zarejestruj się zaloguj się

Kandydoza jamy ustnej – przyczyny, objawy, leczenie

Tekst: lek. Marcin Fajkis
Dodane: 31. maja, 2016

Kandydoza jamy ustnej polega na występowaniu białawych lub rumieniowych plam na błonach śluzowych w tej lokalizacji. Przyczyną grzybicy jamy ustnej najczęściej jest drożdżak Candida albicans. Typowe zmiany grzybicze to białe, serowate plamy, obszary zaczerwienienia lub nadżerki zajmujące błony śluzowej. Drożdżakowe zapalenie jamy ustnej leczy się głównie miejscowo stosując żele i maści.

lek. Marcin Fajkis
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Czym jest kandydoza jamy ustnej (drożdżyca jamy ustnej)?

     

    Kandydoza jamy ustnej jest schorzeniem dotyczącym błon śluzowych tej okolicy i polega na występowaniu białych, serowatych nalotów, rumienia lub nadżerek na powierzchni śluzówek. Czynnikiem sprawczym jest najczęściej drożdżak Candida albicans. W warunkach prawidłowych grzyb ten nie jest patogenny dla człowieka, natomiast w przypadku zaburzenia stanu odporności (np. pod wpływem stosowanego leczenia, niedoborów witaminowych), Candida albicans może być przyczyną rozwoju kandydozy. Drożdżyca jamy ustnej jest schorzeniem najczęściej spotykanym u niemowląt (zwykle przyjmuje postać pleśniawek) oraz u osób starszych (np. używających źle dopasowanych protez zębowych lub śliniących się).

    Kandydoza jamy ustnej może przyjmować następujące postaci kliniczne:

    • ostra zanikowa kandydoza,
    • przewlekła rozrostowa kandydoza,
    • przewlekła zanikowa kandydoza,
    • zapalenie kącików ust (zajady),
    • środkowe romboidalne zapalenie języka.

     

    Przyczyny kandydozy jamy ustnej

     

    Grzybica ust może obejmować błony śluzowe. Wówczas rozwija się kandydoza jamy ustnej, kandydoza pochwy i sromu. Zmiany grzybicze mogą obejmować też skórę (np. przestrzenie międzypalcowe rąk i stóp, fałdy skórne, pachwiny, okolicę międzypośladkową) oraz paznokcie, a w przypadku znacznego upośledzenia odporności może dochodzić do zakażenia układowego. Czynniki sprzyjające rozwojowi kandydozy to:

    • cukrzyca,
    • otyłość,
    • ciąża,
    • niedobory witamin (zwłaszcza witaminy B2),
    • choroby przebiegające z wyniszczeniem,
    • zespół nabytego niedoboru odporności (AIDS).

    Pojawienie się drożdżaków w jamie ustnej może być także wynikiem stosowania antybiotyków o szerokim spektrum działania, leków immunosupresyjnych oraz glikokortykoidów. Noworodki i niemowlęta oraz osoby w starszym wieku również stanowią grupy narażone na częstsze występowanie drożdżycy. W pierwszym przypadku do zakażenia może dojść już w czasie porodu – w trakcie przechodzenia przez kanał rodny. U osób starszych schorzeniu mogą sprzyjać źle dopasowane protezy zębowe. Kandydoza może rozwijać się także na podłożu uszkodzeń błony śluzowej jamy ustnej w przebiegu innych chorób, takich jak pęcherzyca zwykła, czy liszaj płaski.

     

    Jakie objawy daje drożdżakowe zapalenie jamy ustnej?

     

    Drożdżyca jamy ustnej objawia się zwykle jako białe, serowate plamy, obszary zaczerwienienia lub nadżerki zajmujące błony śluzowe. Ze względu na obecność stanu zapalnego, mogą być przyczyna dolegliwości, takich jak ból i pieczenie. Chorzy mogą uskarżać się na upośledzenie odczuwania smaków.

    Kandydoza jamy ustnej może przebiegać jako następujące postaci kliniczne.

    • Ostra rzekomobłoniasta kandydoza (pleśniawki) – często spotykana u niemowląt; daje obraz białych tarczek przypominających zsiadłe mleko, które można z łatwością usunąć uwidaczniając zaczerwienione podłoże. Lokalizuje się głównie na policzkach, języku i podniebieniu.
    • Ostra zanikowa kandydoza – zwykle umiejscowiona na grzbietowej powierzchni języka, objawia się jako jego zaczerwienienie oraz wygładzenie, czemu towarzyszą dolegliwości bólowe. Związana najczęściej z immunosupresją i długotrwałą antybiotykoterapią.
    • Przewlekła rozrostowa kandydoza – związana jest z obecnością białych grubych tarczek, trudnych do usunięcia. Spotykana jest głównie u mężczyzn.
    • Przewlekła zanikowa kandydoza – występuje przede wszystkim u osób noszących protezy zębowe. Objawia się obecnością zaczerwienionych ciemnych obszarów pod protezą zębową.
    • Zapalenie kącików ust (zajady) – polega na występowaniu pęknięć w kątach ust, czemu sprzyja ślinienie się, częste wymioty, niedożywienie oraz źle dopasowane protezy zębowe. Zakażeniu drożdżakowemu może towarzyszyć nadkażenie bakteryjne.
    • Środkowe romboidalne zapalenie języka – rumieniowy obszar o kształcie rombu zlokalizowany na grzbietowej powierzchni języka, charakteryzujący się brakiem brodawek.

     

    Grzybica ust – jakie badania wykonać?

     

    Charakterystyczne zmiany śluzówkowe o charakterze zsiadłego mleka, zwykle dające się usunąć, rumienia lub nadżerek, sugerują rozpoznanie drożdżycy jamy ustnej. W wywiadzie zwykle obecne są czynniki sprzyjające zakażeniu Candida albicans. Ostateczne potwierdzenie rozpoznania można uzyskać na podstawie badania zeskrobin błony śluzowej.

    Diagnostyka różnicowa kandydozy jamy ustnej obejmuje następujące zmiany:

     

    Leczenie kandydozy jamy ustnej

     

    Istotnym aspektem leczenia drożdżycy jamy ustnej jest usunięcie czynników sprzyjających rozwojowi zakażenia (np. używanie odpowiednio dobranych protez zębowych, utrzymywanych w czystości, wyrównywanie niedoborów żywieniowych, adekwatne stosowanie antybiotykoterapii, leczenie nadżerek błon śluzowych). Terapia miejscowa polega na stosowaniu żeli, płynów i pastylek do ssania zawierających nystatynę, amfoterycynę lub pochodne imidazolowe.

    Zapalenie kącików ust może być leczone za pomocą past zawierających leki imidazolowe. Protezy zębowe należy wyjmować na noc, umyć i przetrzymywać w roztworze nystatyny lub preparatu antyseptycznego. W przypadku zmian przewlekłych lub nawrotowej drożdżycy u osób w immunosupresji pomocne jest stosowanie itrakonazolu lub flukonazolu.

    Autor: lek. Marcin Fajkis
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Choroby jamy ustnej

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.