zarejestruj się zaloguj się

Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej

Tekst: Hanna Cholewa
Dodane: 13. maja, 2015

Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej to schorzenie dotyczące najczęściej małych dzieci. Dochodzi do niego w przebiegu pierwszej infekcji wirusem opryszczki zwykłej typu 1. Głównym objawem jest osutka pęcherzykowa, a lokalizacja w jamie ustnej może doprowadzić do wystąpienia u dziecka znacznego bólu, odwodnienia, a ze względu na bliskość oczu, nawet uszkodzenia wzroku.

SPIS TREŚCI:

    Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej – przyczyny      

     

    Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej to choroba wirusowa wywołana przez typ 1 wirusa opryszczki zwykłej (ang. herpes simplex virus type 1, HSV 1). Istnieje również wiele innych ludzkich wirusów opryszczki, np. HSV-2 (ang. herpes simplex virus type 2), odpowiedzialny za opryszczkę narządów rodnych, VZV (ang. varicella zoster virus), wywołujący ospę wietrzną i półpasiec czy EBV (ang. Epstein-Barr virus), grający rolę w różnych schorzeniach, w tym mononukleozie zakaźnej. 90% populacji światowej jest zakażona wirusem HSV1.

    Do zakażenia wirusem opryszczki zwykłej może dojść jedynie poprzez bezpośredni kontakt z zarażonym człowiekiem (wirus obecny jest w wydzielinach, np. w ślinie), gdyż ludzie są jedynym rezerwuarem tej choroby. Możliwe jest również zakażenie noworodka wirusem opryszczki podczas porodu.

     

    Opryszczka u niemowląt i dzieci

     

    Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej może mieć charakter pierwotny, kiedy dochodzi do niego po raz pierwszy, lub nawrotowy. Do zakażenia pierwotnego dochodzi zazwyczaj w wieku od 6 miesięcy do 5 lat, czyli u niemowląt i małych dzieci, które nie miały przeciwciał od matki. Podczas infekcji pierwotnej, po wniknięciu wirusa poprzez błonę śluzową lub uszkodzoną skórę i wstępnym rozmnożeniu się na większą liczbę cząsteczek, dochodzi do wiremii, czyli obecności wirusa we krwi.

    W następnej kolejności wirus dostaje się do długich wypustek nerwów czuciowych (tzw. aksonów) i wzdłuż nich wędruje do zwojów nerwowych, czyli miejsc, w których znajdują się ciała komórek nerwowych. Wirus HSV1 najczęściej lokalizuje się w zwoju trójdzielnym, należącym do V nerwu czaszkowego, odpowiedzialnego m.in. za czuciowe unerwienie twarzy. Tutaj pozostaje już do końca życia człowieka.

    W sprzyjających dla wirusa okolicznościach (np. podczas miesiączki lub stresu, po silnym nasłonecznieniu, przegrzaniu lub oziębieniu ciała, podczas chorób przebiegających z gorączką, w wyniku niedożywienia) dochodzi do infekcji nawrotowej, najczęściej lokalizującej się na wargach. Zarówno dla infekcji pierwotnej, jak i nawrotowej charakterystyczna jest osutka pęcherzykowa.

     

    Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej u dziecka – objawy

     

    Do infekcji pierwotnej u dziecka dochodzi wtedy, kiedy wirus zostanie na nie przeniesiony przez osobę, która akurat przechodzi zakażenie nawrotowe. Okres wylęgania (tzn. od zakażenia do wystąpienia pierwszych objawów) trwa 3–6 dni. Infekcje pierwotne dotyczą nie tylko zmian w obrębie błony śluzowej jamy ustnej, ponieważ ich przebieg u małych dzieci może okazać się bardzo ciężki, gdyż potencjalnie może spowodować posocznicę, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, zapalenie wątroby, wyprysk opryszczkowy. Zakażenie pierwotne u dzieci zaczyna się nagle.

    Dominującymi objawami opryszczki u dziecka są:

    • gorączka,
    • ból w okolicy szyi (spowodowany przez powiększone węzły chłonne),
    • osłabienie,
    • rozdrażnienie,
    • rozbicie.

     

    Opryszczka u dziecka – powikłania

     

    Przed pojawieniem się pęcherzyków występować mogą tzw. objawy zwiastunowe (ból, pieczenie, świąd, mrowienie). Mniej więcej po 1–2 dniach po wystąpieniu gorączki w jamie ustnej pojawiają się pęcherzyki, a po ich pęknięciu bardzo bolesne ubytki błony śluzowej jamy ustnej (nadżerki i owrzodzenia). W zakażeniach pierwotnych wykwity mają tendencję do dynamicznego powstawania, zajmowania rozległych obszarów (języka, wewnętrznej powierzchni policzków, podniebienia, dziąseł, warg) oraz zlewania się.

    Ponadto dzieci mają trudności z połykaniem i obrzęk dziąseł, mocno się ślinią, mają nieprzyjemny zapach z ust. Objawy mogą być tak nasilone, że dziecko nie chce pić ani jeść. Może to prowadzić do silnego odwodnienia, dlatego w przypadku wystąpienia powyższych objawów należy pospiesznie skonsultować się z lekarzem. Ponadto, przez rączki dziecka lub ręce opiekuna, infekcja może zostać przeniesiona do oka, powodując uszkodzenie rogówki.

    Jest to bardzo groźne, gdyż może skutkować utratą wzroku. O przeniesieniu zakażenia na oczy może świadczyć: łzawienie oczy, zaczerwienienie spojówek, nadwrażliwość na światło. Aby temu zapobiec, należy bezzwłocznie skonsultować się z lekarzem.

     

    Opryszczkowe zapalenia jamy ustnej – leczenie

     

    Czym leczyć i smarować opryszczkę u dziecka? W celu leczenia choroby lekarz może przepisać acyklowir (lek przeciwwirusowy, może skrócić okres trwania choroby) oraz leki miejscowo uśmierzające ból. Przy stosowaniu preparatów miejscowo łagodzących ból należy mieć na uwadze, iż mogą one utrudnić dziecku połykanie, zwiększyć ryzyko oparzenia się gorącym pokarmem oraz zachłyśnięcia.

    Aby pomóc dziecku przejść chorobą łagodniej, należy podawać mu chłodne, niegazowane, niekwaśne napoje np. wodę, rozcieńczony sok jabłkowy, przetwory mleczne. Trzeba dawać dziecku dużo pić, aby się nie odwodniło. Pokarmy podawane dziecku powinny być chłodne i miękkie, np. lody, galaretki, tłuczone ziemniaki.

    W celu uśmierzenia bólu, można podać dziecku paracetamol lub ibuprofen, ale nigdy aspirynę, ze względu na możliwość spowodowania zespołu Reye’a. Aby pozbyć się nieprzyjemnego zapachu z ust należy codziennie delikatnie myć zęby dziecka. Ponadto bardzo ważne jest, aby zapewniać dziecku dużo snu i odpoczynku.

     

    Opryszczkowe zapalenie jamy ustnej – ile trwa?

     

    Ile trwa opryszczka u dziecka? Ostre objawy choroby trwają około 5–7 dni, a całkowicie goją się w ciągu dwóch tygodni. Po chorobie, wirus wydalany jest w ślinie przez około 3 tygodnie.

    Z tego względu w tym okresie oraz podczas występowania aktywnych zmian opryszczkowych należy szczególnie dbać o higienę osobistą, unikać pocałunków (aby nie przekazać zakażenia na inne osoby), używać osobnych sztućców, kubków, talerzy niż inne osoby.

    W przypadku dzieci istotne jest, aby dokładnie czyścic ich zabawki oraz zabronić używania zabawek innych dzieci, aby ich nie zarazić. Takie same zasady obowiązują w przypadku zakażeń nawrotowych.

     

    Opryszczka wargowa

     

    Zakażenie nawrotowe występuje średnio z częstością 2 razy na rok. W zakażeniu nawrotowym objawy zwiastunowe są silniejsze, a wykwity występują na mniejszym obszarze i mniejszej powierzchni. Jak wspomniano, w zakażeniu nawrotowym zmiany lokalizują się najczęściej na wargach, na granicy skóry i błony śluzowej (herpes labialis, opryszczka wargowa) oraz w jamie ustnej (stomatitis herpetica, opryszczkowe zapalenie jamy ustnej).

    W przypadku opryszczki wargowej obserwuje się drobne pęcherzyki, wielkości kilku milimetrów, lokalizujące się na zaczerwienionej skórze warg i występujące w grupkach. Opryszczka u dziecka może pojawić się pod nosem. Na początku są wypełnione przejrzystym płynem, potem treścią ropną, aż w końcu pokrywają się strupami. W przypadku zmian nawrotowych zlokalizowanych w jamie ustnej, zazwyczaj nie udaje się dojrzeć pęcherzyków, a jedynie dosyć bolesne nadżerki.

    Przebieg choroby jest około 10 dniowy. Zmiany nawrotowe o nasilonym przebiegu również mogą być leczone za pomocą acyklowiru i leków przeciwbólowych. Leczenie doustnym acyklowirem najlepiej rozpocząć w okresie objawów zwiastunowych, a najpóźniej w dniu pojawienia się pęcherzyków. Jeżeli opryszczka wargowa przebiega łagodnie, wysoką skuteczność w terapii można uzyskać stosując acyklowir w postaci kremu. Wirus wydalany jest przez chorego najobficiej w ciągu pierwszych 24 godzin od pojawienia się zmian chorobowych, ale może być obecny w ślinie chorego jeszcze przez 5 kolejnych dni.

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.