zarejestruj się zaloguj się

Choroba Bowena

Tekst: lek. Marcin Fajkis
Choroba Bowena
Źródło: Wikimedia Commons; Klaus D. Peter, Gummersbach
Dodane: 25. sierpnia, 2014

Choroba Bowena zaliczana jest do tzw. raków przedinwazyjnych (carcinoma in situ). Zmiany powstają zwykle u osób starszych, częściej u kobiet. Lokalizacja zmian to głównie skóra kończyn oraz tułowia. Odmianą choroby Bowena rozwijającą się w obrębie błon śluzowych narządów płciowych jest erytroplazja Queyrata. Ze względu na ryzyko transformacji raka przedinwazyjnego w postać inwazyjną, ważna jest wczesna diagnostyka i wdrożenie leczenia.

lek. Marcin Fajkis
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Co to jest choroba Bowena?

     

    Choroba Bowena jest jedną z postaci raka przedinwazyjnego – pojęcie to oznacza, iż komórki nowotworowe nie przekraczają błony podstawnej naskórka i nie wykazują inwazji głębiej leżących tkanek. Należy jednak zaznaczyć, iż obecność raka przedinwazyjnego, wiąże się z ryzykiem jego progresji w postać inwazyjną, w którym komórki nowotworowe zajmują błonę podstawną naskórka i naciekają obszary skóry właściwej.

    Dla choroby Bowena (zwanej rakiem kolczystokomórkowym in situ) prawdopodobieństwo przejścia w inwazyjnego raka kolczystokomórkowego szacuje się na ok. 3%. Natomiast dla erytroplazji Queyrata ryzyko to jest większe i stanowi ok. 10%. Choroba Bowena występuje zwykle u osób powyżej 60 roku życia, częściej u kobiet niż u mężczyzn.Choroba charakteryzuje się wieloletnim, łagodnym przebiegiem.

     

    Przyczyny choroby Bowena

     

    Do czynników predysponujących do powstania choroby Bowena zalicza się:

    • promieniowanie ultrafioletowe,
    • przewlekłe drażnienie mechaniczne,
    • długotrwałe narażenie na arsen,
    • infekcję wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV) – zwłaszcza typem HPV-16 i 18,
    • immunosupresję.

    Infekcja onkogennym typem wirusa HPV (HPV 16, 18) wiąże się z powstawaniem choroby Bowena głownie w obrębie narządów płciowych – w badaniu wirusologicznym stwierdza się obecność HPV w 90% przypadków w tej lokalizacji. W zmianach zlokalizowanych na skórze - przede wszystkim na palcach rąk - również często potwierdza się wirusową etiologię zmian – może to świadczyć o przeniesieniu wirusa z okolic płciowych.

     

    Objawy choroby Bowena

     

    Zmiany w przebiegu choroby Bowena lokalizują się na skórze lub błonach śluzowych. Cechują się zróżnicowanym obrazem morfologicznym. Zwykle mają postać pojedynczych, rzadziej mnogich, ognisk wielkości od 1 do 3 cm, wyraźnie odgraniczonych od skóry zdrowej. Zabarwienie zmian jest sino- lub czerwonobrunatne, a ich powierzchnia może być gładka i lśniąca – jak w przypadku erytroplazji Queyrata na błonach śluzowych lub nadmiernie zrogowaciała i pokryta łuskami lub strupami – jak w chorobie Bowena zlokalizowanej na skórze.

    Brunatnoczerwona powierzchnia zmian zwykle jest nieco uniesiona powyżej poziomu skóry niezmienionej, czyli wykazuje nieznaczny naciek podstawy. W miarę powiększania się, zmiany mogą przyjmować nieregularne kształty, a w centrum mogą tworzyć się nadżerki pozostawiające blizny. Wystąpienie owrzodzenia w obrębie zmiany, może sugerować progresję carcinoma in situ w raka inwazyjnego. Choroba Bowena zwykle obejmuje skórę kończyn (zwłaszcza przedramion), tułowia, karku, małżowin usznych, oraz palców rąk. Odmiana choroby Bowena – erytroplazja Queyrata występuje na błonach śluzowych narządów płciowych - u mężczyzn zazwyczaj lokalizuje się na żołędzi i napletku, a u kobiet na błonach śluzowych warg sromowych.

     

    Rozpoznanie choroby Bowena

     

    Rozpoznanie choroby Bowena opiera się na:

    • charakterystycznych cechach klinicznych (wieloletni przebieg oraz obraz zmian skórnych),
    • badaniu dermatokopowym,
    • badaniu histopatologicznym, które pozwala na ocenę poszczególnych komórek naskórka oraz architektoniki naskórka.

    Decydującą rolę w rozpoznaniu choroby Bowena odgrywa badanie histopatologiczne. Niekiedy pomocne może okazać się badanie wirusologiczne, wykrywające obecność materiału genetycznego HPV.

     

    Różnicowanie choroby Bowena

     

    Objawy skórne występujące w przebiegu choroby Bowena mogą przypominać zmiany towarzyszące także innym chorobom. W toku procesu diagnostycznego należy wykluczyć takie jednostki chorobowe jak:

    • powierzchowny rak podstawnokomórkowy,
    • liszaj płaski zanikowy i barwnikowy,
    • łuszczyca zadawniona.

    W przypadku zmian zlokalizowanych na błonach śluzowych narządów płciowych (erytroplazja Queyrata) ogniska chorobowe różnicowane są z:

    • nieswoiste zmiany zapalne żołędzi (balanitis) u mężczyzn – zwłaszcza balanitis plasmocellularis Zoon,
    • nieswoiste zmiany zapalne sromu (vulvitis) u kobiet.

    Obraz badania histopatologicznego, mimo iż zwykle jest rozstrzygający, w niektórych przypadkach również może nasuwać podejrzenie innych jednostek chorobowych – stąd konieczność różnicowania choroby Bowena m.in. z:

     

    Leczenie choroby Bowena

     

    W leczeniu choroby Bowena wykorzystywane są następujące metody:

    • krioterapia – kontrolowane niszczenie zmienionych tkanek na pomocą niskich temaperatur; polega na naniesieniu na zmienioną skórę lub błonę śluzową ciekłego azotu, który bezpośrednio uszkadza nieprawidłowe komórki w obrębie zmiany chorobowej,
    • laseroterapia – zwykle przy użyciu lasera CO2,
    • chirurgiczne usunięcie zmiany,
    • maść 5% z 5-fluorouracylem lub imikwimodem,
    • terapia fotodynamiczna – polega na naświetlaniu zmienionego obszaru skóry, po uprzednim podaniu środka fotouczulającego (w tym przypadku kwasu delta-aminolewulinowego).

     

    Rokowanie w chorobie Bowena

     

    Dzięki wczesnemu rozpoznaniu i zastosowaniu odpowiedniego leczenia rokowanie w chorobie Bowena jest bardzo dobre. W przypadku, gdy leczenie nie zostanie wdrożone lub choroba Bowena leczona jest nieprawidłowo, istnieje ryzyko jej progresji w inwazyjną postać raka kolczystokomorkowego, który ze względu na charakterystyczny obraz komórek nazywany jest rakiem Bowena. Ryzyko przejścia w inwazyjnego raka kolczystokomórkowego szacowane jest na ok. 3% w przypadku choroby Bowena i 10% w przypadku erytroplazji Queyrata. Objawy mogące sugerować progresję, to:

    • powiększenie i przerost zmiany,
    • zwiększenie nacieku podstawy,
    • powstanie powierzchownego owrzodzenia.
    Autor: lek. Marcin Fajkis
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Erytroplazja Queyrata

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.