zarejestruj się zaloguj się

Pokrzywka cholinergiczna – przyczyny, objawy i leczenie

Tekst: lek. Kornel Gajewski
Dodane: 04. października, 2016

Pokrzywka cholinergiczna to schorzenie wywołane nadwrażliwością organizmu na acetylocholinę. Dotyczy najczęściej młodych mężczyzn. Objawem pokrzywki cholinergicznej  są drobne, bardzo swędzące bąble na skórze. Występuje po zadziałaniu czynników powodujących rozgrzanie organizmu i pocenie, takich jak wysiłek fizyczny, gorąca kąpiel, ostre potrawy. Leczenie pokrzywki obejmuje unikanie czynników drażniących i farmakoterapię.

lek. Kornel Gajewski
AUTOR
lek. Kornel Gajewski medycyna rodzinna
SPIS TREŚCI:

    Co to jest pokrzywka cholinergiczna?

     

    Pokrzywka cholinergiczna to schorzenie dermatologiczne z grupy pokrzywek fizykalnych. Najczęściej dotyka ludzi młodych, mężczyzn, z pierwszym epizodem choroby w wieku 15–25 lat. Związana jest z reakcją nadwrażliwości na acetylocholinę, która jest neuroprzekaźnikiem w autonomicznym układzie nerwowym. Pobudza ona aktywację komórek układu odpornościowego uwalniających kolejne substancje: histaminę, serotoninę i bradykininę.

    Substancje te wraz z acetylocholiną powodują pocenie się, zaczerwienienie skóry i powstawanie bąbli charakterystycznych dla pokrzywki. Bezpośrednia przyczyna choroby nie jest jednoznacznie ustalona – postulowane są teorie alergiczne oraz autoimmunologiczne. Tłumaczy to częstsze występowanie pokrzywki cholinergicznej u osób obciążonych chorobami atopowymi, astmą.

     

    Pokrzywka cholinergiczna – przyczyny

     

    Bezpośrednie przyczyny pokrzywki cholinergicznej i mechanizmy powstawania choroby nie są w pełni ustalone. Znane są jednak liczne czynniki wywołujące pokrzywkę cholinergiczną. Należą do nich m.in.:

    • ćwiczenia fizyczne;
    • spożywanie gorących lub ostrych posiłków;
    • wysoka temperatura otoczenia, szybka zmiana temperatury (przejście z zimnego do gorącego pomieszczenia);
    • gorąca kąpiel;
    • reakcje emocjonalne, stres.

     

    Jakie są objawu pokrzywki cholinergicznej?

     

    Po zadziałaniu czynnika lub sytuacji wyzwalającej pokrzywkę na ciele, w ciągu kilku minut od spocenia się, na skórze pojawiają się bardzo drobne, powierzchowne bąble o średnicy 1–4 milimetrów, otoczone czerwoną obwódką. Umiejscowienie bąbli na skórze to zwykle górna część tułowia, zarówno klatka piersiowa, jak i plecy, okolice pod pachami, ramiona, ale pojawić się może praktycznie wszędzie. Atakowi pokrzywki cholinergicznej towarzyszy bardzo silny świąd, a także pieczenie, uczucie gorąca. Wysiew zmian trwa najczęściej kilkadziesiąt minut. Choroba ma tendencję do nawracania. Według badań klinicznych średni czas od wystąpienia pierwszego epizodu pokrzywki cholinergicznej do remisji, czyli wycofania się choroby to 4–7 lat.

    Rzadkie przypadki pokrzywki cholinergicznej o ciężkim przebiegu mogą wiązać się z objawami ogólnoustrojowymi, takimi jak kołatania serca, ból brzucha, biegunka, omdlenie, ból głowy czy nadmierna produkcja śliny. Według niektórych badań napad pokrzywki cholinergicznej może również prowadzić do zwężenia górnych dróg oddechowych, obrzęku krtani, w konsekwencji wywoływać znaczne trudności z oddychaniem. W tej sytuacji należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza i rozpocząć leczenie.

     

    Pokrzywka cholinergiczna – jak leczyć?

     

    W celu diagnostyki pokrzywki cholinergicznej najczęściej przeprowadzana jest próba prowokacyjna. Pacjent proszony jest o wykonanie ćwiczeń prowadzących do pocenia, np. krótkiego biegu lub kilkunastu–kilkudziesięciu przysiadów (w zależności od kondycji fizycznej).

    Leczenie pokrzywki cholinergicznej należy rozpocząć od identyfikacji czynników wywołujących zmiany skórne. Należy próbować wyeliminować je w jak największym, możliwym stopniu poprzez zmianę stylu życia. Wskazane jest zatem:

    • unikanie znacznego wysiłku fizycznego i sytuacji związanych z silnym stresem;
    • zmiana diety na łagodniejszą, z mniejszą ilością ostrych przypraw;
    • unikanie znanych czynników pogarszających objawy pokrzywki, m.in. aspiryny, alkoholu i innych używek;
    • noszenie przewiewnych strojów;
    • stosowanie chłodzących sprejów, kremów i balsamów, a w przypadku świadomości zbliżającego się napadu pokrzywki – szybki chłodzący prysznic.

     

    Leki na pokrzywkę – jakie wybrać?

     

    Całkowite wyeliminowanie ekspozycji na czynniki wywołujące powstawanie specyficznej wysypki na ciele jest, niestety, niewykonalne – trudno całkowicie uniknąć stresu czy wysokich temperatur. W farmakoterapii pokrzywki cholinergicznej skuteczne są:

    • doustne leki antyhistaminowe – blokują działanie histaminy, przez co m.in. zmniejszają nasilenie świądu; obok cetyryzyny czy loratadyny na szczególną uwagę zasługuje hydroksyzyna – lek, który dodatkowo posiada umiarkowane działanie uspokajające i przeciwlękowe, łagodzące stres;
    • leki antyleukotrienowe, np. zileuton – hamują nasilenie reakcji zapalnych w skórze;
    • skopolamina – lek antycholinergiczny stosowany miejscowo lub doustnie;
    • beta-blokery – działanie wspomagające, hamują działanie adrenaliny i noradrenaliny na receptory;
    • syntetyczne androgeny jak danazol lub klasyczne steroidy (prednizon) – używane zwykle w ciężkich przypadkach, opornych na leczenie lekami przeciwalergicznymi.
    Autor: lek. Kornel Gajewski

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.