zarejestruj się zaloguj się

PUVA

Tekst: lek. Paweł Stacha
Dodane: 22. maja, 2014

Terapia PUVA to jedna z metod leczenia światłem, czyli fotochemioterapii. W czasie leczenia PUVA stosowane jest promieniowanie UVA wraz z doustnym podawaniem środków chemicznych, które uwrażliwiają skórę na działanie tego promieniowania. Metoda PUVA wykorzystywana jest przy leczeniu chorób dermatologicznych, takich jak łuszczyca, bielactwo, łysienie plackowate czy trądzik

lek. Paweł Stacha
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest terapia PUVA?

     

    Terapia PUVA jest to obecnie zdecydowanie najczęściej stosowana oraz wykazująca najbardziej korzystne efekty działania metoda fotochemioterapii. Jest to zabieg leczniczy polegających na wykorzystaniu połączonego działania promieniowania ultrafioletowego (UVA) oraz związków o działaniu światłouczulającym. Są to substancje chemiczne, których działanie polega na zwiększeniu podatności osoby chorej na promieniowanie UVA, dzięki czemu skuteczność całego zabiegu wzrasta.

    Spośród związków fotouczulających używane są przede wszystkim psolareny – związki zaliczane do furanokumaryn. Metoda terapii PUVA ma szczególne znaczenie w leczeniu niektórych schorzeń dermatologicznych.

     

    PUVA – rodzaje terapii

     

    Zastosowanie kliniczne znalazło kilka rodzajów terapii PUVA. Są to:

    • PUVA – metoda klasyczna, wykorzystywane są tu psolareny w formie doustnej, w związku z czym ich działanie jest uogólnione. W tej formie terapii psolareny przyjmowane są zwykle na 1-3 godzin przed rozpoczęciem naświetlania UVA.
    • PUVA Bath (kąpiele)– psolareny podawane są miejscowo, co pozwala uniknąć powikłań związanych z ogólnoustrojowym wpływem tych substancji. Metoda ta polega na kąpieli w specjalnie przygotowanym roztworze zawierającym psolareny połączonej z bezpośrednim naświetlaniem promieniowaniem ultrafioletowym.
    • PUVA moczenie – podobny do PUVA Bath, różnica polega na tym, że kąpieli z dodatkiem psolarenów poddawane są tylko określone części ciała na przykład ręce czy stopy.
    • PUVA topical – tutaj psolareny podawane są w postaci preparatów do stosowania zewnętrznego nakładanych bezpośrednio na powierzchnię skóry.
    • PUVA sol – podobnie jak w metodzie klasycznej związki światłouczulające podawane są w postaci doustnej, różnica polega na tym, że do naświetlania używane jest promieniowanie słoneczne. Metoda ta, przede wszystkim ze względu na brak możliwości kontroli dawki oraz jakości promieniowania, obecnie praktycznie wyszła z użycia.
    • Re- PUVA – jest to zabieg , który łączy fotochemioterapię oraz doustne podanie retinoidów. Takie połączenie jest bardzo korzystne, gdyż umożliwia ono zastosowanie mniejszej dawki promieniowania ultrafioletowego niż w przypadku zastosowania klasycznej terapii PUVA.

     

    Jakie są wskazania do stosowania terapii PUVA?

     

    PUVA terapia okazała się bardzo przydatna w leczeniu dużej ilości schorzeń dermatologicznych, zwłaszcza takich, w których inne metody lecznicze zawiodły. Jej najpowszechniejszym zastosowaniem jest terapia łuszczycy, zwłaszcza ciężkich postaci tej choroby – łuszczycy krostkowej i stawowej, ale także erytrodemii łuszczycowej. Korzystne efekty tej metody fotochemioterapii opisywane są również w leczeniu bielactwa, łysienia plackowatego i całkowitego, ciężkich postaci trądziku młodzieńczego, liszaja płaskiego, przyłuszczyc, twardziny ograniczonej oraz w pokrzywce barwnikowej.

    Skuteczność PUVA wykazano także w opornym na inne metody lecznicze wyprysku, zwłaszcza dłoni. Kolejnym schorzeniem, w którym zaobserwowano pozytywne skutki po zastosowaniu PUVA terapii jest atopowe zapalenie skóry. Celowość stosowania tej metody leczniczej wykazano również w leczeniu niektórych skórnych postaci chłoniaków – zwłaszcza w ziarniniaku grzybiastym oraz chorobie Sezary’ego. Zabieg ten można także stosować zapobiegawczo w przypadku pacjentów cierpiących na pokrzywkę świetlną czy też różnego rodzaju osutki świetlne (zwłaszcza te wielopostaciowe).

     

    PUVA – działania niepożądane

     

    PUVA terapia, tak jak każdy inny zabieg leczniczy, obarczona jest pewnym ryzykiem wystąpienia powikłań, które są spowodowane w dużej liczbie przypadków nietolerancją substancji światło uczulających, rzadziej reakcją organizmu osoby chorej na działanie promieniowania ultrafioletowego, albo połączeniem tych dwóch elementów. Efekty niepożądane powstające w wyniku stosowania tej metody fotochemioterapii możemy podzielić na dwie grupy.

     

    Powikłania po zabiegu PUVA

     

    Powikłania bezpośrednie (nazywane bywają ostrymi) – powstające od razu lub w krótkim przedziale czasu od przeprowadzenia zabiegu PUVA terapii. Do tej grupy zaliczamy przede wszystkim najczęściej spotykany objaw niepożądany jakim są nudności oraz wymioty będące efektem nietolerancji doustnych psolarenów. Należą tu również zawroty głowy, trudności ze snem (zarówno nadmierna senność, jak i trudności z zasypianiem), a także zaburzenia nastroju (rozdrażnienie, smutek). Innym działaniem ubocznym stosowania tej terapii może być nasilenie się istniejących lub pojawienie się nowych zmian skórnych – w zdecydowanej większości przypadków są to zmiany o charakterze rumieni, ale również pęcherze, wysypy zmian niełuszczycowych, nasilenie zmian trądzikowych.

    Bardzo uciążliwym dla pacjentów powikłaniem jest znacznie nasilony, często napadowy świąd skóry, przede wszystkim tej, na której nie ma zmian chorobowych. Uczucie swędzenia może być tak silne, że zaburza codzienne normalne funkcjonowanie osoby chorej lub przyczynia się do powstania problemów ze snem, a co się z tym wiąże – zaburzeń koncentracji i uwagi.

     

    Powikłania odległe

     

    Powikłania odległe – czyli takie, których pojawienie się następuje po upływie długiego czasu od zabiegu fotochemioterapii. Najczęściej występującym powikłaniem odległym przewlekłej PUVA terapii jest przyspieszenie procesu starzenia się skóry – staje się ona mniej elastyczna, pojawiają się zmarszczki, dochodzi do zwiększenia liczby przebarwień na jej powierzchni (w tym także piegów).

    Natomiast najgroźniejszym, aczkolwiek nieczęsto spotykanym, efektem niepożądanym tego zabiegu leczniczego jest zwiększone ryzyko wystąpienia nowotworów skóry innych niż czerniak (na przykład raka kolczystokomórkowego skóry, raka podstawnokomórkowego skóry).

     

    PUVA – przeciwwskazania

     

    W związku z tym, że terapia PUVA jest obarczona pewnym ryzykiem wystąpienia różnego rodzaju działań niepożądanych, istnieje całkiem spora grupa sytuacji, w których stosować jej nie wolno. Do najistotniejszych przeciwwskazań do leczenia przy pomocy terapii PUVA zaliczyć możemy:

    • okres ciąży i karmienia – mechanizm działania tej metody fotochemioterapii nie jest do końca poznany, w związku z czym nie można z całkowitą pewnością wykluczyć, że nie wpłynie ona niekorzystnie na rozwijające się dziecko,
    • młody wiek osoby chorej – nie należy jej przeprowadzać u dzieci, zwłaszcza tych, które nie ukończyły jeszcze 12 roku życia,
    • nietypowe znamiona, występowanie raka w przeszłości – stosowanie terapii PUVA zwiększa ryzyko wystąpienia nieczerniakowych nowotworów skóry, zwłaszcza u osób obciążonych już pewnym ryzykiem onkologicznym,
    • choroby oczu – zaćma, jaskra,
    • występowanie u pacjenta nadwrażliwości na psolareny,
    • nadwrażliwość na światło,
    • stosowanie innych niż psolareny substancji o działaniu światłouczulającym – między innymi leki takie jak: tetracykliny, sulfonamidy, pochodne fenotiazyny, leki stosowane w leczeniu depresji, niektóre leki cytostatyczne, leki przeciwmalaryczne, niektóre spośród preparatów stosowanych w leczeniu arytmii serca, gryzeofulwina, środki zawierające beta- karoten,
    • towarzyszące choroby neurologiczne – w tym między innymi padaczka,
    • ciężkie uszkodzenie wątroby lub nerek,
    • nadciśnienie tętnicze.
    Autor: lek. Paweł Stacha
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Łuszczyca dłoni
    Znaleziono: 4 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.