zarejestruj się zaloguj się

Włośnica

Tekst: lek. Marta Maruszak
Dodane: 01. października, 2013

Spożycie nieprzebadanego mięsa może nieść za sobą poważne konsekwencje. Włośnica, wywoływana przez ukryte w mięsie otorbione larwy z rodzaju Trichinella, rozpoczyna się zwykle gwałtownie – wysoką gorączką, zaburzeniami funkcji przewodu pokarmowego oraz bólem mięśni. Leczenie włośnicy dzieli się na przyczynowe, mające na celu zwalczenie pasożytów, oraz objawowe.

lek. Marta Maruszak
AUTOR
SPIS TREŚCI:

    Jak można zakazić się włośnicą?

     

    Włośnica jest wywoływana przez nicienie z rodzaju Trichinella. Rozpoczyna się zwykle gwałtownie i może doprowadzić do wystąpienia poważnych powikłań, nawet śmiertelnych.

    Niebezpieczeństwo dla człowieka stanowią osobniki należące do pięciu gatunków, z których w Polsce najczęściej występuje Trichinella spiralis, czyli włosień kręty. Zarażenie następuje poprzez spożycie mięsa zawierającego otorbione larwy włośni.

    W strefie klimatu umiarkowanego może to być mięso świń, owiec, kóz, koni, królików oraz dzików. Rocznie odnotowuje się od kilku do kilkunastu epidemii, wynikających głównie ze spożycia wieprzowiny oraz dziczyzny.

     

    Jak rozwija się włośnica?

     

    W cyklu rozwojowym Trichinella spiralis wyróżniamy dwie postaci:

    • osobniki dorosłe – męskie i żeńskie o długości nieprzekraczającej 5 mm,
    • postacie larwalne – larwę nowo narodzoną, wędrującą oraz otorbioną, która jest formą inwazyjną.

    Po spożyciu mięsa zawierającego otorbione larwy w przewodzie pokarmowym człowieka dochodzi do ich uwolnienia. Do osiągnięcia dojrzałości potrzebują około 3 dni. Po upływie tego okresu larwy uzyskują zdolność do rozmnażania płciowego. Przyczepione do błony śluzowej przewodu pokarmowego samice po około 5 dniach rozpoczynają rodzenie larw.

    Proces ten może trwać nawet 5 tygodni. Poprzez naczynia chłonne nowo narodzone larwy wydostają się z przewodu pokarmowego i jako larwy wędrujące rozpoczynają swoją podróż po organizmie zarażonego.

    Potrafią przeniknąć do każdego narządu, wywołując stan zapalny oraz martwicę. Jednak ich ostateczny cel jest bardziej sprecyzowany – są to mięśnie poprzecznie prążkowane, czyli takie, których ruch zależy od naszej woli.

    Larwy Trichinella szczególnie upodobały sobie mięśnie języka, zewnątrzgałkowe, międzyżebrowe, mięśnie karku, przeponę oraz zginacze kończyn. To właśnie w nich otaczają się torebką wytwarzaną przez swojego gospodarza. W takiej formie potrafią przetrwać kilka lat. Ostatecznie torbiele zawierające larwy ulegają zwapnieniu.

     

    Objawy zachorowania na włośnicę

     

    Okres wylęgania włośnicy wynosi od 7 do nawet 60 dni. Długość tego okresu zależy od bardzo wielu czynników, m.in. od rodzaju spożytego mięsa, ilości zawartych w nim włośni oraz ich rodzaju. Wiadomo jednak, że im krótszy okres wylęgania, tym cięższy przebieg choroby. Początek objawów jest z reguły gwałtowny. Pojawiają się:

    • gorączka o ciągłym charakterze, często powyżej 40°C;
    • ból głowy;
    • nadmierna potliwość;
    • obrzęk twarzy, szczególnie wokół oczu (symetrycznemu obrzękowi powiek z reguły towarzyszy zaczerwienienie spojówek oraz łzawienie);
    • wybroczyny podpaznokciowe;
    • biegunka z domieszką śluzu;
    • nudności i wymioty;
    • bóle i obrzęk mięśni (bardzo często okolicy gałki ocznej, karku i zginaczy kończyn);
    • ból w klatce piersiowej z towarzyszącymi zmianami w EKG;
    • zamroczenie i senność lub nadmierne pobudzenie;
    • zawroty głowy i szumy uszne.

    Sporadycznie, w związku z bardzo ciężkim przebiegiem, może dojść do porażenia nerwu twarzowego, zaburzeń połykania, a także szczękościsku.

    Po około 5–7 tygodniach choroby objawy powoli ustępują. Moment ten odpowiada ostatecznemu otorbieniu larw w tkance mięśniowej.

     

    Powikłania włośnicy

     

    Powikłania dotyczą głównie pacjentów, u których zbyt późno rozpoczęto leczenie. Do możliwych powikłań włośnicy możemy zaliczyć:

     

    Rozpoznanie włośnicy

     

    W postawieniu diagnozy włośnicy bardzo pomocne okazują się informacje uzyskane od pacjenta na temat spożywanego mięsa oraz jego przetworów.

    Dla potwierdzenia rozpoznania wykonuje się badania dodatkowe. W wynikach badań krwi zwraca uwagę zwiększenie ilości granulocytów kwasochłonnych oraz zwiększenie aktywności enzymów mięśniowych.

    Jednak podstawą pozostają badania serologiczne, polegające na wykrywaniu za pomocą testu ELISA swoistych przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom włośnia.

    Najwcześniej udaje się wykryć przeciwciała klasy IgM oraz IgA (nawet w 2. tygodniu od początku inwazji). Przeciwciała klasy IgG pojawiają się znacznie później, natomiast są one wykrywalne przez wiele lat.

    Ponadto w razie wątpliwości diagnostycznych oraz dla ostatecznego potwierdzenia zarażenia istnieje możliwość wykonania badania histologicznego i parazytologicznego pobranego wycinka mięśnia naramiennego.

     

    Leczenie włośnicy

     

    Stosowane metody leczenia włośnicy możemy podzielić na dwie grupy. Pierwsza z nich to leczenie przyczynowe. Istotą jest stosowanie leków przeciwpasożytniczych, takich jak albendazol, mebendazol lub pyrantel. Ten ostatni znajduje zastosowanie w leczeniu kobiet ciężarnych.

    Terapia trwa zwykle do 10 dni i należy ją rozpocząć jak najszybciej, z uwagi na to, że najwyższa skuteczność działania rejestrowana jest w fazie jelitowej zarażenia.

    Druga grupa zaleceń to objawowe leczenie włośnicy. W celu zniesienia bólu i obniżenia gorączki stosuje się najczęściej niesteroidowe leki przeciwzapalne. W ciężkich przypadkach podaje się glikokortykosteroidy.

    W razie potrzeby istnieje możliwość korygowania zaburzeń wodno-elektrolitowych w warunkach szpitalnych. Ponadto chorego obowiązuje przez kilka tygodni oszczędzający tryb życia i unikanie nadmiernego obciążania mięśni.

     

    Zapobieganie włośnicy

     

    Zapobieganie inwazji włośni opiera się na unikaniu spożywania mięsa pochodzącego z niepewnego źródła, zwłaszcza wieprzowiny oraz dziczyzny. Koniecznie trzeba pamiętać, że mrożenie w warunkach domowych nie zabija larw włośnia. Skuteczne jest tylko poddanie mięsa obróbce cieplnej.

    Autor: lek. Marta Maruszak

    Newsletter

    Chcesz otrzymywać informacje
    o nowych artykułach i produktach?

    Facebook_icon    GooglePlus_icon    YouTube_icon    twitter_icon

    Copyright © 2012-2016 Wylecz.to All Rights Reserved. Wszystkie prawa zastrzeżone

    Treści z serwisu wylecz.to mają na celu polepszenie, a nie zastąpienie, kontaktu pomiędzy Użytkownikiem Serwisu a jego lekarzem. Serwis ma z założenia charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Przed zastosowaniem się do porad z zakresu wiedzy specjalistycznej, w szczególności medycznych, zawartych w naszym Serwisie należy bezwzględnie skonsultować się z lekarzem. Administrator nie ponosi żadnych konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji zawartych w Serwisie.  

    Zamknij ten komunikat

    Nasze strony wykorzystują pliki cookies.

    Na naszych stronach używamy informacji zapisanych za pomocą cookies m.in. w celach reklamowych i statystycznych. Mogą też stosować je współpracujące z nami podmioty, takie jak firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W każdej przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce Cookies.