zarejestruj się zaloguj się

Atopowe zapalenie skóry

Tekst: lek. Katarzyna Talowska
Dodane: 27. lipca, 2015

Atopowe zapalenie skóry (AZS) – należy do najczęstszych alergicznych chorób skóry. Występuje głównie u dzieci. Charakterystycznym objawem jest uporczywy świąd, zwykle nasilający się wieczorem i w nocy. W zależności od wieku, zmiany lokalizują się w różnych miejscach. Wyróżnia się postać niemowlęcą, dziecięcą i dorosłych. Leczenie atopowego zapalenia skóry wymaga stosowania preparatów miejscowych i ogólnoustrojowych.

SPIS TREŚCI:

    Czym jest atopowe zapalenie skóry i jakie są przyczyny choroby?

     

    Atopowe zapalenie skóry jest przykładem alergii skórnej. Alergia skórna to reakcja nadwrażliwości zapoczątkowana przez mechanizmy immunologiczne. Nadwrażliwość polega na pojawianiu się objawów, takich jak świąd, pieczenie, zmiany rumieniowe na skórze w odpowiedzi na określony bodziec (alergen), który jest tolerowany przez osoby zdrowe.

    U około 10–20% ludzi występuje dziedziczna skłonność do alergii, polegająca na nadmiernym wytwarzaniu immunoglobuliny IgE – jest to tak zwana atopia. Przeciwciała IgE łączą się z cząsteczką alergenu, następnie przekazują informację do mastocytów (komórek tucznych), które uwalniają substancje odpowiedzialne za pojawienie się objawów alergii.

    U dzieci chorujących na atopowe zapalenie skóry istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia astmy alergicznej i alergicznego nieżytu nosa w przyszłości.

    Atopowe zapalenie skóry ma prawdopodobnie związek z predyspozycją genetyczną. Występuje częściej u dzieci, których rodzice również chorują na tą chorobę. Dotąd nie odkryto jak dziedziczy się atopowe zapalenie skóry. Prawdopodobnie za charakterystyczne objawy odpowiada więcej niż jeden gen.

    Duże znaczenie ma także budowa skóry, która u osób z AZS jest inna niż u zdrowych ludzi. Skóra osoby chorej szybciej traci wodę, a przez to jest bardziej podatna na nadmierne wysuszenie. Wynika to ze zmniejszenia ilości ceramidów, czyli lipidów występującej w warstwie rogowej naskórka (leżącej tuż pod naskórkiem). Uszkodzenie warstwy rogowej sprzyja też przenikaniu do wnętrza skóry drobnoustrojów, które zaostrzają przebieg choroby. Zmieniona skóra jest także bardziej podatna na zmiany wynikające z ucisku i drażnienia.

     

    Jakie są objawy atopowego zapalenia skóry?

     

    Dominującym objawem atopowego zapalenia skóry jest świąd skóry. Nie jest do końca znany mechanizm powstawania świądu, ale na pewno nasila go znaczna suchość skóry i podrażnienie. Swędzenie na skórze występuje przez cały dzień, jednak zwykle nasila się wieczorem i w nocy, co może być przyczyną zaburzeń snu, a w skrajnych przypadkach może nawet prowadzić do depresji.

    Świąd występuje w każdej postaci choroby, a inne objawy różnią się w zależności od wieku w jakim występuje choroba.

    Wyróżnia się 3 postaci choroby:

    1. niemowlęcą,
    2. dziecięcą,
    3. młodzieży i dorosłych.

     

    Postać niemowlęca

     

    W atopowym zapaleniu skóry u niemowląt charakterystyczne jest:

    • występowanie sączących się zmian grudkowych, zlokalizowanych głównie na skórze twarzy, które później zasychają tworząc strupy,
    • często dochodzi do nadkażenia bakteryjnego, które jest związanie z drapaniem swędzącej skóry,
    • zajęte są policzki i czoło, natomiast nos, usta i broda zwykle nie są zmienione chorobowo,
    • zmiany mogą się także pojawiać na tułowiu i wyprostnych stronach kończyn,
    • przy zajęciu skóry głowy, włosy są suche i łamliwe.

     

    Postać dziecięca

     

    W atopowym zapaleniu skóry u dzieci:

    • zmiany występują głównie w zgięciach stawów kolanowych, łokciowych, nadgarstkach, grzbietach rąk i stóp oraz na karku,
    • jeżeli lokalizują się na twarzy to zwykle w okolicy oczu i ust,
    • zmiany są rumieniowe, z łuszczącym się naskórkiem i dużą suchością skóry,
    • występuje znaczny świąd, który największe nasilenie osiąga w nocy,
    • choroba może być kontynuacją zmian postaci niemowlęcej lub pojawiać się po raz pierwszy i dotyczą dzieci do okresu dojrzewania.

     

    Postać młodzieży i dorosłych

     

    W atopowym zapaleniu skóry u dorosłych i młodzieży:

    • zajęte są zgięciowe powierzchnie kończyn, nadgarstki, palce rąk i stóp, ramiona, plecy, okolice oczu i ust,
    • może być także zajęta okolica krocza, której dolegliwości mogą być bardzo przykre dla chorego,
    • zmiany podobnie jak w postaci dziecięcej mają charakter rumieniowy, ze złuszczaniem się naskórka, przeczosami, nadżerkami i strupami powstającymi w wyniku drapania.

     

    Co może wywoływać i nasilać objawy atopowego zapalenia skóry?

     

    Objawy atopowego zapalenia skóry mogą pojawiać się lub nasilać w odpowiedzi na różne antygeny:

    • alergeny pokarmowe – uczulenie na białko mleka krowiego i/lub jaja kurzego ma wpływ na ciężkość przebiegu postaci niemowlęcej, jednak nie udowodniono że odstawienie pokarmów zawierających te białka zmniejsza nasilenie choroby,
    • alergeny wziewne – takie jak pyłki roślin, roztocze kurzu domowego, sierść zwierząt mogą nasilać objawy AZS,
    • drobnoustroje – u większości chorych na atopowe zapalenie skóry stwierdza się obecność gronkowców na skórze, które zaostrzają przebieg choroby. U części chorych są wykrywanie także przeciwciała przeciwko grzybom powodującym łupież pstry i grzybice skóry.

    Istnieje szereg czynników które nasilają przebieg choroby:

    • częste mycie,
    • suche powietrze,
    • szybkie zmiany temperatur otoczenia,
    • ekspozycja na alergeny wziewne, pokarmowe, kontaktowe,
    • zakażenia skóry, zwłaszcza gronkowcem złocistym,
    • kontakt z czynnikami drażniącymi, takimi jak detergenty, kosmetyki, środki czystości,
    • silny stres.

     

    Jak diagnozuje się atopowe zapalenie skóry?

     

    Rozpoznania atopowego zapalenia skóry dokonuje się na podstawie stwierdzenia przewlekłego charakteru choroby z częstymi nawrotami i typową lokalizacją oraz współwystępowaniu świądu i atopii u pacjenta lub u najbliższej rodziny.

    Pomocniczo oznacza się IgE i stężenie eozynofili we krwi oraz wykonuje się testy skórne.

    Całkowite IgE – wartości prawidłowa nie wyklucza alergii i atopii, dlatego ma ograniczone zastosowanie w diagnostyce atopowego zapalenia skóry.

    Alergeny swoiste IgE – dodatni wynik tego badania oznacza, że występują przeciwciała skierowane przeciwko konkretnej grupie alergenów, np.: wziewnych, albo przeciwko jednemu alergenowi np.: sierści zwierząt.

    Eozynofile we krwi – podwyższony poziom może świadczyć o alergii.

    Wykorzystuje się również testy skórne. Testy punktowe polegają na umieszczeniu kropli roztworu zawierającego antygen na skórze przedramienia lub pleców, którą nakłuwa się później nożykiem.

    Testy śródskórne stosuje się jeżeli testy punktowe wyszły ujemnie. Antygen podaje się poprzez wstrzyknięcie roztworu śródskórnie. Używa się stężenie 100–1000 razy mniejszego niż do testów punktowych.

    Odczytu testów punktowych i śródskórnych dokonuje się po około 15–20 minutach, kiedy nasilenie zmian jest największe. Mierzy się powstały bąbel w dwóch prostopadłych do siebie osiach.

    W wyjątkowych sytuacjach można wykonać biopsję skóry, głównie po to aby wykluczyć inne choroby, które mogą wywoływać podobne objawy.

     

    Jak leczy się atopowe zapalenie skóry?

     

    Leczenie miejscowe atopowego zapalenia skóry

     

    Glikokortykosteroidy w postaci maści stanowią podstawę leczenia atopowego zapalenia skóry. Dzięki działaniu przeciwzapalnemu zmniejszają nasilenie zmian skórnych. Wpływają także na zmniejszenie kolonizacji skóry gronkowcem złocistym, który powoduje zaostrzenie objawów.

    Inhibitory kalcyneuryny w postaci maści lub kremu także zmniejszają nasilenie objawów.

    Nawilżanie skóry zmniejsza jej łuszczenie się i odczuwalność świądu. Jest stosowane zarówno w profilaktyce, czyli zapobieganiu pojawienia się zmian skórnych, jak i w leczeniu zaostrzeń. W silnych zaostrzeniach można także stosować opatrunki z wilgotnej gazy na skórę posmarowaną maścią na przykład z glikokortykosteroidami.

     

    Leczenie ogólnoustrojowe atopowego zapalenia skóry

     

    Glikokortykosteroidy doustne stosowanie są w zaostrzeniu AZS.

    Leki przeciwhistaminowe również stosowane są w zaostrzeniach, którym towarzyszy silny świąd.

    Fototerapia można być stosowana po 12 roku życia, jest to leczenie drugiego wyboru, ponieważ nie wiadomo czy długotrwałe narażenie na światło UV ma odległe skutki.

    Autor: lek. Katarzyna Talowska
    PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ
    Erytrodermia
    Znaleziono: 3 wyników

    Powiązane filmy

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.