zarejestruj się zaloguj się

Kaszak

Tekst: lek. Rafał Drobot
Kaszak
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 07. stycznia, 2015

Kaszak (nazywany inaczej torbielą naskórkową, torbielą epidermoidalną lub cystą łojową) jest położoną śródskórnie lub podskórnie zmianą guzowatą, będącą w rzeczywistości torbielą zastoinową, powstałą w obrębie mieszka włosowego bądź gruczołu łojowego. Kaszak najczęściej przebiega bezobjawowo, nie wymagając jakiegokolwiek postępowania medycznego.

lek. Rafał Drobot
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest kaszak?

     

    Kaszak jest zmianą skórną spotykaną u ludzi dość powszechnie, zwykle ustępującą samoistnie. Występuje około dwukrotnie częściej u mężczyzn niż u kobiet, przy czym na jego rozwinięcie szczególnie predysponowane są osoby między drugą, a trzecią dekadą życia.

    Kaszak u dziecka jest obserwowany stosunkowo rzadko. Częściej natomiast można spotkać się z jego rodzinnym występowaniem.

    W kulturach, w których powszechne jest obrzezanie kobiet torbiele epidermoidalne sromu są bardzo powszechnym zjawiskiem.

    Kaszak jest łagodną torbielą (cystą), zwykle zlokalizowaną na skórze, która rozwija się z tkanki ektodermalnej. Histologicznie ściana kaszaka składa się z cienkiej warstwy nabłonka wielowarstwowego płaskiego, a w jego świetle można znaleźć łój wraz z masami zrogowaciałego naskórka.

     

    Jak wygląda kaszak?

     

    Kaszak najczęściej ujawnia się jako bezbolesny guzek, zlokalizowany w obrębie powłok skórnych i tkanki podskórnej, koloru cielistego, żółtego lub białego. U osób o ciemnej karnacji można dostrzec wzmożoną pigmentację tej okolicy.

    Jeśli zmiana ulegnie zakażeniu, pojawia się zaczerwienienie dotkniętej infekcją okolicy oraz bolesność.

    Kaszaki mogą mieć różną wielkość, raczej nie przekraczając kilku centymetrów średnicy. W badaniu palpacyjnym są twarde, spoiste oraz okrągłe. Makroskopowo może być widoczny wypływ serowatej wydzieliny przez centralnie zlokalizowany por (otwór).

     

    Gdzie powstają kaszaki?

     

    Miejscami, w których mogą rozwijać się kaszaki są (w kolejności malejącej częstotliwości występowania):

    • okolica twarzy,
    • tułów (kaszak na plecach występuje częściej niż po stronie brzusznej),
    • szyja,
    • kończyny górne i dolne(nierzadko spotyka się kaszak pod pachą),
    • głowa (kaszak na głowie).

    Zmiany skórne zlokalizowane w obrębie narządów płciowych (tj. kaszak na penisie, kaszak na wardze sromowej) występują znacznie rzadziej, aczkolwiek mogą powodować bolesność podczas stosunku (tzw. dyspareunię) lub dolegliwości bólowe, związane z chodzeniem czy też noszeniem bielizny. Mogą również przeszkadzać w prawidłowym oddawaniu moczu (mikcji).

    Błony śluzowe oka i jamy ustnej również mogą być dotknięte schorzeniem – opisano przypadki występowania kaszaków na spojówce powiekowej (opisywane przez pacjentów jako „kaszak na powiece”, „kaszak na oku”, czy też „kaszak pod okiem”), wargach, wewnętrznej powierzchni policzków oraz pod językiem.

    Podpaznokciowe torbiele epidermoidalne mogą powodować zmiany strukturalne w płytce paznokciowej w postaci onycholizy lub nadmiernego rogowacenia pod paznokciem, które należy różnicować ze zmianami powstałymi na tle grzybicy lub łuszczycy. Powodują one również dolegliwości w postaci rumienia, obrzęku, tkliwości oraz bolesności.

     

    Kaszak – diagnostyka różnicowa

     

    W diagnostyce różnicowej torbieli epidermoidalnej należy wziąć pod uwagę przede wszystkim:

    • tłuszczaka – ma tendencję do powiększania się i jest stosunkowo miękki podczas ucisku;
    • nerwiakowłókniaka – często zmiany o charakterze mnogim, twarde palpacyjnie;
    • ropnia – towarzyszące zwiększenie ucieplenia, rumień.

    Zazwyczaj rozpoznanie kaszaka nie budzi wątpliwości i nie są wymagane żadne badania dodatkowe. Wyjątkowo w wątpliwych przypadkach podejrzanych o charakter nowotworowy, konieczne może być wycięcie zmiany i przeprowadzenie badania histopatologicznego.

    Liczne torbiele epidermoidalne występujące u osób nastoletnich powinny nasuwać podejrzenie zespołu Gardnera. Zespół Gardnera jest schorzeniem uwarunkowanym genetycznie (dziedziczonym autosomalnie dominująco), w którym ponadto obserwuje się współwystępowanie polipowatości jelita grubego oraz kostniaków lub innych nowotworów tkanek miękkich.

     

    Jak leczyć kaszaka?

     

    Znamienna część osób z kaszakiem nie będzie wymagała jakiejkolwiek pomocy medycznej. Jeśli nie wystąpiły powikłania, to postępowanie terapeutyczne nie jest wymagane.

    Torbiel epidermoidalna może zaniknąć spontanicznie (samoistnie), nie pozostawiając po sobie żadnego śladu, natomiast nawet najbardziej umiejętne wycięcie zmiany pozostawi po sobie trwałe blizny.

    Jeśli okolica jest zaczerwieniona, o zwiększonym uciepleniu, to prawdopodobnie doszło do rozwoju zakażenia. W tym przypadku można rozważyć włączenie antybiotyku (przede wszystkim o profilu przeciwgronkowcowym) np. flukloksacyliny. Zakażenie bakteryjne florą mieszaną (zwłaszcza beztlenową) jest bardziej prawdopodobne w przypadku zmian zlokalizowanych w obrębie twarzoczaszki (kaszak na głowie, kaszak na czole, kaszak na twarzy, kaszak za uchem, kaszak na szyi), odbytu oraz narządów moczowo-płciowych.

    Jeśli ciągłość torbieli epidermoidalnej została naruszona, to jej zawartość może wydzielić się na zewnątrz, aczkolwiek bardzo prawdopodobne jest ponowne uformowanie się zmiany. Zmiany zmienione zapalnie, lecz bez cech infekcji, mogą z dobrym skutkiem reagować na miejscową iniekcję steroidu (postępowanie takie nie jest jednak zalecane).

    Jeśli kaszak jest dla pacjenta kłopotliwy lub jeśli pacjent po poradzie lekarskiej jest skłonny go usunąć, to może on zostać wycięty chirurgicznie. Procedura zabiegowa wiąże się z doszczętnym usunięciem całej ściany torbieli epidermoidalnej.

    Autor: lek. Rafał Drobot

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.