zarejestruj się zaloguj się

Ciemne plamy na skórze – co oznaczają przebarwienia na ciele?

Tekst: lek. Sylwia Jastrzębowska
Dodane: 05. grudnia, 2016

Ciemne plamy na skórze to nie zawsze jedynie defekt kosmetyczny, jak ma to miejsce w przypadku plam starczych, ostudy czy plam po opalaniu. Zdarza się, że brązowe plamy na ciele są zmianami wymagającymi pogłębionej diagnostyki, zwłaszcza jeżeli nieoczekiwanie zmienią swój kształt czy barwę. Także przed przystąpieniem do zabiegu usunięcia przebarwień, należy upewnić się czy znamiona barwnikowe nie mają charakteru nowotworowego.

SPIS TREŚCI:

    Skąd się biorą brązowe plamy na ciele?

     

    Zmiany skórne mogą mieć różne pochodzenie. Charakterystyczne są ciemne plamy na skórze po opalaniu, niektóre stanowią zmiany wrodzone uwarunkowane genetycznie, inne rodzaje przebarwień mają podłoże nowotworowe. Na szczęście zdecydowana większość ciemnych plamek, jakie znajdują się na skórze człowieka to zmiany łagodne, związane z działaniem promieniowania UV.

    W większości przypadków kolor przebarwień na skórze związany jest z nagromadzeniem barwnika zwanego melaniną. Jest to substancja, która normalnie powstaje w tkankach skóry pod wpływem promieniowania UV i odpowiada za ochronę głębszych warstw skóry przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych. Rozłożona równomiernie w tkankach skóry daje efekt znanej każdemu opalenizny, natomiast zlokalizowana miejscowo i w nadmiernej ilości, odpowiada za barwę znamion, piegów czy przebarwień.

     

    Ciemne przebarwienia na skórze – przyczyny

     

    Do przebarwień zaliczamy między innymi tak zwane plamy starcze, ostudy ciężarnych i ostudy polekowe, oraz przebarwienia pozapalne. Wszystkie typy przebarwień nieodzownie związane są z wystawianiem skóry na działanie szkodliwego promieniowania UV, różnią się natomiast etiologią. Plamy starcze to brązowe, różnokształtne obszary powstające w związku z naturalnym procesem starzenia się skóry. Nie należy się nimi niepokoić, mają zwykle postać jasnobrązowych lub brązowych przebarwień na ciele (łatwo rozpoznawalne są brązowe plamy na dłoniach), nie dają żadnych dolegliwości i nie wymagają diagnostyki. Ich ilość zwiększa się wraz z wiekiem, zwłaszcza u osób które dużą część życia spędzały na słońcu.

    Ostudy mają postać nieco większych plam, również zlokalizowanych na tych częściach ciała, które najczęściej wystawiamy na słońce – pojawiają się jako ciemne przebarwienia na twarzy, dłoniach, przedramionach. Powstają na drodze zmian w gospodarce hormonalnej u ciężarnych lub pod wpływem przyjmowania leków, takich jak: doustne środki antykoncepcyjne, hormonalna terapia zastępcza, hydantoina, mezantoina, niektóre leki przeciwpadaczkowe, przeciwdepresyjne i antyarytmiczne. Ostudy mogą ustąpić po urodzeniu dziecka lub odstawieniu leku działającego fotouczulająco, ale mają niestety skłonność do nawrotów.

    Ostatni powszechnie występujący typ przebarwień na skórze to tak zwane przebarwienia pozapalne. Powstają, kiedy na działanie promieniowania UV wystawiamy obszary regenerujących się tkanek skóry, np. blizny po trądziku czy urazach, zmiany pokryte strupami czy obszary skóry, które niedawno uległy poparzeniu. Wskutek nieprawidłowych procesów regeneracji, w takich osłabionych miejscach może dochodzić do trwałego nagromadzenia się barwnika i powstania brązowych plam na skórze.

     

    Znamiona barwnikowe – co to jest?

     

    Znamiona to duża grupa zmian skórnych związanych z nieprawidłowościami w obrębie komórek barwnikowych – melanocytów. Znamiona barwnikowe zwykle powstają wskutek nadmiernej proliferacji melanocytów, ale w przeciwieństwie do czerniaka, mają charakter łagodny. Występują w różnej liczbie u każdego człowieka, mają postać małych, brązowych plamek na skórze całego ciała. Wraz z wiekiem, ich liczba zwykle sukcesywnie zwiększa się. Wśród znamion barwnikowych wyróżnia się między innymi:

    • znamię płaskie, znamię błękitne,
    • znamię Spitz, znamię Suttona,

    W przypadku znamion na skórze należy przede wszystkim odróżnić je od groźnych zmian nowotworowych. W tym celu warto wykluczyć 5 cech typowych dla zmian złośliwych: nierówne brzegi, asymetria, różnobarwność, średnica powyżej 5 mm oraz wypukły charakter. W razie jakichkolwiek wątpliwości i niepokoju, najlepiej udać się do dermatologa, który oglądając zmianę w powiększeniu oceni jej charakter. W ostateczności zmianę można usunąć (zawsze w całości) i poddać ocenie histopatologicznej.

     

    Zmiany na skórze – plamy typu kawa z mlekiem i piegi

     

    Plamy typu kawa z mlekiem (plamy café au lait) zwykle obecne są od urodzenia lub pojawiają się w dzieciństwie. Plamy kawa z mlekiem mają, jak wskazuje nazwa, jasnobrązowy kolor, mogą występować na całym ciele i osiągać średnicę od kilku mm do nawet 30 centymetrów u osób dorosłych. Pojedyncze zmiany na skórze uznaje się za cechę osobniczą, natomiast plamy tego typu występujące w większej ilości są typowe dla niektórych genetycznie uwarunkowanych schorzeń, takich jak nerwiakowłókniakowatość. Zwykle już po urodzeniu lekarz pediatra informuje rodziców, czy plamy na ciele dziecka występują w ilości, która wskazuje na konieczność dalszej diagnostyki, czy też nie należy się nimi niepokoić.

    Piegi również stanowią odmianę zmian barwnikowych. Przybierają postać niewielkich plamek na twarzy, najczęściej w rejonie nosa i policzków. Typowo występują u osób z jasną karnacją, szczególnie z włosami rudymi lub blond. Powstają wskutek zwiększonej aktywności komórek barwnikowych poddawanych działaniu promieniowania UV u osób predysponowanych genetycznie. Zwykle warto zwrócić uwagę, czy piegate dziecko ma rodziców lub dziadków o podobnym typie urody. Wraz z wiekiem piegi mają tendencję do znikania lub też występują w mniejszej ilości. Nie stanowią zagrożenia dla zdrowia, choć osoby piegate są bardziej narażone na występowanie zmian złośliwych w obrębie skóry i dlatego powinny unikać opalania się.

     

    Ciemne plamy na skórze – jak rozpoznać czy to czerniak?

     

    Czerniak, podobnie jak wszystkie znamiona, wywodzi się z komórek melanocytarnych, które ulegają jednak zezłośliwieniu i zaczynają namnażać się w sposób niekontrolowany. Istotnym czynnikiem ryzyka rozwoju tego nowotworu jest narażenie na promieniowanie UV (także w solariach) w ciągu całego życia, w szczególności w okresie dzieciństwa. Czerniak występuję u osób predysponowanych genetycznie, częściej u osób o jasnej karnacji oraz z wieloma znamionami barwnikowymi na ciele.

    Jest to nowotwór złośliwy, dający przerzuty, a skuteczność leczenia uzależniona jest od etapu zaawansowania, na jakim zmiana zostanie wykryta i usunięta. Jak wygląda czerniak? Wbrew pozorom może przybierać różnorodną postać, zwykle spełnia wymienione wyżej 5 cech zmiany złośliwej, ale może kryć się np. pod paznokciem, czy w obrębie gałki ocznej, przybierać postać amelanocytarną, czyli praktycznie bezbarwną lub też wyglądać jak typowa plama soczewicowata. W każdym przypadku, kiedy obserwujemy istniejące znamiona, a któreś z nich zaczyna powiększać się, zmieniać kolor, swędzieć lub po prostu różnić się od innych – należy skonsultować się z lekarzem.

     

    Usuwanie przebarwień – jak pozbyć się ciemnych plam na skórze?

     

    Skóra, szczególnie dłoni i twarzy, to część ciała, której nie da się zasłonić ubraniem i dla wielu osób obecność ciemnych plam i znamion stanowi poważny problem kosmetyczny, a nawet może stać się przyczyną kompleksów. W zależności od przyczyny zmian na skórze, istnieją różnorodne sposoby leczenia przebarwień i znamion. Podstawową zasadą dla wszystkich osób jest oczywiście prawidłowa ochrona przed promieniowaniem UV, a więc stosowanie kremów co najmniej z filtrem 50. Do zabiegowych metod depigmentacji lub usuwania przebarwień należą:

    • złuszczanie chemiczne z użyciem kwasu glikolowego lub trój chlorooctowego,
    • zabiegi laserowe z wykorzystaniem przede wszystkim lasera CO2,
    • chirurgiczne wycinanie zmian,
    • stosowanie preparatów odbarwiających hydrochinonu czy kwasu azaleinowego,
    • leczenie wspomagające pochodnymi witaminy A,

    Leczenie zawsze powinno zostać poprzedzone konsultacją z lekarzem dermatologiem, który ocenia i potwierdza charakter zmiany skórnej. W przypadku wszystkich zmian podejrzanych, dużych znamion lub zmian guzowatych narażonych na urazy – wskazane jest ich całkowite wycięcie, któremu zawsze towarzyszy badanie histopatologiczne wycinka.

    Autor: lek. Sylwia Jastrzębowska

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2017 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.