zarejestruj się zaloguj się

Kępki żółte

Tekst: lek. Łukasz Wolak
Kępki żółte
Źródło: Wikimedia Commons; en.wikipedia.org; Klaus D. Peter; CC BY 3.0
Dodane: 20. lutego, 2015

Kępki żółte (ksantomatozy) to zmiany skórne, występujące jako żółte guzki rozmaitych kształtów. Najczęstszą ich lokalizacją jest okolica powiek a przyczyną ich powstawania jest podwyższony poziom lipidów we krwi. Istnieje wiele rodzajów ksatnomatoz w zależności od rodzaju hiperlipidemii. Leczenie kępek żółtych polega głównie na wprowadzeniu zdrowego trybu życia i odpowiedniej, zbilansowanej diety.

lek. Łukasz Wolak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym są kępki żółte?

     

    Kępki żółte to inaczej ksantomatozy, to zmiany skórne, zabarwione na żółto występujące najczęściej w okolicy oczu (na powiekach), wyglądające jak żółte guzki rozmaitych kształtów i wielkości powstające w wyniku pobierania cholesterolu przez specjalne komórki tkanki łącznej zwane makrofagami. Zmiany te mogą rozwijać się także w innych miejscach – na dłoniach, w fałdach skórnych, na stopach.

    Ksantomatozy pojawiają się w wyniku podwyższonego poziomu cholesterolu i/lub triglicerydów we krwi co określa się jako hiperlipoproteinemię lub hiperlipidemię. Hiperlipoproteinemia to nadmierny wzrost stężenia substancji tłuszczowych we krwi – cholesterolu i trójglicerydów (cholesterolu LDL – hipercholesterolemia, trójglicerydów, czyli cholesterolu VLDL – hipertrójglicerydemia lub obu tych parametrów). Hiperlipidemia będąca nieprawidłowym rozkładem lipidów może być powodowana przez choroby wątroby, czynniki genetyczne (hipercholesterolemia rodzinna), może być powikłaniem innych schorzeń, jak np. cukrzyca lub nadciśnienie tętnicze.

    Ksantomatozom towarzyszy podwyższony poziom cholesterolu we krwi (hipercholesterolemia) oraz rozmaite zmiany narządowe i metaboliczne. U podłoża tych zmian leżą choroby wątroby i trzustki. Należy wspomnieć, że wysokie stężenia cholesterolu i trójglicerydów są jednym z najważniejszych czynników ryzyka chorób serca.

     

    Kępki żółte – rodzaje i hiperlipidemia

     

     Kępki żółte występują w kilku odmianach:

    1. Kępki żółte powiek (ksantelazma) czyli płasko-wyniosłe twory guzowate, ale dość miękkie umiejscowione żółte plamki na powiekach. Towarzyszą II, III, IV typowi hiperlipoproteinemii. 
    2. Kępki żółte guzowate (ksantoma tuberosum) – są to duże guzki barwy żółto-różowej umiejscowione symetrycznie najczęściej nad dużymi stawami, na rękach i stopach. Czasem pojawiają się na pośladkach. Rozwijają się bardzo powoli i nie ustępują samoistnie. Podobnie jak kępki żółte na powiekach towarzyszą II, III i IV hiperlipoproteinemii.
    3. Kępki żółte wysiewne (ksantoma eruptivum) czyli drobne żółte guzki pojawiające się nagle najczęściej na pośladkach i wyprostnych częściach kończyn. Ksantomatozy wysiewne powstają w wyniku podwyższonego poziomu triglicerydów we krwi.
    4. Kępki żółte linijne dłoni (ksantoma palmare striatum) są to ksantomatozy charakterystyczne dla typu III hiperlipoproteinemii. Linijne żółte przebarwienia występują najczęściej na fałdach dłoni.
    5. Kępki żółte ścięgien czyli żółte przebarwienia skóry najczęściej w okolicy ścięgna Achillesa i drobnych ścięgien palców u rąk. Ksantomatozy pojawiają się najczęściej w II i III typie hiperlipoproteinemii.
    6. Kępki żółte zlewne (ksantomatosis plana diffusa) są to bardzo drobne guzki zlewające się, występujące głównie w fałdach skórnych. Towarzysz często złośliwym procesom rozrostu komórek.

     

    Kępki żółte a hiperlipoproteinemia – jakie są przyczyny?

     

    W medycynie wyróżniamy 5 typów hiperlipoproteinemii, które różnią się rozkładem lipidów, początkiem choroby, rodzajem kępek żółtych, zmian narządowych i metabolicznych.

    • W typie I stwierdzamy znacznie podwyższony poziom triglicerydów i chylomikronów, początek choroby już w dzieciństwie i stwierdza się rodzinne występowanie. Rodzajem kępek żółtych w tym typie hiperlipoproteinemii są kępki żółte wysiewne. W tym typie często stwierdza się powiększenie wątroby i/lub śledziony i zapalenie trzustki.
    • Typ II hiperlipoproteinemii dzieli się na dwa podtypy A i B. W schorzeniu tym wzrasta znacznie poziom cholesterolu całkowitego i beta-lipoproteiny LDL. Choroba może rozwinąć się Zmiany mogą rozwinąć się w każdym wieku, a towarzyszyć jej mogą różne rodzaje kępek żółtych – powiek, kępki żółte guzkowe, i kępki żółte ścięgien. W tym typie hiperlipoproteinemii często współwystępuje choroba wieńcowa i miażdżyca, a także upośledzona tolerancja glukozy i cukrzyca.
    •  W typie III dochodzi głównie do wzrostu cholesterolu całkowitego i triglicerydów. Początek choroby przypada najczęściej po 30 roku życia, a schorzeniu towarzyszą kępki żółte guzowate, kępki żółte ścięgien i ksantomatozy linijne dłoni. W tym typie hiperlipoproteinemii podobnie jak w typie II występuje miażdżyca naczyń wieńcowych i kończyn dolnych, a do zmian metabolicznych zaliczamy upośledzoną tolerancję glukozy, podwyższony poziom kwasu moczowego i otyłość.
    • W typie IV dochodzi do wzrostu pre-beta-lipoproteiny VLDL. Początek choroby w 3,4 dekadzie życia a towarzyszące kępki żółte to ksantomatozy wysiewne i guzowate. W tym typie hiperlipoproteinemii często stwierdza się zapalenie trzustki, powiększenie wątroby i śledziony i choroba wieńcowa. Do zmian metabolicznych zaliczamy cukrzycę, wzrost stężenia kwasu moczowego i otyłość.
    • Typ V jest bardzo podobny do typu IV. W Typie V hiperlipoproteinemii występuje dodatkowo znaczny wzrost triglicerydów a dodatkową zmianą narządową jest neuropatia obwodowa.

     

    Kępki żółte – leczenie i rokowanie

     

    Podstawą leczenie kępek żółtych jest dieta, w której powinno znaleźć się dużo warzyw i owoców, ryb a potrawy powinny być skrapiane oliwą z oliwek z pierwszego tłoczenia. Należy ograniczyć spożywanie czerwonego mięsa, masła, jedzenia typu fast food, białego pieczywa i zrezygnować z picia alkoholu (wyjątkiem jest czerwone wytrawne wino). Bardzo ważny jest także regularny wysiłek fizyczny.

    W zależności od typu hiperlipoproteinemii, jeśli dieta jest niewystarczająca i kępki żółte dalej utrzymują się na skórze pacjenta, podaje się środki zmniejszające stężenie cholesterolu i triglicerydów. W obniżeniu cholesterolu najlepsze wyniki otrzymuje się po zastosowaniu statyn, natomiast w obniżeniu nieprawidłowego poziomu triglicerydów dobre wyniki osiągane są po zastosowaniu tzw fibratów. W typach hiperlipoproteinemii, w których występuje hiperlipidemia mieszana, stosowane są statyny i/lub fibraty w zależności od tego która frakcja lipidów przeważa i jak wysoki jest jej poziom we krwi.

    Rokowanie w przypadku wystąpienia ksantomatoz zależy od zajęcia narządów wewnętrznych i zmian metabolicznych. Trzeba mieć świadomość, że we wszystkich typach hiperlipidemii i towarzyszącym im kępkom żółtym przebieg może być ciężki i groźny dla zdrowia i życia chorego.

    Autor: lek. Łukasz Wolak
    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.