zarejestruj się zaloguj się

Dieta na trądzik – czego unikać?

Tekst: Hanna Cholewa
Dieta na trądzik – czego unikać?
Źródło: Fotolia.com
Dodane: 12. grudnia, 2013

Pojawienie się trądziku w okresie dojrzewania to dla wielu młodych osób początek długiej i koszmarnej walki o ładny wygląd. W niektórych przypadkach trądzik tak zniekształca skórę, że może doprowadzić do depresji. Ważne jest poszukiwanie nie tylko leków na trądzik, ale i domowych sposobów walki z trądzikiem, takich jak prawidłowa dieta.

SPIS TREŚCI:

    Przyczyny trądziku

     

    Jakie są przyczyny trądziku? Wśród czynników predysponujących do rozwoju trądziku wyróżnia się osobniczą skłonność do nadprodukcji łoju i rogowacenia ujść mieszków włosowych, która w niektórych przypadkach może być uwarunkowana genetycznie Wpływ na to może mieć również działanie:

    • leków (steroidy, witamina B12, barbiturany, jod),
    • związków chemicznych, obecnych w niektórych środowiskach pracy (chlor, dziegcie, oleje),
    • kosmetyków (kremy, pudry i róże, które zatykają ujścia zarówno gruczołów łojowych, jak i potowych),
    • olejów mineralnych do pielęgnacji skóry niemowląt (pominięcie etapu zaskórnika, często obecne są torbiele ropne).

    Ważną rolę w rozwoju trądziku odgrywają hormony. Szczególnie znaczący jest nadmiar androgenów, a najbardziej ich najsilniejszego przedstawiciela, dihydrotestosteronu. Progesteron w bardzo dużych stężeniach pobudza wzrost gruczołów łojowych. Bakterie beztlenowe Propionibacterium acnes licznie występują w ujściach gruczołów łojowych, a działalność produkowanych przez nie enzymów drażni skórę.

    Wśród innych potencjalnych przyczyn trądziku wymieniane są:

    • zaburzenia endokrynologiczne,
    • czynniki emocjonalne,
    • wpływ klimatu oraz diety.       

    W latach 30. XX wieku większość podręczników do dermatologii zalecało stosowanie przez pacjentów z trądzikiem diety ubogiej w węglowodany i słodycze. Niewystarczające dowody naukowe doprowadziły do wycofania się z tego stanowiska. Dziś powstają liczne publikacje dotyczące korelacji różnych produktów spożywczych i nasilenia trądziku.

    Produkty, które pacjenci najczęściej obwiniają o pogorszenie stanu cery i powstawanie zaskórników oraz pryszczy, to:

    • czekolada,
    • przyprawy,
    • potrawy smażone,
    • nabiał – śmietana, mleko, jogurty, sery, jajka,
    • produkty z dużą zawartością tłuszczu,
    • masło, margaryna,
    • orzechy,
    • ciasta,
    • kawa, herbata.

    Badania pochodzące z ostatnich lat szczególnie koncentrują się na wpływie diety typu zachodniego oraz mleka na przebieg trądziku. Nie udowodniono powiązania między przyprawami, czekoladą, czy orzechami a trądzikiem.

     

    Trądzik a fast food 

     

    Pod pojęciem diety zachodniej większość z nas rozumie przyzwyczajenia żywieniowe, które zawitały do Europy ze Stanów Zjednoczonych – wszelakie burgery, pizze, napoje gazowane. Wypierają one składniki pokarmowe, które dawniej stanowiły podstawę żywieniową. Co dokładnie zawiera w sobie dieta zachodnia, a czego w niej brakuje?

    W diecie zachodniej brakuje nienasyconych kwasów tłuszczowych, a stosunek między nimi jest zaburzony. W diecie tej brakuje witamin i przeciwutleniaczy, za to występuje nadmiar węglowodanów o wysokim indeksie glikemicznym i kwasów tłuszczowych typu trans.

    Pierwsze spostrzeżenia odnośnie możliwości wpływu diety zachodniej na skłonność do wystąpienia trądziku odnotowano, obserwując ruchy migracyjne. Przykładem mogą być Irlandki, które przeniosły się z terenów wiejskich do Nowej Anglii. Również mieszkańcy Kenii czy Zambii rzadziej cierpią na trądzik niż ich rodacy, którzy wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych. Częstość trądziku zwiększyła się również u zamieszkujących Kanadę Inuitów, którzy zwiększyli konsumpcję napojów gazowanych, wołowiny, nabiału, pokarmów przetworzonych.

    Na świecie wciąż istnieją populacje wolne od diety zachodniej – m.in. wyspa Kitava w Nowej Gwinei (dieta opiera się tu na owocach, rybach, kokosach) oraz plemię Ache w Paragwaju (spożywają oni owoce własnych upraw, kukurydzę i ryż). Trądzik nie został stwierdzony u żadnej osoby zamieszkującej dane regiony. Uważa się, że niewątpliwą rolę pełnią tutaj czynniki genetyczne, ale również środowiskowe – spożywanie „zdrowego jedzenia”, ubogiego w produkty silnie podwyższające poziom cukru we krwi.

     

    Cukier a trądzik

     

    Wpływ cukrów na organizm ocenia się m.in. za pomocą indeksu glikemicznego. Ocenia on średni, procentowy wzrost poziomu glukozy we krwi po spożyciu produktu zawierającego 50 g przyswajalnych węglowodanów. Im wyższy indeks, tym wyższy skok glikemii poposiłkowej (mierzonej 2-3 godziny po spożyciu pokarmu). Wartości indeksów glikemicznych danych produktów można sprawdzić w szeroko dostępnych w Internecie tabelach. Do produktów o najwyższym indeksie glikemicznym należą rzeczy często i/lub chętnie przez nas spożywane:

    • białe pieczywo,
    • ciasta,
    • słodkie owoce (brzoskwinie z puszki, rodzynki),
    • makarony,
    • piwo,
    • miód.

    Dieta oparta na pokarmach znacznie zwiększających poziom cukru we krwi powoduje wzrost insuliny i czynnika wzrostu podobnego do insuliny 1 (ang. Insulin-like growth factor 1, IGF-1). Czynnik ten pobudza podziały komórek budujących przewody wyprowadzające gruczołów łojowych – pod jego wpływem robią się bardziej wąskie, a łój w nich zalega. Powoduje on również wzrost stężenia androgenów (odgrywają one znaczącą rolę w powstawaniu trądziku), które z kolei podwyższają poziom IGF-1 – powstaje błędne koło i stała nadprodukcja łoju. Nadmiar insuliny powoduje również spadek białka wiążącego IGF-1. Białko to normalnie wiąże się z receptorem dla retinoidów – pochodnych witaminy A, które stosowane są w leczeniu trądziku i innych schorzeń skórnych. Jeżeli mamy jego niedobór, prowadzi to do nasilonego wzrostu komórek, co pogarsza trądzik. Jak widać, udowodniono już szereg mechanizmów, poprzez które pokarmy zwiększające stężenie cukru we krwi mogą wpływać na trądzik.

    W jednym z badań grupa badana stosowała dietę zawierającą produkty o niskim indeksie glikemicznym, a osoby w grupie kontrolnej utrzymywały swoje stare przyzwyczajenia – przyjmowanie pokarmów o wysokim indeksie. Po 12 tygodniach obserwacji osoby stosujące dietę miały znacznie mniej wykwitów trądzikowych.

     

    Trądzik – tłuszcze w diecie

     

    Dieta obfitująca w tłuszcze nasycone została powiązana z wyższym stężeniem IGF-1, podczas gdy dieta niskotłuszczowa i bogata w błonnik – z niższym stężeniem IGF-1.

    Tłuszcze nasycone występują głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego:

    • mięsie (np. tłusta wołowina, cielęcina, wieprzowina, drób ze skórką),
    • smalcu,
    • śmietanie, maśle, serze i innych wyrobach wyprodukowanych z pełnego lub niskotłuszczowego mleka.

    Wymienione pokarmy bogate są również w cholesterol. Pokarmy pieczone i smażone również mogą zawierać sporo tłuszczów nasyconych. Często zawierają one wspomniane wcześniej, występujące w szerokim zakresie w diecie zachodniej, kwasy tłuszczowe typu trans – obecne w krakersach, pączkach, ciastach, frytkach, niektórych margarynach. Niektóre produkty pochodzenia roślinnego, np. olej palmowy, z ziaren palmowych czy kokosowy również zawierają tłuszcze nasycone, ale nie towarzyszy im cholesterol.

    Stosunek między kwasami omega-6 (występującymi głównie w oleju słonecznikowym, sojowym, kukurydzianym, orzechach, ziarnach) i kwasami omega-3 (obecnymi w łososiu, makreli, tuńczyku, orzechach włoskich, siemieniu lnianym) powinien wynosić 1 do 1, podczas gdy we wspomnianej diecie zachodniej jest to 20 do 1. Kwasy omega-6 działają prozapalnie, co może pogarszać trądzik. Z kolei kwasy omega-3 działają przeciwzapalnie, dzięki czemu mogą zmniejszać ryzyko trądziku, obniżając poziom IGF-1 i zmniejszając naciek zapalny w obrębie mieszków włosowych.

    Badacze brazylijscy przez 3 miesiące podawali grupie pacjentów z trądzikiem niezbędne dawki nienasyconych kwasów tłuszczowych, ale zaobserwowali poprawę jedynie w obrazie mikroskopowym gruczołów łojowych. W badaniach próbek skóry gruczoły te były mniejsze, ale nie wiązało się to ze zmniejszeniem objawów choroby u pacjenta. Być może kontynuacja suplementacji nienasyconych kwasów tłuszczowych mogłaby doprowadzić do zauważalnej poprawy klinicznej, ale póki co nie przeprowadzono takich badań.

     

    Mleko a trądzik

     

    Badanie kliniczno-kontrolne, w którym uczestniczyło 47 tysięcy pielęgniarek, pokazało, iż osoby, które spożywały pokarmy mleczne więcej niż 3 razy dziennie, najczęściej borykały się z trądzikiem, podczas gdy osoby spożywające poniżej 1 produktu mlecznego na tydzień najrzadziej miały wykwity trądzikowe. Korelacja była największa (44% wzrostu) przy spożywaniu mleka odtłuszczonego, co pokazuje, iż zawartość tłuszczu nie była decydująca we wpływie na rozwój trądziku.

    Picie mleka oraz spożywanie produktów pochodzących od ciężarnych krów wprowadza do naszego organizmu hormony i inne substancje produkowane przez te zwierzęta. Największą rolę w pogarszaniu zmian trądzikowych mają hormony, które mogą ulec przemianie do dihydrotestosteronu oraz hormony sterydowe i IGF-1. Krowie mleko zawiera również liczne czynniki wzrostu (substancje, które mają na celu zbudować nowy organizm). Osoby, które dotyka trądzik, to nastolatkowie i ludzie dorośli, którzy nie potrzebują już ich, a ich organizmy mogą nie być na nie przygotowane.

    Dokładne wyjaśnienie wpływu substancji zawartych w krowim mleku na przebieg trądziku również wymaga dalszych badań, jednak liczne prace wskazywały już na częstsze występowanie tej choroby u osób spożywających dużo produktów mlecznych.

     

    Czekolada a trądzik

     

    Wiele badań wykazało brak wpływu czekolady na przebieg trądziku. Przykładowo – 65 uczestników spożywało codziennie, przez 4 miesiące, 112 g bezmlecznego batonika wzbogaconego o kakao. W grupie kontrolnej osoby zjadały niewzbogacone batoniki. Nie wykazano różnicy w nasileniu trądziku pomiędzy grupami. Badanie to spotkało się z krytyką, ponieważ czekolada w grupie kontrolnej była zastąpiona przez utwardzane oleje roślinne, które również mogą mieć wpływ na trądzik. Oba rodzaje batoników zawierały również bardzo dużo sacharozy, co także mogło wpłynąć na rezultaty.

    Wyniki uzyskane w innych testach negujących wpływ czekolady często były uznawane przez różnych badaczy za bezpodstawne lub badania takie nie były prowadzone prawidłowo czy dokładnie – np. według opinii pacjentów po zjedzeniu czekolady szybko występują u nich znaczne krosty. Za to w jednym z badań analizowano przyrost wszystkich wykwitów trądzikowych, a nie ich przejście z zaskórnika w krostę, co przecież również ma wysoką wartość kliniczną. Toteż na podstawie dotychczasowych obserwacji nie można wykluczyć ani potwierdzić roli czekolady.

     

    Trądzik a ostre przyprawy

     

    Na wielu forach czy stronach internetowych można spotkać się z przesłankami dotyczącymi wpływu ostrych potraw i przypraw na trądzik. Część osób sugeruje, iż pogarszają one stan cery – według nich nasilona potliwość towarzysząca spożyciu ostrych potraw mogłaby zatykać pory, zwiększony przepływ krwi powodowałby zaczerwienienie skóry twarzy, a podrażnienie przewodu pokarmowego przez przyprawy mogłoby skutkować nasileniem zmian na skórze.

    Inne osoby przekonują z kolei o ochronnym, przeciwzapalnym wpływie zawartej w ostrych pokarmach kapsaicyny, która mogłaby pomóc niwelować zmiany trądzikowe. W ostrych warzywach zawarty jest również szereg witamin – to również mogłoby potencjalnie polepszyć stan cery. Osoby te zaznaczają również różnicę pomiędzy przyprawami kupowanymi w torebeczkach w supermarketach a hodowanymi naturalnie.

    Żadna z tych sugestii nie jest potwierdzona naukowo, tak więc problem wpływu ostrych przypraw i produktów pikantnych na przebieg trądziku jest wciąż nierozwiązany. Trzeba pamiętać o tym, iż osoby wypowiadające się na owych forach czy stronach to przeważnie pacjenci piszący o własnych doświadczeniach, a nie osoby związane profesjonalnie z medycyną. Co u jednego człowieka może nie pogarszać trądziku, u kogoś innego może nieć zgoła inne efekty, dlatego bezpieczniej nie sugerować się takimi doniesieniami, o ile nie pochodzą z zaufanego źródła.

     

    Suplementy diety a trądzik

     

    Chorujący na trądzik mają obniżoną zawartość we krwi zarówno cynku, jak i retinolu (jednej z form witaminy A). Im większe nasilenie zmian trądzikowych, tym mniejsza zawartość tych substancji we krwi. Dlatego też przyjmowanie zarówno witaminy A, jak i cynku jest wskazane.

    Istnieje szereg suplementów diety, tabletek na trądzik, zawierających np. cynk, ekstrakty ziołowe (wyciąg z korzenia mniszka lekarskiego, wyciąg z fiołka trójbarwnego), wapń, fosfor, magnez, potas, witaminy B6, B1, B2, wyciąg z zielonej herbaty, laktoferrynę, czy drożdże z rodzaju Saccharomyces cerevisiae. Opinie pacjentów wskazują na ich dobrą tolerancję w procesie leczenia trądziku.

     

    Błonnik na trądzik

     

    Dieta bogata w błonnik (w takiej diecie powinien stanowić on ponad 30% pokarmów) ma dobry wpływ na stan cery trądzikowej. Źródłami błonnika są owoce i warzywa, nasiona roślin strączkowych (grochu czy fasoli) oraz otręby zbożowe, kasze, pieczywo razowe, pieczywo żytnie, naturalne płatki zbożowe, niełuskany ryż itp.

    Już badanie z 1983 roku pokazało, że dodanie 13 g błonnika to płatków śniadaniowych zmniejszyło nasilenie zmian skórnych. Inne badania zaznaczają spadek stężenia androgenów w moczu i osoczu osób spożywających dużo błonnika, a mało tłuszczu. Tak jak inne wspomniane wyżej założenia odnośnie wpływu diety na trądzik, także i to wymaga jeszcze dokładnych badań.

    Znaleziono: 1 wyników

    Powiązane filmy

    Znaleziono: 1 wyników
    Wyświetlaj: 10 20 wyników

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.