zarejestruj się zaloguj się

Łuszcząca się skóra – jakie są przyczyny łuszczenia się skóry?

Tekst: lek. Agnieszka Wasilewska
Dodane: 13. lutego, 2017

Zmianom na skórze oraz różnym chorobom skóry mogą towarzyszyć nieprzyjemne objawy, takie jak choćby świąd czy pieczenie. Pacjenci często uskarżają się na uczucie suchej, szorstkiej oraz łuszczącej się skóry. Nadmierne złuszczanie naskórka nasuwa podejrzenie łuszczycy, jednak nie musi być to jedyna przyczyna tego typu dolegliwości. Przyczyną łuszczenia się skóry może być także wiele innych chorób.

SPIS TREŚCI:

    Dlaczego skóra się łuszczy?

     

    Skóra jest ważnym narządem chroniącym organizm przed działaniem czynników zewnętrznych, odpowiada za termoregulację, procesy odpornościowe, odbieranie bodźców z otoczenia i wiele innych. W tym celu wykształciła odpowiednie mechanizmy pozwalające jej na szybką regenerację.

    Jednym z nich jest budowa naskórka. To zewnętrzna i wielowarstwowa struktura skóry złożona z keratynocytów powstających w najgłębszej, podstawnej warstwie naskórka. Komórki te w miarę wzrostu i dojrzewania przesuwane są ku górze, do wyższych warstw, aż wreszcie pozbywają się jądra komórkowego, stają się płaskie, luźno ułożone i złuszczają się, a zastępowane są kolejnymi. Tę warstwę nazywamy rogową, a cały proces wymiany komórek trwa prawidłowo około 26–28 dni.

    W niektórych chorobach skóry ten czas może być znacznie skrócony, czego konsekwencją jest nadmierne rogowacenie skóry i powstawanie suchych łusek – tak dzieje się m.in. w łuszczycy. Keratynocyty ponadto wytwarzają białka keratynowe wiążące wodę oraz lipidy regulujące wchłanianie substancji rozpuszczalnych w wodzie i tłuszczach.

    Co więcej, skóra chroniona jest wydzieliną gruczołów łojowych, występujących w większości przy mieszkach włosowych. To wszystko nadaje jej elastyczności, chroni przed mikrourazami, czynnikami chemicznymi, promieniowaniem ultrafioletowym oraz bakteriami.

    Nadmierna ekspozycja na niekorzystne czynniki, takie jak intensywne nasłonecznienie, zimno, wiatr, drażniące kosmetyki, zbyt intensywny peeling, substancje żrące i detergenty używane w gospodarstwie domowym lub wreszcie substancje spotykane w pracy (np. rozpuszczalniki, lakiery) może zaburzać funkcjonowanie skóry i mimo tak licznych linii obrony, nie jest ona w stanie wystarczająco szybko się zregenerować.

    Skóra staje się szorstka, sucha, popękana, nierzadko towarzyszy temu uczucie ściągnięcia, pieczenia i swędzenia skóry, a przy intensywnym zadrapaniu naskórek może schodzić w postaci drobnych, białych płatków lub łusek.

    Przyczyną może być także nadmierne namnażanie się keratynocytów, gromadzenie kolejnych ich warstw, które nie nadążają się złuszczać – powstają zgrubienia w postaci łusek na skórze.

    Ma to miejsce w łuszczycy, dość częstej chorobie o nie do końca wyjaśnionych mechanizmach.

     

    Czy łuszczenie się skóry to łuszczyca?

     

    Łuszczyca jest chorobą uwarunkowaną genetycznie i prawdopodobnie autoimmunologiczną, tzn. organizm w nieprawidłowy sposób kieruje przeciwciała przeciwko własnym komórkom. Powoduje to uwolnienie białek prozapalnych i niejako przewlekłe zapalenie skóry.

    Początki łuszczycy i jej przyczyny wciąż stanowią pewną zagadkę. Przypuszcza się, iż czynnikami bezpośrednio wywołującymi złuszczanie się skóry i jej zaczerwienienie mogą być zadrapania (przeczosy), ale też silny stres psychiczny czy infekcje wirusowe bądź bakteryjne.

    Ta choroba skóry dotyka około 2% populacji, często członków tej samej rodziny, początki łuszczycy mogą zauważyć zarówno dzieci i ludzie młodzi (typ I – zachorowanie poniżej 40. roku życia), jak i osoby po 50. roku życia i starsze (typ II).

    Wykwity skórne charakterystyczne dla łuszczycy to ciemnoczerwone bądź brunatne łuszczące się grudki lub krostki – początkowo drobne, później powiększające się i szerzące na obwodzie łuski, aż do zlewania się ze sobą i tworzenia blaszek łuszczycowych. Pacjenci zgłaszają najczęściej takie dolegliwości, jak łuszcząca się skóra na twarzy, kolanach, łokciach, głowie.

    Szczególnie częsta jest łuszczyca skóry głowy (w obrębie skóry owłosionej i na granicy włosów – na karku), ale także na czole, w obrębie małżowin usznych, oraz łuszczyca dłoni, stóp oraz paznokci, które stają się matowe, żółte, grube, łamliwe o nierównej powierzchni.

    Zmiany na skórze przy łuszczycy pojawiają się również na tułowiu, w okolicy krocza czy pośladków. Łuszczyca u dzieci może manifestować się wykwitami na twarzy, powiekach. Czasem chorzy skarżą się też na nieprzyjemny świąd skóry czy wysięk.

    Typowo w łuszczycy zdarzają się okresy remisji i nawrotów. Często poprawa następuje latem, pod wpływem nasłonecznienia. Łuski na skórze nie są zakaźne, po okresie regeneracji i wygojenia nie zostawiają blizn, a choroba z reguły nie pogarsza stanu ogólnego pacjenta.

     

    Łuszcząca się skóra – jakie są przyczyny?

     

    Łuszczyca i czynniki środowiskowe szkodliwe dla skóry to tylko niektóre z przyczyn łuszczenia się skóry. Przykładem choroby przypominającej objawy łuszczycy jest wyprysk łojotokowy – mamy tutaj do czynienia z wydzielaniem większej ilości wysiękowego płynu, a jeśli zajęta jest skóra głowy, może dojść do wypadania włosów. Odwrotnie niż w łuszczycy, gdzie nie ma łysienia, a chorzy mają często wyjątkowo mocne, ładne włosy.

    Różnicowanie obejmuje także liszaj płaski – przewlekłą chorobę skóry i błon śluzowych, której objawami są drobne grudki, zwłaszcza na nadgarstkach, podudziach, czasem pęcherzyki na skórze dłoni i stóp, zanikowe i pobruzdowane płytki paznokciowe oraz świąd, który z kolei w łuszczycy wcale nie musi mieć miejsca.

    Objawami pozwalającymi odróżnić łuszczycę od grzybicy skóry gładkiej są pęcherzyki, jakie mogą się pojawiać wokół złuszczających się miejsc na skórze oraz świąd. Zmiany paznokci do złudzenia mogą przypominać te w łuszczycy, dlatego pomocne są badania mikologiczne.

    Przyczyną łuszczącej się skóry może być łupież różowy Gilberta. To łagodna choroba, w której mamy do czynienia ze złuszczającymi się zmianami na skórze. Bladoróżowe, suche plamy na skórze pokazują się na tułowiu, ramionach, udach i same ustępują.

    Nadmierne rogowacenie jest obecne również w rogowcu dłoni i stóp, którego przebieg jest bardzo charakterystyczny. Pojawia się zazwyczaj w 1.–2. roku  życia i występuje rodzinnie.

    Podobnie trudną do pomylenia chorobą jest rybia łuska, gdzie gruba warstwa rogowa nieprawidłowo się oddziela, jej płaty dachówkowato zachodzą na siebie. Wykrywana jest u małych dzieci, a zmiany lokalizują się w fałdach skórnych, na dłoniach, stopach, czasem są uogólnione.

     

    Jakie są inne choroby powodujące łuszczenie się skóry?

     

    Szukając przyczyn suchości i łuszczenia się skóry, należy też pamiętać o takich chorobach, jak:

    • wyprysk kontaktowy – kontaktowe zapalenie skóry w odpowiedzi na czynnik (alergen), np. nikiel i kobalt (obecny m.in. w guzikach, ozdobach), gumę, kosmetyki, tworzywa sztuczne,
    • wyprysk niealergiczny – spowodowany kontaktem z niektórymi środkami piorącymi, detergentami,
    • niedoczynność tarczycy i inne zaburzenia hormonalne,
    • niedobory witamin, m.in. witaminy A,
    • związane ze stosowaniem leków – osutka polekowa, czyli różnego rodzaju zmiany skórne wywołane lekami stosowanymi zewnętrznie lub wewnętrznie,
    • złuszczanie naskórka i nasilony świąd w zastoju żółci u kobiet w zaawansowanej ciąży (cholestaza ciężarnych),
    • zmiany troficzne skóry związane z miażdżycą i przewlekłym niedokrwieniem kończyn dolnych.

     

    Jak dbać o łuszczącą się skórę?

     

    W większości przypadków zmiany skórne nie są powodem do dużego niepokoju, gdyż wynikają z jej znacznego przesuszenia i podrażnienia, dlatego w pierwszej kolejności warto poświęcić trochę uwagi nawilżeniu i natłuszczeniu skóry emolientami, dobraniu odpowiednich kosmetyków, nawodnieniu całego organizmu oraz ochronie skóry przed mrozem i wiatrem, zwłaszcza w miesiącach zimowych.

    Jeśli jednak objawy utrzymują się, rozprzestrzeniają, dołączają do nich inne niepokojące symptomy, należy zwrócić się o poradę lekarza.

    Autor: lek. Agnieszka Wasilewska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.