cechują się dużo lepszą skutecznością niż monoterapia. Poza tym, stosowanie leków złożonych umożliwia zmniejszenie dawki antybiotyku oraz zapobiega pojawieniu się oporności bakterii na lek.

    Także połączenie retinoidów z nadtlenkiem benzoilu jest często stosowana kombinacją leków. Działają one złuszczająco, przeciwzapalnie oraz komedolitycznie (usuwając zaskórniki i i hamując ich powstawanie). W przypadku nadtlenku benzoilu należy pamiętać o jego działaniu rozjaśniającym skórę i włosy. By nie dopuścić do przebarwień, należy ostrożnie go aplikować, omijając skórę owłosioną głowy, okolice ust i oczu.

    Dla dziewcząt, które oprócz trądziku, cierpią na inne objawy androgenizacji (łojotok, przetłuszczanie włosów, nadmierne owłosienie ciała) oraz mają stwierdzone zaburzenia miesiączkowania, korzystna jest terapia hormonalna. Najczęściej jest nią octan cyproteronu, głównie w połączniu z estrogenami w postaci tabletki antykoncepcyjnej. Octan cyproteronu wykazuje silne działanie antyandrogenne, poprawiając znacząco kondycję skóry już po kilku miesiącach stosowania. Ze względu na znaczną aktywację enzymów wątrobowych w trakcie leczenia, nie zaleca się jego stosowania dłużej niż przez rok. Po tym czasie zmiany skórne są zdecydowanie łagodniejsze i można zmienić terapię na tradycyjną tabletkę antykoncepcyjną, zawierającą zamiast cyproteronu np. dienogest. Ta pochodna progesteronu wykazuje podobną aktywność antyandrogenną.

    Lekiem o największej skuteczności w leczeniu trądziku jest izotretynoina. Wykazuje 80-90% skuteczności, a pozytywny efekt utrzymuje się kilka lat po skończonej terapii. Jest to pochodna retinoidów, która działa wielokierunkowo:

    • hamuje rozwój bakterii,
    • złuszcza skórę,
    • działa komedolitycznie (zmniejsza ilość zaskórników),
    • hamuje łojotok,
    • łagodzi stan zapalny skóry.

    Można ją stosować po 12. roku życia. W związku z tym, że retinoidy wykazują działanie teratogenne, u kobiet ją stosujących oraz u partnerek mężczyzn w trakcie terapii należy stosować skuteczną antykoncepcję. Dość uciążliwe efekty uboczne leku wiążą się z jego silnym działanie złuszczającym na skórę i nadwrażliwością skóry i oczu na promieie słoneczne. Stosowanie emolientów oraz kremów z filtrem UV zdecydowanie poprawia komfort terapii. W trakcie leczenie konieczne są też okresowe badania, sprawdzające funkcje wątroby, która metabolizuje ten lek. Izotretynoina może tez pogarszać profil lipidowy, tak więc zalecone są kontrole stężenia cholesterolu i trójglicerydów we krwi. Terapia izotretynoiną trwa przeciętnie od 10 do 18 miesięcy.

    Autor: lek. Natalia Ignaszak-Kaus
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.