zarejestruj się zaloguj się

Pleśniawki

Tekst: lek. Natalia Ignaszak-Kaus
Pleśniawki
Źródło: Wikimediacommons.org
Dodane: 29. października, 2013

Pleśniawki są to miejscowe infekcje błon śluzowych w obrębie jamy ustnej, powodowane przez grzyby. Najczęściej przyczyną stanu zapalnego są drożdżaki Candida albicans. Pleśniawki występują na języku, rzadziej na podniebieniu. Powstają na skutek obniżenia odporności. Pleśniawki wyglądają jak białe plamki, bywa, że zlewają się ze sobą. Mogą pojawiać się w grupach. Pleśniawki często występują u dzieci.

SPIS TREŚCI:

    Czym są pleśniawki?

     

    Pleśniawki są powierzchownymi infekcjami błon śluzowych, spowodowanymi przez grzyby. Przyczyną infekcji najczęściej są drożdżaki z rodzaju Candida albicans, ale zakażenie mogą powodować też grzyby z rodziny Histoplasma, Blastomyces oraz inne grzyby oportunistyczne. Pleśniawki w większości dotyczą niemowląt i małych dzieci. Jeśli obserwuje się je u dorosłych, najczęściej ich przyczyna jest dużo poważniejsza. Wśród osób dorosłych infekcje grzybicze nie zdarzają się zbyt często, a jeśli już się pojawiają, to dotyczy to grzybicy paznokci lub pochwy.

    Grzybicze zakażenia układu pokarmowego związane są najczęściej z obniżeniem odporności – lokalnej lub ogólnoustrojowej. Jej przyczyny mogą być poważne, takie jak np. zaburzenia odporności, błędy żywieniowe lub zupełnie banalne – czasem zwykła antybiotykoterapia może doprowadzić do rozwoju grzybicy. Udowodniono, że różne grzyby, w tym drożdżaki, wchodzą w skład normalnej flory jelitowej. Wykazano ich obecność w jamie ustnej i przełyku zdrowych ludzi bez objawów klinicznych zakażenia. Grzyby Candida (drożdże) są saprofitami przewodu pokarmowego, tzn. żywią się resztkami zalegającymi w jelicie, a póki kolonizacja grzybicza jest bezobjawowa, nie wymaga ona leczenia.

    Pleśniawki, a konkretnie infekcję drożdżakową, która ograniczona jest do jamy ustnej, leczy się stosunkowo łatwo i szybko. Jeżeli jednak są one tylko wierzchołkiem góry lodowej, a grzybica obejmuje też dalsze odcinki przewodu pokarmowego, terapia jest zdecydowanie dłuższa i trudniejsza. Zawsze należy pamiętać, że nie wystarczy samo wyleczenie drożdżycy – należy zdiagnozować pacjenta w kierunku innych poważniejszych schorzeń, które mogły ją wywołać.

     

     

    Pleśniawki – objawy

     

    Jak wyglądają pleśniawki? Pleśniawki są powierzchownymi obszarami zakażenia drożdżakowego w jamie ustnej. Pleśniawki:

    • to białe, bezkształtne plamki w jamie ustnej – głównie na języku i na podniebieniu,
    • czasami to wyniosłe, biało-szare pola,
    • mogą być liczne i występować w skupiskach,
    • zlewające się ze sobą,
    • powodują ból i dyskomfort.

    Pleśniawki występują najczęściej na języku, rzadziej podniebieniu. Jak każda grzybica, są one zakaźne i każdy kontakt, np. pocałunek, może być przyczyną przeniesienia zakażenia na drugą osobę. Obecnie coraz częściej diagnozuje się zakażenia grzybicze, przyczyny tego zjawiska są różnorodne i nie zawsze udaje się jednoznacznie określić źródła zakażenia.

     

    Pleśniawki – przyczyny

     

    Do najczęstszych przyczyn pleśniawek można zaliczyć:

    • antybiotykoterapię,
    • nowotwory,
    • stany obniżenia odporności:
      • radio- lub chemioterapia,
      • zakażenia wirusem HIV,
      • wrodzone niedobory odporności,
      • niedożywienie,
      • niewyrównana cukrzyca,
      • leczenie immunosupresyjne oraz sterydoterapia, bardzo powszechna chociażby w reumatologii.

    Powszechna, agresywna antybiotykoterapia, szczególnie przewlekłe stosowanie antybiotyków o szerokim spektrum działania, może zaburzyć fizjologiczną florę bakteryjną. Antybiotyki niszczą nie tylko bakterie patogenne, ale wszystkie, także te, które pełnią korzystną rolę w organizmiektóre spotkają na swojej drodze, w tym dobroczynne bakterie kwasu mlekowego – Lactobacillus spp. Ich niedobór może skutkować podatnością na nadkażenia grzybicze, niejako zajmujące „wolne” miejsce na śluzówkach przewodu pokarmowego. Antybiotykoterapia jest jedną z najpowszechniejszych i najbanalniejszych przyczyn infekcji grzybiczej w jamie ustnej.

    Do rzadszych, ale cięższych przyczyn infekcji grzybiczych należą rozwijające się nowotwory, które, obniżając odporność chorego, zwiększają ryzyko zakażeń.

    Pleśniawki u dzieci najczęściej spowodowane są m.in. przez wkładanie do buzi brudnych przedmiotów czy przez kontakt z osobą zainfekowaną drożdżakami jamy. ustnej

     

    Pleśniawki u dziecka

     

    Pleśniawki są częstym problemem u dzieci. Swoim wyglądem przypominają skupiska białych plamek w jamie ustnej. Zmiany pojawiają się wewnątrz jamy ustnej, widoczne są na języku i na podniebieniu. Przyczyną powstawania pleśniawek u dziecka są zazwyczaj stany chwilowego osłabienia odporności, np w czasie ząbkowania.

    W leczeniu pleśniawek u dziecka oraz zajadów w kącikach ust wywołanych przez grzyby z rodzaju Candida stosuje się leki, które działają miejscowo. Należy je delikatnie aplikować na chorobowo zmienione miejsca w jamie ustnej przy pomocy wacika lub patyczka higienicznego. Leki na pleśniawki dla dziecka dostępne są w postaci zawiesiny.

    Jeżeli dziecku dodatkowo dokucza ból, można złagodzić go poprzez płukanie jamy ustnej naparem z rumianku. Płukanie jamy ustnej u dziecka można powtarzać kilka razy dziennie. Wspomagająco można również uzupełniać niedobory witamin, szczególnie z gr. B. W łagodzeniu bólu związanego z pojawienie się pleśniawek, skuteczne mogą okazać się preparaty, które izolują pleśniawki – tworzą na ich powierzchni ochronny film, co także przyspiesza gojenie pleśniawek.

    W zapobieganiu nawrotom pleśniawek u małych dzieci może okazać się niezbędne wyeliminowanie grzyba odpowiedzialnego za rozwój infekcji – Candida ze smoczków, zabawek oraz z piersi matki (sutki mogą być smarowane tym samym lekiem, którym leczone są pleśniawki u dziecka).

     

    Grzybica układu pokarmowego a pleśniawki

     

    Pleśniawki mogą być jedynie drobnym objawem infekcji grzybiczej. W każdym przypadku nie należy leczenia kończyć na pozbyciu się pleśniawek. Zawsze należy wdrożyć poszerzoną diagnostykę układu pokarmowego, zebrać dokładny wywiad lekarski i wykluczyć poważne możliwe przyczyny niedoboru odporności. Objawy kolonizacji grzybiczej przełyku i żołądka nie są charakterystyczne. Do głównych objawów grzybicy układu pokarmowego należą:

    • niestrawność,
    • bóle w nadbrzuszu,
    • odbijanie,
    • nudności,
    • spadek apetytu, a tym samym spadek masy ciała.

    Kiedy infekcja grzybicza obejmuje też dolny odcinek przewodu pokarmowego, może przebiegać z biegunką, bólami brzucha, wzdęciami, czasem krwawieniem z przewodu pokarmowego. Jedna z wysuniętych hipotez twierdzi, że uogólnione infekcje grzybicze mogą objawiać się jako zespoły przewlekłego zmęczenia oraz przebiegać w postaci zespołu jelita drażliwego – naprzemiennych zaparć i biegunek połączonych z bólami brzucha.

    W przypadku pleśniawek, szczególnie gdy towarzyszą im powyższe dolegliwości, należy pobrać wymaz ze zmiany celem badania mikrobiologicznego. Podstawowa diagnostyka składa się z badania mikroskopowego, hodowli, identyfikacji grzyba oraz jego wrażliwości na leki przeciwgrzybicze.

     

    Pleśniawki – leczenie

     

    Co na pleśniawki jest najskuteczniejsze? W przypadku wykluczenia poważnych przyczyn pleśniawek oraz wtedy, kiedy zmiany drożdżakowe ograniczone są do jamy ustnej, można włączyć leczenie miejscowe. Polega ono na zastosowaniu doustnie nystatyny w postaci roztworów nakładanych na zmienioną skórę. Stosuje się też metronidazol w postaci żelu stomatologicznego. Nasilone zmiany leczy się doustnymi lekami azolowymi – flukonazolem, itrakonazolem lub ketokonazolem przez okres nawet kilku tygodni.

    Na rynku dostępne są specjalne kremy i żele, które po posmarowaniu zainfekowanych pleśniawkami miejsc, łagodzą ból i przynoszą wyraźną ulgę. Dostępne w tubach preparaty stwarzają idealne warunki do gojenia pleśniawek, sprzyjają regeneracji błony śluzowej oraz zapewnia ulgę w bólu

    Należy także pamiętać o przestrzeganiu zasad higieny. W szczególności należy:

    • często myć ręce,
    • unikać kontaktu ze śluzówkami osoby chorej, np unikać pocałunków, stosowania tych samych sztućców,
    • w przypadku dziecka ograniczać ilość przedmiotów, które dziecko umieszcza w jamie ustnej, w tym zabawek,
    • w przypadku najmłodszych dzieci dbać o czystość smoczka - wyparzać smoczek i butelkę,
    • w przypadku matek karmiących – należy dbać o czystość sutków.

    Rozsiane zakażenia grzybicze przewodu pokarmowego leczy się zdecydowanie trudniej; terapia jest długa i nie pozbawiona efektów ubocznych. Większość dostępnych leków przeciwgrzybiczych ma silny wpływ na metabolizm i może uszkadzać wątrobę. Diagnostyka w kierunku zakażeń przewodu pokarmowego opiera się na badaniach endoskopowych – gastroskopii i kolonoskopii. Są one czułymi metodami, które z dużym prawdopodobieństwem potwierdzą lub wykluczą drożdżycę.

     

    Pleśniawki – diagnostyka

     

    Diagnostyka w przypadku rozległych, opornych na leczenie pleśniawek polega na poszukiwaniu możliwych przyczyn tak silnego zakażenia drożdżakowego. Należy wykluczyć przede wszystkim infekcję wirusem HIV, w przebiegu której mamy do czynienia z szeregiem tzw. infekcji oportunistycznych. Zakażenia oportunistyczne wywoływane są przez stosunkowo niegroźne patogeny, które u zdrowej osoby ze sprawnym układem odpornościowym nie spowodują infekcji ani żadnych objawów klinicznych. U osób z upośledzonym systemem immunologicznym mogą być jednak przyczyną poważnych chorób.

    Wykluczyć trzeba też toczący się proces nowotworowy, wziąć pod uwagę ewentualne leczenie chemioterapeutyczne czy też agresywną antybiotykoterapię. W przypadku tej ostatniej zawsze należy pamiętać o lekach osłonowych – probiotykach, które częściowo mogą uchronić przed rozwojem grzybicy.

    Autor: lek. Natalia Ignaszak-Kaus
    Tagi: pleśniawki

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.