zarejestruj się zaloguj się

Liszaj rumieniowaty

Tekst: lek. Katarzyna Talowska
Liszaj rumieniowaty
Źródło: Wikimedia Commons; Trabajo propio; es.wikipedia.org; CC BY-SA 4.0
Dodane: 27. lipca, 2015

Liszaj rumieniowaty – zwany częściej toczniem rumieniowatym jest zaliczany do chorób tkanki łącznej, czyli schorzeń o podłożu autoimmunologicznym. Występuje pod dwoma postaciami: układową (SLE) i skórną (DLE). Choroba ma różny przebieg, w zależności od stopnia zajęcia narządów wewnętrznych i skóry. Objawy liszaja rumieniowatego to plamy na skórze w kształcie motyla. Zmiany rumieniowate zajmują twarz, uszy i skórę głowy.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest liszaj rumieniowaty?

     

    Liszaj rumieniowaty zwany także toczniem rumieniowatym, to choroba zaliczana do grupy schorzeń o podłożu autoimmunologicznym, czyli chorób z autoagresji. Organizm wytwarza przeciwciała, które zamiast walczyć z obcymi antygenami, zwalczają własne tkanki. Nie jest dokładnie poznana przyczyna choroby. Pojawia się ona u osób genetycznie predysponowanych, po zadziałaniu różnych bodźców wyzwalających, takich jak:

    • światło słoneczne – dlatego zmiany najczęściej lokalizują się na odsłoniętych częściach ciała,
    • leki – hipotensyjne, antyarytmiczne, przeciwdrgawkowe, i inne,
    • zakażenia,
    • hormony płciowe – estrogeny, dlatego chorobę stwierdza się częściej u kobiet.

    Kobiety chorują 6–10 razy częściej niż mężczyźni. Większość zachorowań ujawnia się między 16 a 55 rokiem życia. Często najpierw pojawiają się objawy ogólne takie jak osłabienie, zmęczenie, podwyższona temperatura, spadek masy ciała, które nie wskazują na żadną konkretną chorobę. Dalsza szczegółowa diagnostyka pozwala wykluczyć lub potwierdzić obecność liszaja rumieniowatego. Występują dwie postaci choroby: układowa (SLE) i skórna (DLE).

     

    Czym jest liszaj rumieniowaty układowy?

     

    W tej postaci choroby kompleksy immunologiczne odkładają się zarówno w skórze jak i narządach wewnętrznych. Ze względu na dużą liczbę objawów z różnych narządów, zostały opracowane kryteria diagnostyczne które mają pomóc w postawienie prawidłowego rozpoznania tocznia rumieniowatego układowego.

    Kryteria klasyfikacji SLE według ACR:

    1. rumień na twarzy,
    2. rumień krążkowy,
    3. nadwrażliwość na światło słoneczne,
    4. owrzodzenia w jamie ustnej,
    5. zapalenie stawów bez nadżerek,
    6. zapalenie opłucnej lub osierdzia,
    7. zmiany w nerkach,
    8. zmiany w układzie nerwowym,
    9. zaburzenia hematologiczne,
    10. zaburzenia immunologiczne,
    11. obecność przeciwciał przeciwjądrowych.

    Aby wstępnie rozpoznać tocznia rumieniowatego układowego muszą być spełnione przynajmniej 4 z 11 wymienionych kryteriów. Najbardziej charakterystycznym objawem choroby jest rumień w kształcie motyla na policzkach i grzbiecie nosa. W 25% przypadków zmiany skórne nie występują, a dominują zmiany narządowe.

    Zmiany w nerkach występują u około 50% chorych, przejawiają się między innymi przewlekłym kłębuszkowym zapaleniem nerek, ostrą niewydolnością nerek, ogólnie nazywane są nefropatią toczniową. U połowy chorych stwierdza się również wysiękowe zapalenie opłucnej i wysiękowe zapalenie osierdzia. Mogą występować także inne zmiany w układzie oddechowym i układzie krążenia. Bóle stawowe i bóle mięśniowe mogą być pierwszymi objawami. Często są też powiększone węzły chłonne.

     

    Czym jest postać skórna liszaja rumieniowatego?

     

    Zmiany rumieniowe w liszaju rumieniowatym (toczniu rumieniowatym skórnym) pojawiają się głównie na:

    • twarzy,
    • małżowinach usznych,
    • owłosionej skórze głowy.

    Są wyraźnie odgraniczone od otoczenia. Szerzą się obwodowo, pozostawiając zanik lub blizny w części środkowej. Na twarzy, podobnie jak w postaci uogólnionej, plamy na skórze przyjmują kształt motyla. Rzadziej umiejscawiają się na błonie śluzowej policzków i języka. Na głowie, po wygojeniu zmian mogą pozostawać łyse miejsca. Od postaci uogólnionej odróżnia ją to, że nie występują zmiany narządowe.

     

    Jak rozpoznać liszaja rumieniowatego?

     

    Rozpoznanie postaci uogólnionej polega na stwierdzeniu:

    Rozpoznanie postaci skórnej liszaja rumieniowatego polega na stwierdzeniu:

    • charakterystycznych zmian skórnych,
    • umiejscowienia głównie na odsłoniętych częściach ciała i skórze głowy,
    • niekorzystnego wpływu słońca,
    • przewlekłego przebiegu,
    • zmian w badaniu wycinka skóry – nie muszą być obecne.

     

    Jak leczy się liszaja rumieniowatego?

     

    Głównym celem leczenia liszaja rumieniowatego jest zapobieganie zmianom narządowym i zapewnienie dobrej jakości życia. Podstawowymi lekami są glikokortykosteroidy. W zależności od nasilenia choroby stosuje się je w skojarzeniu z lekami immunosuperesyjnymi i przeciwmalarycznymi.

    W leczeniu miejscowym zmian skórnych stosuje się maści i kremy z glikokortykosteroidami lub inhibitory kalcyneuryny.

    Ważne jest także zapobieganie zaostrzeniom, poprzez:

    • unikaniu ekspozycji na światło słoneczne,
    • unikanie stresu,
    • odpowiednią ilość odpoczynku,
    • zapobieganie zakażeniom.

    Gdzie się zgłosić gdy pojawią się niepokojące objawy liszaja rumieniowatego? Diagnostykę najlepiej zacząć od wizyty u lekarza rodzinnego, który zleci podstawowe badania krwi i moczu oraz wykona badanie fizykalne. Na tej podstawie, w zależności od dominujących objawów, skieruje pacjenta do odpowiedniego specjalisty.

    Autor: lek. Katarzyna Talowska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Rumień na twarzy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.