zarejestruj się zaloguj się

Swędzenie skóry głowy

Tekst: lek. Rafał Drobot
Dodane: 09. lipca, 2015

Swędzenie skóry głowy (ang. itchy scalp) jest dolegliwością spotykaną powszechnie w codziennej praktyce lekarza pierwszego kontaktu i dermatologa. U jej podłoża mogą leżeć choroby skóry, choroby ogólnoustrojowe i neurologiczne oraz zaburzenia psychiczne. Leczenie świądu skóry głowy często ma charakter przewlekły i powinno być ukierunkowane na przyczynę tej dolegliwości.

lek. Rafał Drobot
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Swędzenie skóry głowy – przyczyny

     

    Chociaż świąd skóry głowy jest w środowisku medycznym postrzegany jako objaw spotykany dość powszechnie. Nieliczne dane wskazują, że zjawisko to może dotyczyć nawet 25% całej populacji, niezależnie od płci. Z kolei swędzenie skóry głowy można stwierdzić u 10–15% pacjentów cierpiących na uogólniony świąd skóry głowy o charakterze idiopatycznym (tj. o nieznanej przyczynie).

    Przyczyna swędzenia głowy skóry głowy jest bardzo skomplikowana i dotychczas słabo poznana z uwagi na niewielką liczbę rzetelnie prowadzonych badań dotyczących tego tematu.
    Swędzenie skóry głowy może mieć swoje podłoże w wielu stanach chorobowych, włączając w to choroby skóry, ogólnoustrojowe, neurologiczne i psychiatryczne.

     

    Swędzenie skóry głowy a choroby skóry

     

    Mając na uwadze częstość występowania potencjalnych przyczyn tego objawu w populacji ogólnej na szczególną uwagę zasługują:

    • łupież (ściślej – łojotokowe zapalenie skóry) – prawdopodobnie najczęstsza przyczyna świądu skóry głowy, którego złożona patogeneza wiąże się ze wzajemnym oddziaływaniem pomiędzy skórą głowy, wydzieliną gruczołów łojowych, układem immunologicznym skóry oraz grzybami drożdżopodobnymi gatunku Malassezia furfur. Obraz kliniczny łojotokowego zapalenia skóry jest bardzo zróżnicowany – czasem jedynym objawem może być tzw. łupież łojotokowy, czyli drobnopłatowe złuszczanie się naskórka w obrębie skóry głowy z towarzyszącym łojotokiem. Na podstawie stopnia nasilenia łojotoku przyjęto dzielić łupież na zwykły (syn. suchy) i tłusty. Łupież występuje najczęściej u osób w okresie dojrzewania i we wczesnej dorosłości.
    • grzybice skóry owłosionej głowy – wywołane przez grzyby pochodzenia ludzkiego (grzybica strzygąca, grzybica drobnozarodnikowa oraz bardzo rzadka grzybica woszczynowa) i zwierzęcego są relatywnie częstą przyczyną swędzenia skóry na głowie w populacji dziecięcej, czasem o charakterze epidemicznym (przedszkola, placówki oświatowe). Z uwagi na ich rozpowszechnienie stanowią one istotną przyczynę świądu skóry głowy, jakkolwiek sam świąd jest bardziej charakterystyczny i częstszy w grzybicach skóry gładkiej.
    • łuszczyca – szacuje się, że zmiany łuszczycowe zlokalizowane w obrębie owłosionej skóry głowy mogą być przyczyną świądu skóry głowy u około 50% pacjentów.
    • łysienie bliznowaciejąceswędzenie skóry głowy jest powszechnie spotykane u pacjentów cierpiących na odmianę mieszkową liszaja płaskiego ze współistniejącym stanem zapalnym. Uważa się, że ta przyczyna łysienia bliznowaciejącego objawia się świądem u 70% chorych.

     

    Swędzenie skóry na głowie – inne przyczyny

     

    Wśród przyczyn świądu skóry głowy należy wymienić także td neurologiczne, ogólnoustrojowe i o podłożu psychicznym. Ze względu na częstość występowania w populacji ogólnej spośród pozostałych przyczyn świądu skóry głowy na pierwsze miejsca wysuwają się:

    • świąd neuropatyczny – występuje u znacznej części pacjentów chorujących na cukrzycę (zwłaszcza długoletnią i źle kontrolowaną) jako wynik neuropatii cukrzycowej oraz u pacjentów, którzy przebyli infekcję wirusem ospy wietrznej i półpaśca (VZV z ang. varicella zoster virus) jako wynik uszkodzenia przez wirus zakończeń nerwowych w przebiegu neuralgii popółpaścowej.
    • nadwrażliwość skóry głowy – mianem skóry wrażliwej przyjęto nazywać subiektywne skargi (lub dyskomfort) pacjenta przy braku jakichkolwiek widocznych objawów podrażnienia i stanu zapalnego (tj. miejscowej odpowiedzi układu immunologicznego). Badania wykazały, że stan ten występuje częściej u osób z nadmiernym wypadaniem włosów.

     

    Swędzenie skóry głowy – objawy towarzyszące i powikłania

     

    Świąd skóry głowy może być zarówno objawem izolowanym, bądź mogą mu towarzyszyć skórne objawy towarzyszące w postaci plam (w tym zmian rumieniowych), pęcherzy, pęknięć, łusek i innych wykwitów. Charakterystyczna morfologia swędzącej okolicy skóry głowy może nakierować lekarza na postawienie właściwej diagnozy bądź z dużym prawdopodobieństwem wykluczyć cała grupę chorób objawiających się świądem.

    Swędzenie skóry na głowie jest objawem niezwykle uciążliwym, mogącym prowadzić do znacznego obniżenia jakości życia pacjenta. Przewlekły świąd może prowadzić do powikłań:

    • mechanicznych – przeczosy i rany w obrębie owłosionej skóry głowy, mogące stać się wrotami infekcji bakteryjnej lub po wygojeniu pozostawiać blizny.
    • ze strony sfery psychicznej – bezsenność (a także będąca jej konsekwencją nadmierna senność w ciągu dnia) oraz nadpobudliwość, drażliwość i nerwowość.

     

    Swędzenie skóry głowy – leczenie

     

    Leczenie swędzenia skóry głowy powinno być ukierunkowane na przyczynę. W przypadku nieustępujących objawów o znacznym nasileniu powinniśmy udać się do dermatologa, który stwierdzi istnienie lub brak schorzeń dermatologicznych. Jeżeli diagnoza jest trafna nasze objawy powinny ustąpić wraz z podjęciem celowanego leczenia.

    W postępowaniu objawowym (niespecyficznym) zastosowanie znajdują zarówno stosowane miejscowo środki przeciwświądowe (w postaci maści, kremu, płynu lub sprayu – część z nich dostępna jest bez recepty), jak i leki o działaniu ogólnoustrojowym przyjmowane w formie doustnej. Spośród najczęściej stosowanych środków farmakologicznych wymienić należy:

    • leki przeciwhistaminowe (I i II generacji) – takie jak difenhydramina, hydroksyzyna; ponieważ jednym z najstotniejszych mediatorów świądu jest hormon tkankowy histamina, to zablokowanie receptorów dla histaminy znajdujących się na zakończeniach nerwów czuciowych zmniejsza jego nasilenie w sposób niespecyficzny; grupa leków szczególnie użyteczna we wszystkich schorzeniach z nasiloną komponentą alergiczną
    • glikokortykosteroidy (GKS) – stosowane:
      • miejscowo(np. alklometazon, betametazon, flutikazon, deksametazon, mometazon, flumetazon; podczas aplikacji należy zachować ostrożność z uwagi na bliskość skóry twarzy)'
      • ogólnoustrojowo (np. hydrokortyzon, prednizon).

    Glikokortykosteroidy cechują się wielokierunkowym działaniem i są szczególnie polecane we wszystkich jednostkach chorobowych z nasiloną komponentą zapalną.

    • środki miejscowo znieczulające – takie jak benzokaina,
    • krotamiton – mechanizm działania pozostaje nieznany, dodatkowo szczególnie użyteczny w zakażeniu pasożytnicznym świerzbowcem ludzkim,
    • środki przeciwświądowe o innym mechanizmie działania – np. mentol (wykazujący działanie znieczulające oraz zmniejszające podrażnienie), kamfora (wykazująca działanie znieczulające, a przenikając przez powłoki skórne powoduje odczuwanie przez pacjenta zimna).

    Istotne jest ponadto utrzymywanie właściwego poziomu higieny (odpowiednio częste mycie, najlepiej szamponami hipoalergicznymi) skóry owłosionej głowy.

    Autor: lek. Rafał Drobot

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.