zarejestruj się zaloguj się

Nadmierna potliwość

Tekst: lek. Patrycja Dębosz
Nadmierna potliwość
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 29. maja, 2014

Pocenie się to zjawisko jak najbardziej fizjologiczne. Jest oznaką prawidłowego funkcjonowania mechanizmów chłodzących ciało. Jednakże nadmierna potliwość może być powodem utrudnionych kontaktów społecznych i złego samopoczucia. Dodatkowo nadmierne pocenie bywa czasami objawem różnych chorób. Nadpotliwość można zwalczać np. przy pomocy antyperspirantów.

lek. Patrycja Dębosz
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Nadmierne pocenie się

     

    W większości przypadków pocenie się nie budzi niepokoju. W ludzkiej skórze znajduje się 3 miliony gruczołów potowych, za wyjątkiem przewodu słuchowego. Pot przechodzący przez pory w skórze, osadza się na niej i parując schładza powierzchnię skóry. Jest to warunek niezbędny do utrzymywania stałej temperatury ciała człowieka. Pot spadający kroplami z powierzchni ciała nie ma działania chłodzącego. Również zwiększona wilgotność powietrza zaburza funkcjonowanie mechanizmów regulujących temperaturę ciała. Organizm nie jest w stanie zwiększyć parowania potu z powierzchni skóry, przez co częściej może dojść do przegrzania i odwodnienia.

    Gruczoły potowe wytwarzają około 1 litra płynów dziennie. Ilość ta jest zmienna w zależności od wieku, rasy, płci oraz wrażliwości na wysoka temperaturę. W szczególnych wypadkach np. podczas ciężkiej pracy fizycznej, gorącej temperatury otoczenia lub pod wpływem bodźców emocjonalnych ilość potu może osiągać 10 litrów, co wciąż uznawane jest za stan fizjologiczny. Najwięcej gruczołów potowych jest na  dłoniach, stopach, w dołach pachowych oraz okolicach płciowych. Pocenie się jest kontrolowane przez układ nerwowy w specjalnych ośrodkach w mózgu, które regulują temperaturę krwi.

    Bardzo silne emocje, takie jak gniew, strach czy lęk mogą powodować (przez wyrzut adrenaliny) nagłe, bardzo intensywne pocenie się. Nadmierna potliwość związana z emocjami powoduje najczęściej pocenie się stóp, pach i dłoni.

     

    Nadmierna potliwość – intensywne pocenie się

     

    Głównym składnikiem potu jest woda. Oprócz tego zawiera on kwas mlekowy, chlorek sodu (sól kuchenną), mocznik i związki potasu. Sam pot jest bezwonny, a zmiana jego zapachu powstaje w wyniku aktywności bakterii na stałe bytujących na naszej skórze, rozkładających substancje zawarte w pocie. Przykry zapach może dostarczać wielu kłopotliwych sytuacji w kontaktach społecznych. Dodatkowo nieestetyczny wygląd przepoconych ubrań oraz nieprzyjemne uczucie wilgoci może powodować bariery w komunikacji z innymi ludźmi.

    Obecne czasy, charakteryzujące się dbałością o higienę, zakwalifikowały nadmierne pocenie do zjawisk niepożądanych. Natomiast w innych kulturach zapach potu uważany jest za bodziec erotyczny i używanie dezodorantu uważa się za absurdalne. Wiąże się to z substancjami chemicznymi zwanymi feromonami, których obecność stwierdza się w pocie. Służą one do wysyłania sygnałów seksualnych.

    U otyłych nadmierne pocenie się jest szczególnie uciążliwe. Osoby te posiadają warstwę izolacyjną, która hamuje wydalanie ciepła z organizmu. Ich podwyższona wewnętrzna temperatura ciała wymaga zwiększonej aktywacji mechanizmów chłodzących. Najefektywniejszym sposobem usuwania nadmiaru ciepła jest parowanie wody z powierzchni skóry, dlatego osoby otyłe pocą się intensywniej w stosunku do osób szczupłych.

     

    Nadmierna potliwość – przyczyny

     

    Nadmierne pocenie się (hiperhydroza) to zjawisko gdy pot wytwarzany jest w ilości większej niż potrzebny do utrzymania stałej temperatury ciała. Może być uwarunkowane genetycznie i nie jest objawem chorobowym.

    Stany chorobowe, które mogą być związane z nadmierną potliwością:

    • gorączka, związana z infekcją,
    • nerwica,
    • nadczynność tarczycy,
    • zaburzenia równowagi hormonalnej,
    • menopauza,
    • rak prostaty leczony estrogenami,
    • choroby związane z układem nerwowym,
    • choroba morska,
    • cukrzyca, w chwilach spadku poziomu cukrów występuje razem z nudnościami oraz dużym osłabieniem,
    • zawał serca.

    Nadpotliwość połączona z uczuciem duszności i bólem w klatce piersiowej może świadczyć o zawale mięśnia sercowego. W takim wypadku jak najszybciej należy wezwać pomoc medyczną.

     

    Nadmierna potliwość – leczenie

     

    Do najbardziej popularnych środków na nadpotliwość są należą antyperspiranty i dezodoranty.

    Antyperspiranty zmniejszają ilość wydzielanego potu, są dostępne w aptekach bez recepty. Najefektywniejsze jest stosowanie ich po wieczornej kąpieli. Związki glinu (aluminium, cynku oraz allantoina obecne w antyperspirantach przejściowo hamują działanie gruczołów potowych. Sole glinu nie działają toksycznie na organizm człowieka, dlatego mogą być stosowane przez dzieci i młodzież.

    Na rynku dostępne są także żele na pocenie się stóp i dłoni, które wygłuszają produkcję potu w tych częściach ciała. Ponadto, można także wypróbować stosowania żeli pod prysznic zmniejszających aktywność gruczołów potowych, które jednocześnie oczyszczają i pielęgnują skórę.

    Z kolei dezodoranty eliminują jedynie przykre zapachy, nie wpływając na ilość wydzielanego potu. Część dezodorantów zawiera alkohol, który zmienia odczyn skóry na kwaśny, co powoduje hamowanie rozwoju bakterii. Dodatkowo substancje zapachowe maskują nieprzyjemną woń.

    Jeśli skóra nie toleruje żadnych kosmetyków zwalczających nadmierne pocenie się (pojawiające się podrażnienia, pieczenie lub swędzenie), można zastosować krem lub maść z antybiotykiem i mydło o działaniu antybakteryjnym.

    Innym rozwiązaniem jest suplementacja preparatami przyczyniającymi się do hamowania nadmiernego pocenia, zawierającego w składzie m.in. szałwię lekarską, skrzyp polny, pokrzywę czy melisę.

     

    Nadmierna potliwość a inne sposoby leczenia

     

    Wśród innych sposobów na pocenie, można wymienić zabiegi dostępne w gabinetach kosmetycznych i lekarskich.

    Jonofereza jest to bezbolesny zabieg polegający na przepuszczaniu leczniczych jonów przez ciało pacjenta. Stopy i dłonie zanurza się w wodzie, przez którą płynie prąd o stałym natężeniu. Metoda ta przynosi krótkotrwałą ulgę.

    Toksyna botulinowa wstrzykiwana jest w okolice pocenia się porażając gruczoły potowe. Jest to zabieg wykonywany w znieczuleniu miejscowym. Jego zaletą jest wysoka skuteczność, natomiast wadą – konieczność powtarzania.

    Leczenie chirurgiczne nadmiernej potliwości wykorzystywane jest u osób, u których zawiodły inne sposoby kuracji. Operacja polega na odnerwieniu okolic pocenia (sympatektomia), zwłaszcza pach i dłoni. Wykonuje się ją w znieczuleniu ogólnym, w szpitalu.

     

    Pocenie stóp

     

    W razie występowania nadmiernego pocenia stóp, należy nosić obuwie wykonane ze skóry lub innych naturalnych materiałów. Odpowiednie tkaniny umożliwiają stopom oddychanie i ograniczają ich nadmierne pocenie. W drogeriach dostępne są pudry do stóp wchłaniające pot. Nie powinno się nosić tych samych butów dwa dni z rzędu, gdyż z nadmiaru wilgoci mogą nie wyschnąć po nocy. Nadmierne pocenie stóp wymaga również noszenia bawełnianych skarpetek, które wchłaniają wilgoć. W sprzedaży są również dostępne specjalne skarpetki dla sporowców, przeznaczone dla osób aktywnych fizycznie.

    W zależności od potrzeby, należy zmieniać je raz lub dwa razy dziennie, za każdym razem dokładnie osuszając stopy. Jak najczęściej powinno się wietrzyć stopy zdejmując obuwie lub chodzić boso. Można również stosować wspomniane już żele do stóp i dłoni, stanowiące ochronę przed poceniem stóp i dłoni oraz pomagające niwelować przykry zapach.

     

    Nocne pocenie

     

    Nocne pocenie definiujemy gdy wymaga ono zmiany piżamy, czasami łącznie z pościelą. Na ogół pocenie się w nocy jest zjawiskiem naturalnym i występuje po 30 minutach od zaśnięcia. Związane jest z fizjologicznym obniżeniem temperatury ciała w nocy. W czasie snu pocenie się jest dwa razy większe niż w ciągu dnia. Ubrania i pościel stają się mokre dopiero przy pięciokrotnym zwiększeniu ilości potu.

    Bardzo rzadko nocne pocenie się związane jest z infekcjami (np. gruźlica płuc, bruceloza czy zakażenie HIV), nowotworami, chorobami układu hormonalnego, przyjmowanymi lekami lub zespołem bezdechu sennego. U dzieci nocne pocenie się może dotyczyć przerośniętego migdałka, chorób układu oddechowego, chorób atopowych lub zaburzeń snu (np. lęki nocne i nadaktywność dziecka w ciągu dnia).

     

    Nadmierna potliwość – jak sobie radzić?

     

    Zasady postępowania w razie występowania nadmiernej potliwości pozwalają skutecznie pozbyć się problemu nadpotliwości.

    1. Należy przestrzegać higieny osobistej; kąpać się codziennie, zapobiega to namnażaniu się bakterii na skórze.
    2. Należy wybierać ubrania z naturalnych materiałów, szczególnie rzeczy bawełniane, wełniane i jedwabne, które dobrze wchaniają pot, wspomagając proces parowania.
    3. Do ćwiczeń fizycznych powinno się zakładać specjalne sportowe ubrania, które wchłaniają wilgoć z powierzchni ciała.
    4. Dobrze jest zacząć stosować techniki relaksacyjne. Pozwoli to zredukować pocenie się związane ze stresem.
    5. Należy zmienić dietę: wyeliminować z jadłospisu kofeinę, pikantne i rozgrzewające przyprawy (imbir, chili, cynamon, kardamon, pieprz).
    6. Powinno się ograniczyć spożywanie alkoholu i palenie papierosów, które powodują gromadzenie się nadmiaru ciepła.
    7. Należy dbać o odpowiednią wilgotność w pomieszczeniach, w których przebywa się długo.
    8. Należy wietrzyć mieszkanie kilka razy dziennie, bądź używać klimatyzacji i wentylatora.
    9. Należy spać w chłodnym pomieszczeniu, pod lekkim przykryciem; do spania zakładać cienką, bawełnianą piżamę.
    10. Najlepiej jest wypijać 2-3 litry płynów dziennie. Nie należy zapominać, że nadmierne pocenie się powoduje odwodnienie organizmu.
    11. Najlepiej pozbyć się nadwagi przez intensywne ćwiczenia i zbilansowaną dietę.
    Autor: lek. Patrycja Dębosz

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.